Cú sốc Trung Đông khiến thị trường toàn cầu chao đảo
Tuần đầu tháng 3 chứng kiến sự rung lắc mạnh của thị trường tài chính toàn cầu sau khi xung đột tại Iran bùng phát, làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng và gia tăng tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư.
Tại châu Á, thị trường chứng khoán Hàn Quốc ghi nhận biến động cực mạnh khi chỉ số Kospi có lúc giảm gần 20% chỉ trong hai phiên giao dịch, dù sau đó phục hồi một phần nhưng vẫn giảm hơn 10% trong cả tuần. Ở Mỹ, các chỉ số chủ chốt cũng chịu áp lực điều chỉnh khi S&P 500 giảm 2%, Dow Jones giảm 3% và Nasdaq giảm 1,2%.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, dữ liệu kinh tế Mỹ cũng làm gia tăng lo ngại suy yếu tăng trưởng. Báo cáo của Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 6/3 cho thấy thị trường lao động bất ngờ suy yếu khi số việc làm phi nông nghiệp trong tháng 2 giảm 92.000, trái ngược hoàn toàn với dự báo tăng 50.000 việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp cũng tăng lên 4,4%, đánh dấu lần thứ ba trong vòng 5 tháng số việc làm sụt giảm.
Trong khi đó, giá dầu thế giới tăng vọt do lo ngại gián đoạn nguồn cung tại khu vực Vịnh Persian. Dầu WTI tăng hơn 35% lên 90,9 USD/thùng – mức tăng theo tuần mạnh nhất kể từ năm 1983. Dầu Brent cũng tăng gần 28% lên 92,69 USD/thùng, ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2020.
Không chỉ năng lượng, thị trường phân bón toàn cầu cũng chịu tác động mạnh. Ba trong số mười quốc gia xuất khẩu urê lớn nhất thế giới gồm Qatar, Saudi Arabia và Iran nằm trong khu vực bị ảnh hưởng bởi chiến sự. Nguy cơ gián đoạn nguồn cung khiến giá phân bón tăng mạnh trên thị trường quốc tế.
Ngoài ra, chi phí vận tải biển cũng leo thang khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới – bị ảnh hưởng. Giá thuê tàu chở dầu siêu lớn tuyến Trung Đông – Trung Quốc đã tăng hơn 94% chỉ trong vài ngày, khi nhiều chủ tàu tránh khu vực nguy hiểm và các công ty bảo hiểm ngừng cung cấp bảo hiểm rủi ro chiến tranh.
VN-Index giảm gần 6% nhưng cơ hội vẫn xuất hiện ở một số nhóm ngành
Tác động từ cú sốc địa chính trị khiến thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận tuần giảm mạnh nhất kể từ đợt biến động thuế quan hồi tháng 4/2025. Kết thúc tuần giao dịch, VN-Index dừng ở mức 1.767,84 điểm, giảm 112,5 điểm tương đương 5,98%. Áp lực giảm chủ yếu đến từ các cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, VHM, TCB và BID. Chỉ số VN30 giảm mạnh hơn với mức giảm 7,6%, trong khi nhóm Midcap và Smallcap lần lượt giảm 4,3% và 3,3%.
Độ rộng thị trường nghiêng hẳn về phía tiêu cực khi phần lớn các nhóm ngành giảm điểm. Những nhóm chịu áp lực lớn nhất gồm cổ phiếu công nghệ, bán lẻ và nhóm Viettel. Ngược lại, một số ngành hưởng lợi từ biến động giá hàng hóa lại đi ngược xu hướng chung, trong đó nổi bật là dầu khí và hóa chất.
Thanh khoản thị trường tăng mạnh cho thấy áp lực bán gia tăng. Giá trị giao dịch bình quân tuần đầu tháng 3 đạt hơn 46.600 tỷ đồng, tăng hơn 36% so với tuần trước đó. Riêng giá trị khớp lệnh tăng gần 39% lên hơn 43.300 tỷ đồng.
Một điểm đáng chú ý khác là hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục gia tăng. Trong tuần, khối ngoại bán ròng hơn 6.400 tỷ đồng, nâng tổng giá trị bán ròng từ đầu năm lên gần 21.000 tỷ đồng. Các cổ phiếu bị bán ròng mạnh nhất gồm FPT, VHM và POW.
Theo các chuyên gia phân tích, cú sốc giá dầu và chi phí logistics đang làm gia tăng rủi ro lạm phát toàn cầu, đồng thời gây áp lực lên các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng như Việt Nam. Khi chi phí sản xuất và vận chuyển tăng, biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu có thể bị thu hẹp, từ đó ảnh hưởng tới triển vọng tăng trưởng lợi nhuận.
Tuy vậy, trong bối cảnh biến động mạnh, thị trường vẫn xuất hiện những nhóm cổ phiếu có khả năng hưởng lợi từ diễn biến địa chính trị. Các ngành như dầu khí, hóa chất – đặc biệt là phân bón, cao su tự nhiên, khoáng sản hay vận tải biển được đánh giá có triển vọng tích cực khi giá hàng hóa tăng.
Ngoài ra, một số nhóm cổ phiếu mang tính phòng thủ như bảo hiểm, sản xuất điện và nước cũng có thể trở thành điểm đến của dòng tiền trong giai đoạn thị trường biến động.
Về mặt kỹ thuật, xu hướng tăng dài hạn của VN-Index vẫn được duy trì nếu vùng hỗ trợ quan trọng quanh 1.600 điểm chưa bị phá vỡ. Trong ngắn hạn, vùng hỗ trợ gần nhất của thị trường nằm ở khu vực 1.700 – 1.750 điểm, tương ứng với đường trung bình động MA100.
Ưu tiên phòng thủ, chờ tín hiệu bắt đáy
Trước bối cảnh rủi ro địa chính trị và áp lực lạm phát gia tăng, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên ưu tiên chiến lược quản trị rủi ro trong ngắn hạn. Theo đó, việc giảm tỷ lệ sử dụng đòn bẩy và bảo toàn vốn nên được đặt lên hàng đầu, đặc biệt khi các ngưỡng hỗ trợ ngắn hạn có thể bị xuyên thủng trước khi thị trường xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật.
Trong trường hợp thị trường hồi phục, nhóm cổ phiếu chứng khoán có thể thu hút sự chú ý của dòng tiền nhờ thanh khoản thị trường duy trì ở mức cao và nhiều cổ phiếu đã điều chỉnh về vùng định giá hấp dẫn.
Tuy nhiên, cơ hội lựa chọn cổ phiếu trong giai đoạn hiện tại được đánh giá là khá hạn chế nếu nhà đầu tư chưa nắm giữ sẵn các nhóm ngành hưởng lợi từ biến động giá hàng hóa. Do đó, chiến lược phù hợp là theo dõi phản ứng của thị trường tại các vùng hỗ trợ quan trọng, đồng thời giải ngân từng phần khi xuất hiện tín hiệu tạo đáy rõ ràng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
