Giá cao su được hỗ trợ bởi nguồn cung và nhu cầu phục hồi
Từ đầu năm 2026, giá cao su tự nhiên tại các thị trường sản xuất lớn ở Đông Nam Á tăng mạnh, vượt mức cao nhất trong 10 năm gần đây. MBS Research dự báo giá cao su SVR10 có thể duy trì quanh 2,5 USD/kg đến hết nửa đầu năm 2027, trước khi tăng lên bình quân 2,8-3,0 USD/kg trong nửa cuối năm 2027.
Một trong những yếu tố hỗ trợ giá là khả năng nguồn cung bị gián đoạn do thời tiết bất lợi. Cuối tháng 8/2026, mưa lớn kéo dài tại Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc đã ảnh hưởng đến hoạt động khai thác mủ. Tại Thái Lan, gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh gây mưa lớn trên diện rộng, trong khi tại miền Nam Việt Nam, mưa rào và dông kéo dài tới đầu tháng 9. Tại phía Nam Trung Quốc, bão cũng gây mưa lớn tại Vân Nam và Hải Nam, làm gián đoạn quá trình cạo mủ.
Bên cạnh đó, lượng tồn kho cao su tự nhiên tại cảng Thanh Đảo, trung tâm giao dịch cao su lớn của Trung Quốc, tiếp tục giảm. Theo dữ liệu QinRex, tồn kho tại đây ở mức 617,8 nghìn tấn vào ngày 6/9/2026, giảm 8,8 nghìn tấn so với cuối tháng trước. Diễn biến này cho thấy nhu cầu tiêu thụ đang có dấu hiệu phục hồi, dù lượng tồn kho vẫn ở mức tương đối cao.
Hoạt động sản xuất lốp xe tại Trung Quốc cũng cải thiện. Theo Cục Thống kê Trung Quốc, sản lượng lốp xe tháng 7/2026 tăng 8,1% so với cùng kỳ, đạt 102,6 triệu chiếc; tính chung 7 tháng, sản lượng đạt 709 triệu chiếc, tăng 2,8%.
Tuy nhiên, MBS Research cho rằng áp lực giảm giá vẫn tồn tại do nhu cầu tại Trung Quốc và Mỹ chưa thực sự mạnh. Trong 8 tháng đầu năm, sản lượng cao su tự nhiên và tổng hợp nhập khẩu vào Trung Quốc giảm 5,2% so với cùng kỳ. Chỉ số tồn kho phương tiện tại Trung Quốc tăng lên 61,1% trong tháng 7, cao hơn ngưỡng 50%, cho thấy tình trạng dư thừa tồn kho. Trong khi đó, lượng lốp xe nhập khẩu vào Mỹ trong 7 tháng đầu năm giảm 3,9%, xuống 162,3 triệu lốp.
Giá cao su hiện cũng được hỗ trợ bởi động lực khai thác mạnh hơn khi giá bán tăng cao. MBS Research nhận định mức giá hiện tại chủ yếu phản ánh hoạt động tích trữ của các nhà máy chế biến và lo ngại nguồn cung bị gián đoạn, chưa phản ánh tình trạng thiếu hụt lớn. Tại Thái Lan, giá mủ nước hiện quanh 76-79 baht/kg, trong khi mủ chén ở mức 69-72 baht/kg. Chênh lệch giá giữa hai loại mủ vẫn trong phạm vi hợp lý, cho thấy nguồn cung nguyên liệu chưa thiếu hụt nghiêm trọng.
El Niño có thể tác động đến nguồn cung năm 2027
Triển vọng giá cao su trong năm 2027 còn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến thời tiết. Theo báo cáo cập nhật tháng 8/2026 của Viện Nghiên cứu Quốc tế về Khí hậu và Xã hội (IRI), xác suất xảy ra El Niño đến tháng 3/2027 được đánh giá ở mức 100%, trong khi xác suất hiện tượng này tiếp tục diễn ra trong các giai đoạn tháng 3-5 và tháng 4-6/2027 lần lượt là 97% và 78%.
El Niño có thể gây nắng nóng và khô hạn trên diện rộng tại Đông Nam Á, qua đó ảnh hưởng đến năng suất cây cao su và số ngày có thể khai thác mủ. Hạn hán nghiêm trọng có thể khiến cây rụng lá sớm, sinh trưởng chậm, tiết ít mủ và rút ngắn thời gian cạo mủ.
Theo dữ liệu lịch sử, tác động của El Niño đối với sản lượng cao su thường có độ trễ và có thể được phản ánh rõ hơn trong chu kỳ khai thác tiếp theo. MBS Research cho rằng trong giai đoạn cao điểm thu hoạch sắp tới, giá cao su có thể biến động mạnh nếu thời tiết cực đoan làm gián đoạn hoạt động cạo mủ.
Dữ liệu lịch sử cũng cho thấy giá cao su thường tăng sau các giai đoạn El Niño. MBS Research ước tính giá cao su có thể tăng bình quân khoảng 15-27% trong một năm kể từ khi kết thúc mỗi giai đoạn El Niño. Trên cơ sở đó, giá SVR10 được dự báo duy trì quanh 2,5 USD/kg trong nửa đầu năm 2027 và có thể tăng lên 2,8-3,0 USD/kg trong nửa cuối năm.
Dù vậy, nguồn cung từ châu Phi là yếu tố có thể hạn chế đà tăng giá trong dài hạn. Bờ Biển Ngà đang mở rộng nhanh năng lực sản xuất cao su và được MBS Research ước tính còn khả năng tăng thêm khoảng 0,5-1 triệu tấn, đưa công suất tối đa lên khoảng 2,3-2,8 triệu tấn.
Ngành cao su Việt Nam hưởng lợi từ giá bán và chuyển đổi đất
Trong nước, giá cao su tăng đã thúc đẩy sản lượng khai thác trong nửa đầu năm 2026. Theo Tổng cục Thống kê, sản lượng khai thác cao su tự nhiên quý II/2026 đạt 308 nghìn tấn, tăng 5% so với cùng kỳ; lũy kế 6 tháng đạt 440 nghìn tấn, tăng 3% và là mức cao nhất trong giai đoạn 2021-2026.
Giá cao su thế giới tăng cũng giúp giá xuất khẩu bình quân của Việt Nam tăng 4%, lên 1.924 USD/tấn. Tuy nhiên, sản lượng xuất khẩu chỉ đạt 638 nghìn tấn, giảm 8%, khiến kim ngạch xuất khẩu cao su trong nửa đầu năm đạt 1,22 tỷ USD, giảm 4,6% so với cùng kỳ. Sự sụt giảm chủ yếu đến từ nhu cầu yếu tại Trung Quốc, trong khi xuất khẩu sang một số thị trường khác vẫn tăng trưởng tích cực.
MBS Research dự báo kim ngạch xuất khẩu cao su năm 2026 có thể tăng 6% so với năm trước nhờ giá bán bình quân tăng khoảng 15%, dù sản lượng xuất khẩu dự kiến giảm 8%.
Đối với các doanh nghiệp cao su, ngoài hoạt động khai thác và chế biến mủ, thanh lý cây và chuyển đổi đất tiếp tục là nguồn đóng góp đáng kể vào lợi nhuận. Cây cao su có tuổi thọ trung bình khoảng 25-40 năm và những vườn cây già cỗi, năng suất thấp có thể được thanh lý để tái canh. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng phát sinh thanh lý khi đất cao su được chuyển đổi sang khu công nghiệp, bất động sản hoặc các dự án hạ tầng.
Trong năm 2026, GVR đặt mục tiêu diện tích thanh lý của các công ty thành viên đạt khoảng 7.400 ha. MBS Research dự báo tổng thu nhập từ thanh lý cây của các doanh nghiệp trong phạm vi nghiên cứu tăng 24% trong năm 2026 và thêm 4% trong năm 2027, chủ yếu nhờ các dự án chuyển đổi đất cao su sang khu công nghiệp.
Bên cạnh nguồn thu từ thanh lý cây, tiền đền bù đất chuyển đổi được kỳ vọng tạo ra khoản thu nhập đáng kể cho một số doanh nghiệp. PHR dự kiến tiếp tục nhận tiền đền bù từ KCN VSIP III Bình Dương và KCN Bắc Tân Uyên 1. Theo MBS Research, phần tiền đền bù còn lại từ VSIP khoảng 2.103 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2027, trong khi thỏa thuận tiền đền bù với Thaco tại KCN Bắc Tân Uyên 1 đạt 1.440 tỷ đồng.
Tại TRC, KCN Hiệp Thạnh có diện tích 574 ha dự kiến được phê duyệt tiền đền bù trong năm 2026. Công ty cũng có tiềm năng từ KCN Thạnh Đức 1, dự án nằm trên phần diện tích đất cao su của doanh nghiệp. Trong khi đó, DPR có dự án nông nghiệp công nghệ cao quy mô 1.500 ha và dự kiến ghi nhận tiền đền bù trong giai đoạn 2027-2029.
Không chỉ nhận tiền đền bù, các doanh nghiệp cao su còn có thể tham gia phát triển những dự án mới trên quỹ đất chuyển đổi. GVR đang hợp tác với Becamex IDC và VSIP phát triển các khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ sinh thái và thông minh, cùng các dự án nhà ở xã hội tại khu vực phía Bắc TP.HCM. PHR được kỳ vọng có khả năng hợp tác với VSIP phát triển dự án đô thị cạnh khu công nghiệp tại Bắc Tân Uyên.
Nhìn chung, MBS Research đánh giá triển vọng ngành cao su giai đoạn 2026-2027 tích cực nhờ giá cao su tự nhiên được dự báo duy trì ở mức cao, nguồn cung tại các nước sản xuất lớn có xu hướng hạn chế và hoạt động chuyển đổi đất tạo thêm nguồn thu cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, triển vọng ngành vẫn chịu rủi ro từ sự suy yếu của nhu cầu tiêu thụ ô tô, lốp xe tại Trung Quốc và Mỹ, tác động của thời tiết cực đoan đến sản lượng và khả năng nguồn cung đạt tiêu chuẩn từ châu Phi gia tăng trong dài hạn.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
