Phía sau những quầy bán điện thoại, tivi và đồ gia dụng, CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) đang kéo dài vai trò của mỗi cửa hàng vượt khỏi một hệ thống bán lẻ truyền thống.
Các cửa hàng vừa hỗ trợ khách hàng tiếp cận các giải pháp trả chậm, vừa trở thành nơi thực hiện những giao dịch tài chính thường gắn với ngân hàng, ví điện tử hoặc các chuỗi dịch vụ tài chính với tổng lượng tiền giao dịch lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
56.000 tỷ đồng đi kênh tài chính của cửa hàng Điện Máy Xanh và Thế Giới Di Động
Trong nửa đầu năm 2026, hơn 3.000 cửa hàng Điện Máy Xanh và Thế Giới Di Động đã phục vụ 36 triệu lượt giao dịch tài chính, tổng giá trị khoảng 56.000 tỷ đồng. Phạm vi dịch vụ gồm nạp, rút, chuyển tiền, thanh toán hóa đơn và bảo hiểm, được tổ chức ngay trên mạng lưới cửa hàng vốn đã phủ rộng trên toàn quốc.
Con số 56.000 tỷ đồng không được ghi nhận toàn bộ vào doanh thu của DMX, cũng không phản ánh lượng vốn doanh nghiệp trực tiếp cấp cho khách hàng. Tuy nhiên, quy mô dòng tiền cho thấy các hoạt động tài chính diễn ra tại hơn 3.000 điểm bán đang vượt xa cả các tổ chức tài chính.
Đặt cạnh một doanh nghiệp chuyên hoạt động trong lĩnh vực tài chính cầm cố, quy mô trên càng trở nên rõ nét. Trong 6 tháng đầu năm 2026, F88 giải ngân gần 11.300 tỷ đồng qua mạng lưới 976 phòng giao dịch. Như vậy, tổng giá trị giao dịch tài chính được xử lý qua hệ thống DMX tương đương gần 5 lần lượng vốn F88 giải ngân trong cùng kỳ.
Dù vậy, đây không phải phép so sánh đồng nhất. Khoản 11.300 tỷ đồng của F88 là vốn cho vay thực tế, đi kèm rủi ro tín dụng và nghĩa vụ thu hồi nợ; còn 56.000 tỷ đồng qua DMX bao gồm cả dòng tiền thanh toán, chuyển và rút tiền. Dù vậy, lượng tiền thu về thông qua hình thức "bán trả chậm" cũng là một con số đáng kinh ngạc.
Trong nửa đầu năm 2026, 38% doanh thu của DMX đến từ hình thức trả chậm, tương đương khoảng 24.800 tỷ đồng. Doanh số qua kênh này tăng 49% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, 96% danh mục sản phẩm của công ty đã đủ điều kiện tham gia các chương trình tài chính.
Hình thức mua hàng... trả chậm từng được coi là một cách thức khuyến khích khách hàng mua sản phẩm. Bản chất không khác biệt quá nhiều so với mua hàng trả góp thông qua các công ty tài chính. Tuy nhiên, quy mô của dòng tiền hàng chục nghìn tỷ chảy qua kênh này đang khiến nhiều chuyên gia đặt ra một câu hỏi về mô hình hoạt động. Rút cục, Điện Máy Xanh và Thế Giới Di Động là chuỗi bán lẻ hay tổ chức tín dụng?
Doanh thu tăng gần 30%, biên lợi nhuận tiếp tục mở rộng
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Điện Máy Xanh ghi nhận doanh thu thuần 65.280 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 4.876 tỷ đồng, tăng 73%, qua đó hoàn thành 53% kế hoạch doanh thu và 66% mục tiêu lợi nhuận cả năm.
Riêng quý I/2026, doanh thu thuần đạt gần 32.542 tỷ đồng, tăng 29,4% so với cùng kỳ. Giá vốn tăng chậm hơn, ở mức 27,5%, giúp lợi nhuận gộp tăng 37,9% lên hơn 6.241 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp theo đó được nâng từ khoảng 18% lên 19,2%, cho thấy tăng trưởng doanh số đã đi cùng sự cải thiện về hiệu quả bán hàng.
Doanh thu tài chính đạt 512,1 tỷ đồng, tăng 17,4%, chủ yếu đến từ lãi tiền gửi, cho vay và trái phiếu. Ở chiều ngược lại, chi phí tài chính tăng 61,1% lên 326,1 tỷ đồng, gần như toàn bộ là chi phí lãi vay. Khoản lãi phải trả trong quý đạt 324,6 tỷ đồng, tăng hơn 60%, khiến chi phí vốn trở thành phần đối trọng rõ rệt với lượng tiền gửi lớn mà doanh nghiệp đang nắm giữ.
Chi phí bán hàng tăng 14% lên 2.438 tỷ đồng, thấp hơn tốc độ tăng doanh thu. Tuy nhiên, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 58,8% lên 1.225 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí nhân viên và dịch vụ mua ngoài gia tăng. Nhờ lợi nhuận gộp mở rộng đủ lớn, DMX vẫn ghi nhận lợi nhuận trước thuế 2.775 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 2.219 tỷ đồng, cùng tăng khoảng 50% so với quý I/2025.
Kết quả lợi nhuận tích cực chưa chuyển hóa tương ứng thành dòng tiền. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong quý đạt 863,7 tỷ đồng, giảm 65,1% so với cùng kỳ. Hàng tồn kho tăng, các khoản phải trả giảm và gần 780,3 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp đã được nộp khiến lượng tiền thực thu từ hoạt động chính thấp hơn đáng kể mức lợi nhuận kế toán.
Hơn 22.000 tỷ đồng vay ngắn hạn, tồn kho chiếm 40% tài sản
Tại ngày 31/3/2026, tổng tài sản của Điện Máy Xanh đạt 57.327 tỷ đồng, tăng 0,7% so với đầu năm. Tiền và tương đương tiền giảm 7,4% xuống 3.312,7 tỷ đồng, trong khi đầu tư tài chính ngắn hạn duy trì ở mức 25.255,7 tỷ đồng, chủ yếu là tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn.
Hàng tồn kho đạt 23.054 tỷ đồng, tăng 1,3% và chiếm hơn 40% tổng tài sản. Điện thoại di động chiếm hơn 9.079 tỷ đồng, thiết bị điện tử hơn 6.202 tỷ đồng và thiết bị gia dụng gần 3.475 tỷ đồng. Dự phòng giảm giá hàng tồn kho tăng từ 609,6 tỷ đồng lên 749 tỷ đồng chỉ sau ba tháng, cho thấy chi phí bảo vệ giá trị hàng hóa tiếp tục gia tăng trong bối cảnh danh mục sản phẩm điện tử có tốc độ lỗi thời cao.
Phía nguồn vốn ghi nhận nợ phải trả 37.308 tỷ đồng, giảm 4,6% so với đầu năm nhưng vẫn chiếm 65,1% tổng tài sản. Toàn bộ số nợ được phân loại ngắn hạn, trong đó vay ngắn hạn đạt gần 22.159 tỷ đồng, giảm khoảng 1.270 tỷ đồng. Việc sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ hàng tồn kho phù hợp với đặc điểm của ngành bán lẻ, song cũng khiến kết quả kinh doanh nhạy cảm hơn khi chi phí lãi vay thay đổi.
Ở chiều tích cực, tổng tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn đạt gần 28.568 tỷ đồng, cao hơn dư nợ vay khoảng 6.409 tỷ đồng. Tài sản ngắn hạn cũng lớn hơn nợ ngắn hạn khoảng 16.349 tỷ đồng, tạo ra khoảng đệm đáng kể cho nhu cầu thanh toán. Tuy nhiên, phần lớn nguồn lực vẫn nằm tại tiền gửi có kỳ hạn và hàng tồn kho, nên khả năng xoay vòng vốn tiếp tục phụ thuộc vào tốc độ bán hàng và điều kiện rút tiền gửi.
Vốn chủ sở hữu tại cuối quý I đạt hơn 20.019 tỷ đồng, tăng 12,5% so với đầu năm nhờ lợi nhuận chưa phân phối. Tỷ trọng vốn chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn được nâng lên gần 35%, giúp bảng cân đối bớt phụ thuộc hơn vào nợ phải trả, dù vay ngắn hạn vẫn là nguồn tài trợ quan trọng cho hoạt động kinh doanh.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
