EVFTA tạo xung lực tốt cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam
Hiệp định Thương mại tư do giữa Việt Nam - EU (EVFTA) - đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2020. Sau 2 năm Hiệp định EVFTA có hiệu lực, nhiều ngành hàng như giày dép, dệt may, thủy sản, gỗ, rau quả… đều đã tận dụng khá tốt và gia tăng được kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, mặt hàng nông sản, thực phẩm, rau quả xuất khẩu của Việt Nam đang tăng trưởng cao ở mức từ 20-30%/năm và không bị hạn chế về chủng loại, sản lượng.
Đánh giá cụ thể hơn về những tác động của EVFTA đối với xuất khẩu của Việt Nam, tại Tọa đàm "Tận dụng EVFTA để xây dựng thương hiệu ngành hàng" đang diễn ra, ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhận định, EVFTA tạo xung lực tốt cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.
"Cho đến thời điểm này, chúng ta cũng vừa tròn 2 năm thực thi Hiệp định EVFTA và có thể thấy trong 2 năm vừa qua, vào đúng thời điểm khi dịch bệnh Covid-19 đã gây tác động sâu sắc đến nền kinh tế toàn cầu cũng như kinh tế Việt Nam.
Trong bối cảnh như vậy, chúng ta cũng đã triển khai Hiệp định này và đến nay cũng thấy rằng kết quả hết sức khả quan. Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, trong 2 năm vừa qua, tính từ thời điểm Hiệp định có hiệu lực, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU cũng đạt khoảng 83 tỷ USD, với mức tăng trưởng xấp xỉ 15%." Ông Hải chia sẻ.
Theo ông Hải, EVFTA có tác động rất lớn đến hoạt động xuất nhập khẩu nói chung, vì EU là đối tác lớn và chúng ta đã có quá trình lâu năm. EU là thị trường tiêu thụ rất nhiều sản phẩm của Việt Nam trong đó có các sản phẩm như thủy sản, lúa gạo. Bên cạnh đó, thị trường EU cũng là một thị trường đa dạng và cả các sản phẩm công nghiệp cũng được tiêu thụ lớn.
Trong 2 năm vừa qua, đa số các mặt hàng của chúng ta xuất khẩu sang EU đều có mức tăng trưởng rất cao, đặc biệt với một số nhóm hàng như sắt thép, mức tăng trưởng lên đến 200%, hoặc nhóm cà phê tăng 75,2%, hạt tiêu tăng trưởng 55,8%. Còn với các nhóm hàng truyền thống, chúng ta đã xuất khẩu mạnh từ trước khi có hiệp định như dệt may, gia dày, đồ gỗ, cũng đạt mức tăng trưởng từ khoảng 10-15%. Duy nhất có một nhóm hàng do tác động của dịch Covid-19 có bị giảm sút đó là điện thoại và linh kiện.
Tuy nhiên, về tổng thể chúng ta thấy rằng, tác động của Hiệp định là một xung lực rất tốt cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.
Doanh nghiệp Việt đã đáp ứng tiêu chuẩn hàng hóa như thế nào?
EVFTA là cú hích rất lớn cho xuất khẩu của Việt Nam, giúp đa dạng hóa thị trường và mặt hàng xuất khẩu. Tuy nhiên, EU có những tiêu chuẩn rất khắt khe đối với hàng hóa nhập khẩu, vì vậy, điều quan trọng là doanh nghiệp Việt Nam cần phải nắm rõ hiệp định và các quy tắc để xuất khẩu hàng hóa.
Chia sẻ về nội dung này, ông Hải cho biết, hàng hóa khi xuất khẩu sang thị trường EU cũng như các thị trường khác thì cũng có nhiều các quy định liên quan, trong đó có quy định liên quan đến quy tắc xuất xứ. Đây vừa là hàng rào nhưng cũng là công cụ để giúp cho các doanh nghiệp tận dụng được ưu đãi từ hiệp định này, tránh chuyện gian lận xuất xứ từ các nước cạnh tranh khác.
Trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa, có thể nói các doanh nghiệp đã có sự làm quen và bắt nhịp được khá tốt, thể hiện qua hai quý đầu năm 2022, lượng hàng hóa xin giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa EUR.1 khoảng 5,8 tỷ USD, tương đương với khoảng 25% kim ngạch xuất khẩu sang EU trong giai đoạn này.
"Chúng ta biết, với thị trường EU, bên cạnh hiệp định, hiện nay chúng ta có duy trì chương trình ưu đãi đơn phương GSP, thì những doanh nghiệp theo chương trình ưu đãi đó có thể không cần xin giấy chứng nhận xuất xứ này. Tuy nhiên trong bối cảnh như vậy, tỷ lệ xin giấy chứng nhận xuất xứ vẫn đang 25%, tương đương với mức nhiều hiệp định khác sau 1 vài năm mới đạt được, thì thấy rằng, doanh nghiệp của chúng ta đã nắm rõ và hiểu được giá trị của hiệp định cũng như vai trò của chứng nhận xuất xứ." Ông Hải cho biết.
Ngoài ra, trong lĩnh vực về nông nghiệp, những ngành hàng như thủy sản, rau quả và gạo là những ngành có tăng trưởng xuất khẩu lớn vào thị trường EU thời gian qua, đồng thời cũng là những ngành có tỷ lệ tận dụng quy tắc xuất xứ về chứng nhận xuất xứ EUR.1 rất cao, đặc biệt với mặt hàng gạo tỷ lệ này là 100%. Điều đó, cũng thể hiện doanh nghiệp của chúng ta đã nhanh chóng nắm bắt và tận dụng được quy định này.
Đánh giá về việc doanh nghiệp tận dụng cơ hội từ EVFTA trong 2 năm vừa qua, ông Ngô Chung Khanh - Vụ Chính sách Thương mại đa biên nêu 3 điểm chính.
Thứ nhất, có thể nói doanh nghiệp Việt Nam tận dụng đa dạng từ EVFTA, những mặt hàng có thuế cao, được cắt giảm mạnh như rau quả, thủy sản đều tăng trưởng tốt. Điều này, cho thấy, doanh nghiệp đã tận dụng đa dạng EVFTA, tập trung vào các mặt hàng chúng ta có thể mang lại lợi thế tốt.
Thứ hai, tất cả các thành viên EU đều nhập khẩu từ Việt Nam, qua đó thấy doanh nghiệp Việt Nam đa dạng thị trường.
Thứ ba, dù báo chí thời gian qua nhắc đến nhiều vấn đề khó khăn vì EU là thị trường khó tính với các hàng rào kỹ thuật, nhưng các doanh nghiệp vẫn sẵn sàng thử thách đó, đáp ứng yêu chuẩn cao để vào thị trường. Đó là điểm lớn, trong đó cho thấy tư duy của doanh nghiệp đã thay đổi để đáp ứng nhu cầu của EU và đưa hàng vào một cách bài bản.
Hồng Quang
Nguồn: thuongtruong.com.vn
