Cũng như mặt hàng rau, củ, quả, gạo, thủy sản cũng có nhiều cơ hội mở rộng thị phần tại thị trường EU nhờ hàng loạt cam kết ưu đãi thuế quan. Cụ thể, có khoảng 220 số dòng thuế các sản phẩm thủy sản có thuế suất cơ sở từ 0-22%, số dòng thuế còn lại sẽ được cắt giảm về 0% theo lộ trình từ 3-7 năm. EU từng là thị trường số 1 của thủy sản Việt Nam nhưng sau đó bị rơi vào thứ 4, sau cả Nhật Bản, Trung Quốc, Hoa Kỳ. Bởi xuất khẩu cá tra liên tục bị sụt giảm, mặt hàng tôm, hải sản khác cũng liên tục bị sụt giảm.
Tuy nhiên, năm 2020 khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực đã mang lại kỳ vọng lớn cho xuất khẩu thủy sản vào thị trường này. Theo đó, nhóm thủy sản chủ lực như tôm chiếm 40-50% xuất khẩu sang EU, cá tra chiém 10-16%, các mặt hàng hải sản khác chiếm 35%... Có thể nói, các nhóm mặt hàng thủy sản chính đều được hưởng lợi khi EVFTA có hiệu lực.
Theo Bà Lê Hằng - Giám đốc Truyền thông Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu Thủy sản cho biết, năm 2020 khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực đã mang lại kỳ vọng lớn cho xuất khẩu thủy sản vào thị trường này. Theo đó, nhóm thủy sản chủ lực như tôm chiếm 40-50% xuất khẩu sang EU, cá tra chiém 10-16%, các mặt hàng hải sản khác chiếm 35%... Có thể nói, các nhóm mặt hàng thủy sản chính đều được hưởng lợi khi EVFTA có hiệu lực.
Năm 2020, dù ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 nhưng xuất khẩu thủy sản đã hồi phục rõ rệt, tăng 8% so với cùng kỳ và xu hướng đó tiếp tục trong năm 2021. Cụ thể, năm 2021, sau khi EU mở cửa lại thị trường, thủy sản xuất khẩu tăng mạnh, đạt trên 1 tỷ USD, tăng 12%. Trừ xuất khẩu cá tra giảm 17% do đại dịch Covid-19 và do lĩnh vực dịch vụ thực phẩm kênh tiêu thụ chính của cá tra phi lê đông lạnh tại EU sụt giảm. Ngoài ra, do chuỗi cung ứng đứt gãy làm cho logistics bị đình trệ, chi phí cao khiến cho mặt hàng này khó chịu đựng.
Đến năm 2022, hết quý II, EU là thị trường nằm trong ba nhóm xuất khẩu thủy sản cao nhất của Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh lạm phát, nhưng với các thuế quan ưu đãi của EVFTA đã bộc lộ rõ nét, xuất khẩu thủy sản tăng 40%, đạt gần 700 triệu USD, xuất khẩu các dòng thủy sản chính kể cả cá tra đã tăng 30-39%, trong đó cá tra đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ.
"Những kết quả trên cho thấy, doanh nghiệp chúng ta đã tận dụng cơ hội từ thị trường, cũng như các cơ hội thuế quan của EU để đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường này." Bà Hằng đánh giá.
Đồng tình với quan điểm này, ông Phạm Thái Bình - Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An cho biết, đến nay Hiệp định EVFTA đã được 2 năm, doanh nghiệp đã có thể xuất khẩu những lô hàng sang thị trường EU, qua 2 năm, doanh nghiệp đã tăng trưởng thêm số lượng các container.
Tính riêng 6 tháng đầu năm 2022, kim ngạch xuất khẩu gạo của Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An tăng tới 68%, và riêng kim ngạch tăng tới 19%.
Trong đó thị trường châu Âu trở thành thị trường chính của doanh nghiệp, gạo chất lượng cao là mặt hàng chủ lực của doanh nghiệp được xuất sang thị trường này. Bên cạnh đó, cũng có rất nhiều doanh nghiệp gạo khác có thể tận dụng được cơ hội từ EVFTA để tăng cường xuất khẩu gạo và cho đến nay đã có được bước tăng trưởng tương đối tốt. Sau gạo, công ty chúng tôi cũng đang tập trung phát triển các sản phẩm sau gạo như bún khô, phở khô, những sản phẩm này tiếp tục được nhập khẩu vào thị trường châu Âu và được thị trường đón nhận rất tích cực.
"Về tiềm năng của gạo và các sản phẩm sau gạo của Việt Nam là rất có điều kiện và rất có cơ hội, nhưng vấn đề tăng trưởng nhanh hay chậm, nhiều hay ít là do các doanh nghiệp Việt Nam. Còn Hiệp định EVFTA đã rất mở và có sự chỉ đạo của Bộ Công Thương rất quyết liệt, nhưng bên cạnh đó vẫn còn một số vấn đề về tiêu chuẩn ở thị trường này." Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An chia sẻ.
Hồng Quang
Nguồn: thuongtruong.com.vn
