Cơ hội đặt cạnh thử thách
Chia sẻ tại Hội nghị “Cơ hội đầu tư tại TP.HCM trong bối cảnh mới: Bức tranh toàn cảnh và khuyến nghị pháp lý”, TS. Trần Du Lịch - Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, TP.HCM đang đứng trước một giai đoạn phát triển mang tính bản lề, với nhiều cơ hội mới từ quá trình hoàn thiện thể chế, mở rộng phân cấp, phân quyền và định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế của Việt Nam.
Theo TS. Trần Du Lịch, chưa bao giờ thành phố có vị trí chiến lược và lợi thế phát triển lớn như hiện nay khi hội tụ đồng thời các yếu tố về hạ tầng logistics, cảng biển, tài chính, thương mại, công nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, TP.HCM sẽ được trao cơ chế đặc thù để tháo gỡ “điểm nghẽn của điểm nghẽn” là thể chế và môi trường đầu tư. Đây cũng là thời điểm quan trọng để thành phố khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm tài chính - thương mại của khu vực, tạo động lực lan tỏa cho tăng trưởng quốc gia trong giai đoạn mới.
Điều này đưa ra nhiều cơ hội mới nhưng cũng là thách thức cho cộng đồng doanh nghiệp, đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ cần nguồn lực nội tại như tài chính, mà còn phải chủ động nâng cao kiến thức cũng như năng lực quản trị pháp lý, quản trị rủi ro, tranh chấp.
Tiếp nôi, ông Trần Ngọc Liêm - Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh Khu vực TP.HCM (VCCI-HCM) cho biết, trong bối cảnh thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới, cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư đang đứng trước nhiều cơ hội lớn để mở rộng hoạt động kinh doanh và tái cấu trúc chiến lược đầu tư. Tuy nhiên, song hành với cơ hội là những yêu cầu ngày càng cao về năng lực quản trị, tính minh bạch, khả năng thích ứng chính sách và tuân thủ pháp lý trong bối cảnh môi trường kinh doanh toàn cầu liên tục biến động.
VCCI-HCM sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thông qua các hoạt động cập nhật thông tin, hỗ trợ nâng cao năng lực doanh nghiệp, qua đó góp phần thúc đẩy môi trường đầu tư - kinh doanh năng động, hiệu quả và bền vững cho TP.HCM trong giai đoạn phát triển mới.
Nêu quan điểm, bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) cho rằng, thành phố hiện vẫn duy trì nhiều lợi thế nổi bật về quy mô thị trường, hệ sinh thái doanh nghiệp, hạ tầng logistics, đổi mới sáng tạo và khả năng kết nối quốc tế.
Trong thời gian tới, cùng với việc triển khai các cơ chế đặc thù và định hướng phát triển trung tâm tài chính quốc tế, thành phố được kỳ vọng sẽ tiếp tục là điểm đến chiến lược của các dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các cơ hội này, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật thông tin về thị trường, chính sách, pháp lý và nâng cao năng lực quản trị nhằm thích ứng với môi trường kinh doanh đang thay đổi nhanh chóng.
Trong nhiều năm qua, ITPC không chỉ thực hiện vai trò xúc tiến thương mại và đầu tư mà còn là đầu mối kết nối, kênh thông tin và cầu nối đối thoại giữa chính quyền thành phố với cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước. Thông qua cơ chế đối thoại doanh nghiệp - chính quyền cũng như các hoạt động cập nhật thông tin thị trường, chính sách và pháp lý. ITPC cũng kì vọng sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư đang hoạt động trên địa bàn thành phố, góp phần cung cấp các thông tin mang tính thời sự, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao khả năng thích ứng trong bối cảnh mới.
Nâng cao năng lực quản trị
Theo ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Trọng tài viên VIAC, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cải cách thể chế với tốc độ và quy mô chưa từng có, thể hiện qua hàng loạt định hướng lớn như Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng pháp luật và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.
Đáng chú ý, nhiều đạo luật quan trọng trong các lĩnh vực đầu tư, đất đai, thuế, thương mại điện tử, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số đang được sửa đổi theo hướng giảm mạnh điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp - phân quyền và chuyển từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.
Các thay đổi này sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp thông qua việc cắt giảm chi phí gia nhập thị trường, thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như công nghệ cao, bán dẫn, năng lượng tái tạo, kinh tế xanh - kinh tế số. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, ông cũng lưu ý cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động thay đổi và tích hợp các yêu cầu mới như bảo vệ dữ liệu cá nhân, tiêu chuẩn môi trường (ESG), trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR),...
Trong khi đó, TS. LS. Phan Hoài Nam - Tổng Giám đốc Hãng Tư vấn W&A, Giảng viên Học viện Tư pháp, ACCA, Trọng tài viên VIAC phân tích rằng, hệ thống chính sách thuế mới đang được sửa đổi theo hướng vừa hỗ trợ doanh nghiệp, vừa tăng cường minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý trong bối cảnh nền kinh tế số và các giao dịch xuyên biên giới phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, nhiều quy định mới liên quan đến thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý thuế được kỳ vọng sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Ở góc độ thuế thu nhập doanh nghiệp, TS. LS. Phan Hoài Nam cho biết các quy định mới đang mở rộng đáng kể phạm vi chi phí được trừ, đặc biệt đối với các khoản chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D), nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm mới, marketing trước bán hàng và các hoạt động phục vụ đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, nhiều cơ chế ưu đãi và chính sách thuế cũng được điều chỉnh nhằm thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh.
TS. LS. Phan Hoài Nam cũng lưu ý, trước những thay đổi đáng kể về chính sách thuế, doanh nghiệp và nhà đầu tư phải chủ động rà soát mô hình hoạt động, cập nhật chính sách và tăng cường năng lực quản trị tuân thủ để hạn chế các rủi ro pháp lý, tài chính phát sinh trong quá trình đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam.
Tại Hội nghị, LS. Michael K. Lee – Luật sư Thành viên DILINH Legal - Trọng tài viên VIAC đưa ra các khuyến nghị khi đầu tư kinh doanh và giải quyết tranh chấp tại Việt Nam. Theo đó, bên cạnh sức hấp dẫn của môi trường đầu tư tại Việt Nam, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến điều kiện tiếp cận thị trường, thủ tục cấp phép, hạn chế sở hữu nước ngoài, tuân thủ vận hành, quản trị doanh nghiệp và tính ổn định trong việc áp dụng pháp luật giữa các cơ quan quản lý.
Thông qua các tình huống thực tiễn, ông Michael K. Lee nhấn mạnh rằng nhiều tranh chấp lớn trên thực tế không phát sinh từ một vấn đề pháp lý đơn lẻ mà bắt nguồn từ việc không phân bổ trách nhiệm rõ ràng cũng như quy định hợp đồng thiếu chặt chẽ, và chưa xây dựng được cơ chế quản trị đầy đủ, do đó, rủi ro pháp lý không được kiểm soát xuyên suốt vòng đời dự án. Trên cơ sở đó, ông khuyến nghị nhà đầu tư cần thực hiện thẩm định pháp lý đa tầng ngay từ giai đoạn đầu tư; xây dựng cơ chế bảo vệ hợp đồng và quản trị rủi ro hiệu quả; đồng thời chủ động theo dõi thay đổi chính sách trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, thuế,....
Bên cạnh đó, ông cũng đánh giá trọng tài thương mại Việt Nam, trong đó có VIAC, được xem là cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả đối với các giao dịch có yếu tố nước ngoài nhờ khả năng thi hành quốc tế, chi phí cạnh tranh và tính linh hoạt trong quy trình giải quyết tranh chấp.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
