Hơn 2.500 tỷ đồng lợi nhuận, dư nợ margin vượt 44.700 tỷ
Thị trường chứng khoán vài năm gần đây chứng kiến sự nổi lên nhanh của nhóm công ty chứng khoán gắn với ngân hàng. Trên danh nghĩa, đây là các công ty chứng khoán hoạt động độc lập. Nhưng lợi thế vốn, khách hàng và hệ sinh thái ngân hàng phía sau đang giúp nhóm này mở rộng thị phần nhanh chóng.
Quý 1/2026, riêng 4 công ty chứng khoán thuộc ngân hàng như TCBS, VPBankS, MBS và HDS đã ghi nhận hơn 2.500 tỷ đồng lợi nhuận. Con số này đủ lớn để gọi là một quý làm ăn thuận lợi. Tuy nhiên, điểm đáng nói là phần lớn động lực tăng trưởng lại đến từ cho vay ký quỹ, tức tiền cho nhà đầu tư vay để mua cổ phiếu. Lợi nhuận gia tăng nhưng rủi ro cũng đồng thời tăng theo nếu thị trường rơi vào downtrend.
CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS), công ty chứng khoán trong hệ sinh thái Techcombank, là trường hợp nổi bật nhất. Quý 1/2026, TCBS báo doanh thu 2.783 tỷ đồng, tăng 37% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 1.458 tỷ đồng, tăng 11%.
Nguồn thu lớn nhất của TCBS đến từ cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán. Mảng này mang về 1.211 tỷ đồng, tăng 69% và chiếm hơn một nửa tổng thu nhập thuần. Dư nợ margin vượt 44.700 tỷ đồng, cho thấy công ty đang kiếm rất nhiều tiền từ nhu cầu vay vốn của nhà đầu tư.
CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS), công ty chứng khoán thuộc hệ sinh thái VPBank, cũng đi theo hướng tương tự. Quý 1/2026, công ty báo doanh thu hoạt động 2.871 tỷ đồng, cao gấp 4 lần cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt gần 515 tỷ đồng, tăng 46,8%.
Cuối quý 1/2026, VPBankS quản lý hơn 1,3 triệu tài khoản khách hàng. Lãi từ các khoản cho vay và phải thu đạt hơn 880 tỷ đồng, trở thành nguồn thu quan trọng nhất. Khi dư nợ margin lập kỷ lục, câu chuyện tăng trưởng của VPBankS cũng đi kèm câu hỏi về mức độ phụ thuộc vào dòng tiền vay của nhà đầu tư.
Thị phần margin tăng lên 30%, chi phí vốn cũng tăng vọt thêm 73%
Lợi thế lớn nhất của nhóm công ty chứng khoán có ngân hàng đứng sau là khả năng tiếp cận vốn. Trong ngành chứng khoán, vốn càng lớn thì dư địa cho vay margin càng rộng. Đây cũng là lý do cuộc đua lợi nhuận đang dần chuyển thành cuộc đua bơm vốn cho khách hàng vay mua cổ phiếu.
CTCP Chứng khoán MB (HNX: MBS), công ty chứng khoán thuộc hệ sinh thái ngân hàng MB, báo lãi sau thuế gần 292 tỷ đồng trong quý 1/2026, tăng 8% so với cùng kỳ. Doanh thu hoạt động vượt 1.000 tỷ đồng, trong đó lãi từ cho vay và phải thu đạt gần 440 tỷ đồng, tăng 60%.
Dư nợ cho vay cuối quý của MBS đạt khoảng 15.500 tỷ đồng. Margin tiếp tục là động cơ chính kéo doanh thu, nhưng chi phí vốn cũng tăng theo. Chi phí tài chính trong quý tăng gần 73%, lên 280 tỷ đồng, cho thấy lợi nhuận đang được đặt trên nền dư nợ ngày càng dày.
CTCP Chứng khoán HD (HDS), công ty do HDBank nắm phần lớn vốn, báo lãi sau thuế gần 284 tỷ đồng trong quý 1/2026, gấp 3,6 lần cùng kỳ. Doanh thu hoạt động đạt gần 461 tỷ đồng, tăng 90%. Khác với nhóm đẩy mạnh cho vay, động lực chính của HDS đến từ tự doanh, với lãi FVTPL gần 360 tỷ đồng.
HDS cũng đang tăng vốn rất mạnh trước kế hoạch IPO. Sau các đợt phát hành, vốn điều lệ công ty tăng từ 1.461 tỷ đồng lên gần 10.961 tỷ đồng. HDBank hiện nắm 90% vốn điều lệ HDS, trong khi công ty đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 lên tới 3.375 tỷ đồng.
Nhìn rộng hơn, thị phần cho vay margin của nhóm công ty chứng khoán liên kết ngân hàng đã tăng từ 19% năm 2022 lên 30% năm 2024. Đây không còn là sự dịch chuyển nhỏ. Nó cho thấy cuộc chơi chứng khoán đang nghiêng dần về các hệ sinh thái tài chính có ngân hàng làm trụ đỡ.
Vì vậy, con số lãi hàng nghìn tỷ của nhóm công ty chứng khoán “sân sau” ngân hàng không chỉ là câu chuyện làm ăn khấm khá. Nó còn phản ánh cuộc đua cho vay ngày càng nóng. Khi thị trường thuận lợi, margin giúp lợi nhuận nở nhanh. Nhưng nếu thị trường đổi chiều, những khoản cho vay hàng chục nghìn tỷ đồng mới là nơi thử sức chịu đựng thật sự của các công ty chứng khoán.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
