Ngành mới hoàn thành 22% kế hoạch năm, tăng trưởng còn thận trọng
Theo Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành ước đạt 10,6 tỷ USD, tăng 2,9% so với cùng kỳ. Đà tăng trưởng chủ yếu đến từ tháng 3 khi kim ngạch đạt khoảng 3,9 tỷ USD, cải thiện mạnh so với tháng trước và nhích nhẹ so với cùng kỳ, qua đó bù đắp phần nào mức suy giảm trong hai tháng đầu năm.
Ở cơ cấu xuất khẩu, hàng may mặc tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 8,2 tỷ USD (tăng 2,2%); xơ sợi đạt 1,1 tỷ USD (tăng 5%); vải đạt 719 triệu USD (tăng 3,9%); phụ liệu dệt may đạt 382 triệu USD (tăng 11,8%) và vải không dệt đạt 199 triệu USD (tăng 4,2%).
Dù vậy, với kết quả trên, toàn ngành mới hoàn thành khoảng 22% kế hoạch năm, cho thấy áp lực tăng trưởng trong các quý còn lại vẫn còn lớn. Thống kê từ hơn 40 doanh nghiệp dệt may niêm yết cho thấy tổng doanh thu quý I đạt gần 20.000 tỷ đồng, giảm 2% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng đạt hơn 850 tỷ đồng, giảm 16%.
Trong bối cảnh đó, Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex, UPCoM: VGT) tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt khi ghi nhận doanh thu 4.486 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 332 tỷ đồng, lần lượt tăng 5% và 32% so với cùng kỳ. Tính chung toàn ngành, VGT đóng góp khoảng 23% doanh thu và tới 39% lợi nhuận.
Đà tăng trưởng cũng lan sang các doanh nghiệp trong hệ sinh thái như Dệt may Hà Thọ (HoSE: HTG), May Nhà Bè (UPCoM: MNB), May 10 (UPCoM: M10), Dệt May Huế (UPCoM: HDM) với mức tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số, đi kèm cải thiện biên lợi nhuận.
Ở khối doanh nghiệp tư nhân, CTCP Đầu tư và Thương mại TNG (HNX: TNG) ghi nhận kết quả tích cực với doanh thu 1.952 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 60 tỷ đồng, tăng lần lượt 29% và 39% so với cùng kỳ. Đây cũng là mức lợi nhuận quý I cao nhất trong 10 năm của doanh nghiệp.
Áp lực chi phí khiến nhiều doanh nghiệp giảm lãi, thậm chí thua lỗ
Bên cạnh nhóm tăng trưởng, nhiều doanh nghiệp dệt may ghi nhận kết quả kém tích cực do áp lực chi phí đầu vào và biên lợi nhuận suy giảm.
Tổng Công ty May Việt Tiến (UPCoM: VGG), CTCP May Sông Hồng (HoSE: MSH) và CTCP Dệt May – Đầu tư – Thương mại Thành Công (HoSE: TCM) đều ghi nhận lợi nhuận đi lùi. Đáng chú ý, dù doanh thu của TCM và MSH gần như đi ngang, lợi nhuận sau thuế vẫn giảm lần lượt 17% và 6%, phản ánh áp lực lên biên lợi nhuận trong quý đầu năm.
Toàn ngành có 8 doanh nghiệp thua lỗ trong quý I, trong đó đáng chú ý gồm CTCP SGI Holdings (UPCoM: SGI), CTCP Sợi Thế Kỷ (HoSE: STK) và CTCP Đầu tư và Phát triển Đức Quân (UPCoM: FTM), với mức lỗ dao động từ 33–55 tỷ đồng.
Cụ thể, SGI dù doanh thu tăng 6% nhưng giá vốn tăng tới 13%, trong khi chi phí tài chính tăng hơn 72% lên 105 tỷ đồng, khiến doanh nghiệp lỗ 55 tỷ đồng. STK ghi nhận doanh thu 168 tỷ đồng, giảm 29%, lợi nhuận gộp giảm 43% do chi phí ngừng máy được hạch toán vào giá vốn; đồng thời chi phí tài chính tăng gần gấp đôi lên 48 tỷ đồng, khiến doanh nghiệp lỗ 34,4 tỷ đồng.
Trong khi đó, FTM tiếp tục ghi nhận khoản lỗ 33 tỷ đồng, nối dài chuỗi thua lỗ từ quý I/2019 đến nay. Tại thời điểm cuối kỳ, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp đã âm hơn 1.000 tỷ đồng, cổ phiếu đang thuộc diện hạn chế giao dịch và thị giá chỉ còn 500 đồng/cp.
Về dài hạn, bài toán tự chủ chuỗi cung ứng vẫn là thách thức lớn của ngành. Theo Bộ Công Thương dẫn dữ liệu từ VITAS, tỷ lệ nội địa hóa của dệt may đạt khoảng 45–48%, cao hơn nhiều so với ngành điện tử (15–18%), nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu. Riêng năm 2025, ngành đã chi khoảng 17 tỷ USD để nhập vải, khiến nhiều doanh nghiệp khó đáp ứng quy tắc xuất xứ và tận dụng ưu đãi từ các FTA như CPTPP hay EVFTA.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gia tăng và các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững ngày càng siết chặt, VITAS cho rằng doanh nghiệp cần thay đổi mạnh mẽ mô hình phát triển. Các giải pháp như đa dạng hóa thị trường, đầu tư công nghệ, ứng dụng AI và thúc đẩy chuyển đổi xanh theo mô hình kinh tế tuần hoàn được xem là chìa khóa để hướng tới mục tiêu xuất khẩu 49 tỷ USD trong năm 2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
