Hệ sinh thái tiêu dùng minh bạch
Theo Sở Công Thương TP.HCM, sau gần hai năm triển khai, chương trình “Tick xanh trách nhiệm” đã từng bước khẳng định hiệu quả trong việc xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch, có trách nhiệm và tạo dựng niềm tin đối với người tiêu dùng.
Tính đến tháng 6/2026, chương trình đã thu hút 12 tập đoàn bán lẻ hàng đầu Việt Nam với mạng lưới 10.091 siêu thị, cửa hàng trên cả nước tham gia; hình thành hệ sinh thái hơn 450 nhà sản xuất với 5.594 sản phẩm được xác nhận đạt tiêu chí “Tick xanh trách nhiệm”, chủ yếu là các mặt hàng thực phẩm tươi sống có nguy cơ cao về an toàn thực phẩm.
Điểm khác biệt của “Tick xanh trách nhiệm” không nằm ở việc cấp một chứng nhận chất lượng mới mà ở việc hình thành cơ chế cam kết và giám sát lẫn nhau giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng, từ nhà sản xuất, nhà cung cấp đến hệ thống phân phối. Qua đó, doanh nghiệp có thêm động lực đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Chương trình từng bước hình thành cơ chế "doanh nghiệp minh bạch được ưu tiên, doanh nghiệp vi phạm bị loại khỏi hệ thống phân phối", góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn.
Một điểm nổi bật của chương trình là ứng dụng công nghệ số trong quản lý chất lượng. Toàn bộ thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm và hồ sơ chất lượng được quản lý tập trung trên hệ thống dữ liệu điện tử; sản phẩm được gắn mã QR để người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc, kiểm tra thông tin và phản hồi khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Đây là bước chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, tính minh bạch và sự giám sát của cộng đồng.
Tiếp tục nhân rộng
Trong thời gian tới, Sở Công Thương tiếp tục mở rộng phạm vi tham gia từ hệ thống bán lẻ đến chợ truyền thống, sàn thương mại điện tử, trường học, bệnh viện, bếp ăn tập thể, khu công nghiệp và các chuỗi dịch vụ ăn uống; cũng như gắn kết chương trình với hệ thống truy xuất nguồn gốc của thành phố, Sàn giao dịch thịt heo, mô hình "Suất ăn Tick xanh trách nhiệm" và Đề án phát triển chuỗi thực phẩm an toàn nhằm hình thành hệ sinh thái kiểm soát chất lượng đồng bộ.
Đồng thời, Sở cũng mở rộng hợp tác liên vùng với các tỉnh, thành phố để xây dựng chuỗi cung ứng an toàn từ vùng nguyên liệu đến thị trường tiêu thụ, nâng cao chất lượng hàng hóa ngay từ khâu sản xuất.
Bên cạnh đó, Sở đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc, cảnh báo rủi ro và kết nối dữ liệu giữa doanh nghiệp với hệ thống phân phối.
Sở Công Thương cũng tăng cường truyền thông và tạo động lực cho doanh nghiệp tham gia, thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, quảng bá trên nền tảng số, đồng thời nghiên cứu các cơ chế khuyến khích phù hợp để doanh nghiệp coi việc minh bạch thông tin và kiểm soát chất lượng là lợi thế cạnh tranh bền vững.
Mục tiêu của thành phố không chỉ là tăng số lượng doanh nghiệp tham gia, mà quan trọng hơn là hình thành một hệ sinh thái tiêu dùng minh bạch, nơi chất lượng hàng hóa được kiểm chứng bằng dữ liệu, doanh nghiệp được đánh giá bằng uy tín và người tiêu dùng có thể chủ động lựa chọn những sản phẩm an toàn, có trách nhiệm.
Cam kết tự nguyện từ doanh nghiệp
Cũng theo Sở Công Thương TP.HCM, ngay từ khi xây dựng, Sở xác định “Tick xanh trách nhiệm” không phải là giấy chứng nhận, cũng không phải là nhãn hiệu thương mại mà là cam kết tự nguyện của doanh nghiệp trên nguyên tắc “minh bạch thông tin - tự cam kết - tự chịu trách nhiệm - tự chịu sự giám sát”.
Theo đó, doanh nghiệp tham gia phải công khai thông tin về sản phẩm, hồ sơ pháp lý, nguồn gốc xuất xứ và các chứng nhận chất lượng trên hệ thống dữ liệu chung. Các hệ thống phân phối có trách nhiệm giám sát nhà cung cấp của mình; cơ quan quản lý nhà nước phối hợp kiểm tra, hậu kiểm và xử lý khi phát hiện vi phạm.
Đặc biệt, Chương trình ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quá trình quản lý. Mỗi sản phẩm đều được gắn mã QR để người tiêu dùng tra cứu thông tin, đồng thời cơ quan quản lý và hệ thống bán lẻ có thể theo dõi, cảnh báo và truy xuất khi xảy ra sự cố.
Nếu doanh nghiệp vi phạm cam kết hoặc cung cấp thông tin không trung thực, sản phẩm sẽ bị loại khỏi Chương trình và thông tin được chia sẻ với các hệ thống phân phối để áp dụng biện pháp kiểm soát phù hợp. Đây chính là cơ chế sàng lọc bằng uy tín và trách nhiệm, góp phần duy trì niềm tin của người tiêu dùng và bảo đảm tính bền vững của chương trình.
Trong thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý dữ liệu, tăng cường kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc của thành phố, nâng cao hiệu quả hậu kiểm và khuyến khích sự tham gia giám sát của người tiêu dùng để chương trình ngày càng minh bạch và thực chất hơn.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
