Nhận diện xu hướng
Tuần qua, sự phục hồi của thị trường không thực sự mạnh, thanh khoản thấp và biến động trên thị trường chứng khoán thế giới vẫn khiến không ít nhà đầu tư lo ngại.
Theo nghiên cứu của William O'Neil, thị trường giá tăng (uptrend) xuất hiện khi chỉ số chứng khoán có mức tăng hơn 20% tính từ đáy gần nhất. Các đợt điều chỉnh thông thường trong xu hướng tăng của thị trường là từ 10 - 15% và những đợt điều chỉnh như vậy không làm thay đổi xu hướng tăng. Thị trường giá giảm (dowtrend) xuất hiện, khi chỉ số có mức giảm trên 20% tính từ đỉnh gần nhất. Các đợt tăng với mức tăng từ 10 - 15% chỉ là những đợt phục hồi ngắn hạn, xu hướng lớn vẫn là giảm.
Kết thúc phiên giao dịch ngày 13/5/2022, VN-Index đóng cửa tại 1.182,77 điểm, tương đương với mức giảm hơn 22% kể từ vùng đỉnh, nên thị trường có thể đã bước vào thị trường giá giảm.
Nhìn lại lịch sử, VN-Index có đợt điều chỉnh giảm gần 17% trong tháng 7/2021, nhưng hệ thống phân tích kỹ thuật vẫn xác nhận thị trường đang trong xu hướng tăng. Trước đó, thị trường tạo đáy vào tháng 4/2020 sau khi dịch Covid-19 bùng phát.
Xác định chu kỳ của thị trường sẽ giúp nhà đầu tư có kế hoạch chủ động hơn trong việc đầu tư, cũng như kiểm soát tâm lý. Trong thị trường giá xuống, tỷ trọng tiền mặt nên gia tăng.
Xác định chu kỳ của thị trường sẽ giúp nhà đầu tư có kế hoạch chủ động hơn trong việc đầu tư, cũng như kiểm soát tâm lý.
Trong thị trường giá xuống, giới chuyên gia khuyến nghị, nhà đầu tư cần chấp nhận thực tế. Việc thị trường bước vào xu hướng giảm là sự kiện diễn ra trước mắt, chúng ta không thể bắt thị trường quay trở lại xu hướng tăng, ví như không thể bắt ông trời đang mưa phải nắng ngay lập tức vậy. Cho nên, chúng ta chấp nhận rằng, thị trường đã vào xu hướng giảm, sau một chu kỳ tăng sẽ luôn có một chu kỳ giảm để tạo ra nhiều cơ hội hơn.
Bán một nửa danh mục là giải pháp dành cho các nhà đầu tư đang có tỷ lệ vay ký quỹ (margin) cao. Việc này sẽ giúp tâm lý nhà đầu tư thoải mái hơn trong các phiên giao dịch sắp tới.
Với tài khoản không dùng margin, tâm lý thoải mái hơn, nhưng nhà đầu tư nên xem xét trong danh mục có những cổ phiếu nào yếu nhất, kỳ vọng ít nhất thì giảm ngay tỷ trọng, thậm chí thoái toàn bộ. Việc nắm giữ những cổ phiếu yếu trong xu hướng giảm là rất nguy hiểm, vì giá sẽ giảm nhiều hơn thị trường chung và khiến nhà đầu tư khó nắm bắt các cơ hội khi thị trường tăng trở lại.
Với những người đang đứng ngoài thì nên quan sát kỹ thị trường, bởi lúc hoảng loạn là lúc những cổ phiếu khỏe xuất hiện. Hãy dành thời gian lên danh mục khỏe nhất, ít bị ảnh hưởng bởi thông tin nhất để sẵn sàng cho chu kỳ tăng sắp tới.
Có nên bắt đáy thị trường?
Chúng ta chỉ thực sự biết đó là đáy khi đã đi qua đáy rồi. Cảm giác bắt đúng đáy mang lại cảm xúc rất "sướng", đó là cảm xúc trong đầu tư và thuộc về cảm xúc thì đều ảnh hưởng đến kết quả giao dịch. Nhưng nhà đầu tư cần phân biệt rõ việc bắt đáy và chiến lược mua gom giá thấp trong thị trường hoảng loạn. Hai vị thế, hành động và suy nghĩ khác nhau, chúng ta không nên đánh đồng việc đó.
Khi nào giải ngân mạnh trở lại? Theo trường phái kỹ thuật, "ngày bùng nổ theo đà" là một tín hiệu đáng tín cậy, dựa trên dữ liệu lịch sử trong việc xác định đáy của thị trường.
Lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam đã nhiều lần xuất hiện ngày bùng nổ theo đà để xác nhận thị trường vào xu hướng tăng, riêng 2 năm qua có 4 lần.
Ngày bùng nổ theo đà mang lại cảm giác về một cú tăng bùng nổ, mạnh, dứt khoát và thuyết phục, chứ không phải là phiên tăng nhẹ, yết ớt. Khối lượng giao dịch trong ngày này hầu hết đều cao hơn mức trung bình. Ngoài ra, đỉnh của chỉ số trong phiên giao dịch sau luôn cao hơn đỉnh phiên giao dịch trước.
Theo nghiên cứu của IBD về tất cả chu kỳ thị trường tăng giá từ năm 1880 đến nay tại thị trường Mỹ, không có xu hướng tăng bền vững nào mà không bắt đầu bằng ngày bùng nổ theo đà. Khi ngày này xuất hiện thì xác suất tạo đáy rất cao và đó là thời điểm chúng ta quay lại thị trường, giải ngân mạnh tay hơn, dùng margin nhiều hơn.
Trần Vũ Cường
