Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu hàng rau quả sang thị trường Trung Quốc, Nga giảm sâu. Theo đó, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt 877 triệu USD, giảm 34% so với cùng kỳ năm 2021. Thị phần rau quả Việt Nam cũng giảm từ 58% vào 7 tháng năm 2021 xuống 45,5% vào 7 tháng năm nay.
Việc xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc giảm do chính sách "Zero Covid" của nước này. Các mặt hàng xuất khẩu không chỉ riêng hoa quả đều được phải qua kiểm duyệt chặt chẽ nên việc xuất khẩu qua các cửa khẩu cũng gặp nhiều khó khăn.
Bên cạnh đó, Trung Quốc đang trải qua giai đoạn khủng hoảng kinh tế từ các đợt bùng phát Covid-19, sản xuất bị đình trệ và gặp nhiều khó khăn khi lệnh phong tỏa tại một số thành phố lớn chưa được dỡ bỏ.
Tuy nhiên, Cục Xuất nhập khẩu nhận định xuất khẩu hàng rau quả sang thị trường Trung Quốc giảm mạnh, nhưng đây vẫn là thị trường rất tiềm năng đối với hàng rau quả của Việt Nam.
Với dân số hơn 1,4 tỷ người, Trung Quốc có nhu cầu nhập khẩu hàng rau quả để phục vụ nhu cầu nội địa cũng như sản xuất chế biến xuất khẩu rất lớn, đa dạng và phong phú.
Trong những tháng cuối năm 2022, khi tình hình dịch bệnh được kiểm soát, nhu cầu tiêu dùng của người Trung Quốc tăng, đặc biệt là vào mùa lễ hội cuối năm, dự kiến trị giá xuất khẩu hàng rau quả sang thị trường này sẽ khả quan hơn.
Ở một diễn biến tương tự, xuất khẩu rau quả sang Nga đạt 31 triệu USD, giảm 36% so với cùng kỳ năm 2021. Thị phần rau quả Việt Nam giảm từ 2,1% xuống 1,6%.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch xuất khẩu hàng rau quả tới Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, thị trường Đài Loan lại tăng trưởng khả quan. Đây được coi là điểm sáng để các doanh nghiệp mở rộng thị phần cũng như tận dụng cơ hội xuất khẩu sang nhiều quốc gia khác nữa.
Dù vậy, xuất khẩu hàng rau quả sang các thị trường này chỉ chiếm tỷ trọng thấp nên không bù đắp được mức giảm mạnh xuất khẩu tới thị trường Trung Quốc.
Còn nhiều dư địa đẩy mạnh xuất khẩu rau quả sang thị trường EU
Theo Cục Xuất nhập khẩu, EU với 27 nước thành viên, dân số hơn 500 triệu người và có nhu cầu nhập khẩu lượng lớn đối với hàng rau quả. Tuy nhiên, lượng nhập khẩu từ Việt Nam chỉ chiếm gần 0,1% tổng lượng hàng rau quả nhập khẩu của EU, do đó vẫn còn nhiều cơ hội để các doanh nghiệp ngành hàng rau quả của Việt Nam đẩy mạnh sang thị trường EU trong thời gian tới.
Tuy nhiên, thị trường EU đòi hỏi rất khắt khe về truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, đặc biệt là an toàn vệ sinh thực phẩm. Vì vậy, các doanh nghiệp cần phải tìm hiểu, nắm bắt rõ thông tin về thị trường, từ thị hiếu người tiêu dùng cho đến những quy định, tiêu chuẩn về quy tắc xuất xứ, an toàn vệ sinh thực phẩm…
Cũng theo Cục Xuất nhập khẩu, với ưu đãi từ hiệp định EVFTA, các chủng loại hàng rau quả của Việt Nam có nhiều cơ hội thâm nhập sâu hơn vào thị trường EU, đặc biệt với mức cam kết thuế quan được xóa bỏ ngay khi hiệp định có hiệu lực sẽ tạo lợi thế cho các chủng loại hàng rau quả của Việt Nam trong việc cạnh tranh với các thị trường có thế mạnh về hàng rau quả nhưng chưa có FTA với EU như Thái Lan, Trung Quốc, Malaysia....
Đáng chú ý, đối với các chế phẩm từ rau, quả, quả hạch hoặc các sản phẩm khác của cây (HS 20), EU tăng cả về lượng và trị giá nhập khẩu từ Việt Nam, tuy nhiên tỷ trọng chỉ chiếm 0,17% tổng lượng mã HS 20 EU nhập khẩu.
Trung Thành
Nguồn: thuongtruong.com.vn
