Hàng loạt dự án tiếp tục “kẹt” vì nghĩa vụ tài chính và thủ tục đất đai
Theo báo cáo của Sở Tài chính TP.HCM, đến cuối tháng 4/2026, thành phố đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có chỉ đạo xử lý đối với 838/838 dự án, công trình, khu đất tồn đọng theo yêu cầu tại Công điện 112 của Thủ tướng Chính phủ. Tổng vốn đầu tư liên quan lên tới hơn 206.000 tỷ đồng, với diện tích đất trên 17.000ha.
Trong số này, có 417 dự án được xác định đã hoàn thành gỡ vướng; 393 dự án cơ bản hoàn thành tháo gỡ; 28 dự án đang tiếp tục xử lý theo chỉ đạo. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), nhiều dự án nằm trong nhóm “cơ bản hoàn thành tháo gỡ” thực tế vẫn chưa thể vận hành bình thường do còn vướng các thủ tục pháp lý quan trọng.
Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA cho rằng, việc thống kê theo hướng “đã tháo gỡ” chưa phản ánh đầy đủ tình trạng thực tế của doanh nghiệp. Nhiều chủ đầu tư vẫn chưa thể đưa đất vào khai thác, chưa được cấp giấy chứng nhận hoặc chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính để tiếp tục triển khai dự án.
Một trong những trường hợp được nhắc đến là dự án Tân An Huy tại khu vực Nhà Bè. Dự án được triển khai từ năm 2004 nhưng nhiều năm qua rơi vào tình trạng đình trệ. Doanh nghiệp bị phong tỏa tài khoản, phát sinh nợ thuế lớn, trong khi hàng trăm khách hàng đã thanh toán phần lớn giá trị nền đất nhưng vẫn chưa nhận được sản phẩm.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, dự án hiện chưa được đưa vào diện tháo gỡ chính thức nên quá trình tái khởi động vẫn gặp nhiều khó khăn.
Tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nhiều dự án của Công ty TNHH MTV Lan Anh cũng kéo dài nhiều năm do chậm xác định đơn giá đất, tiền sử dụng đất và điều chỉnh quy hoạch. Doanh nghiệp cho biết việc chậm ban hành nghĩa vụ tài chính khiến chi phí đầu tư đội lên đáng kể, ảnh hưởng tiến độ các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho người thu nhập thấp.
Ở phân khúc nhà ở xã hội, Công ty Hoàng Quân cho biết hiện có khoảng 30 dự án đang gặp khó khăn pháp lý. Nhiều dự án kéo dài 5 năm chưa thể triển khai do thủ tục đầu tư, đất đai và quy hoạch chưa được xử lý đồng bộ. Doanh nghiệp kiến nghị thành phố cần quy định rõ đầu mối tiếp nhận hồ sơ, thời hạn xử lý và trách nhiệm của từng cơ quan để tránh tình trạng hồ sơ “đi lòng vòng”.
Không chỉ các doanh nghiệp trên, sau khi TP.HCM công bố danh sách 838 dự án tồn đọng, đã có thêm khoảng 90 dự án tiếp tục đăng ký xin tháo gỡ vướng mắc. Trong đó có nhiều dự án quy mô lớn của các doanh nghiệp như Quốc Cường Gia Lai, Vạn Phúc và nhiều chủ đầu tư khác.
Cư dân vào ở nhiều năm vẫn chưa có sổ hồng
Theo HoREA, nhiều dự án hiện rơi vào tình trạng người dân đã nhận nhà nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu do các thủ tục pháp lý liên quan nghĩa vụ tài chính đất đai chưa hoàn tất.
Dự án Lavida Plus của Quốc Cường Gia Lai là ví dụ điển hình. Dự án đã có cư dân vào sinh sống từ năm 2021 nhưng đến nay nhiều căn hộ vẫn chưa được cấp sổ hồng. Một phần dự án khác cũng chưa thể triển khai do chưa hoàn tất thủ tục pháp lý liên quan điều chỉnh quy hoạch và nghĩa vụ tài chính.
Ngoài ra, nhiều dự án khác cũng vướng ở khâu xác định tiền sử dụng đất sau điều chỉnh quy hoạch, chuyển đổi quỹ nhà ở xã hội hoặc điều chỉnh quyết định giao đất.
Theo ông Lê Hoàng Châu, với các dự án kéo dài nhiều năm mà chủ đầu tư không còn năng lực thực hiện, hoặc người đại diện doanh nghiệp đã qua đời, bỏ trốn, thành phố cần có cơ chế xử lý đặc thù thay vì để dự án “treo” vô thời hạn.
HoREA đề xuất, TP.HCM xem xét cơ chế tìm kiếm nhà đầu tư mới tham gia góp vốn, tiếp quản dự án hoặc tổ chức đấu giá lại để tiếp tục triển khai, đồng thời đảm bảo quyền lợi khách hàng và nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Trước thực trạng này, UBND TP.HCM đã ban hành Chỉ thị 45 về tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, yêu cầu rà soát toàn diện và đề xuất hướng xử lý đối với các khu đất, công trình kéo dài nhiều năm. Thành phố giao Sở Tài chính phối hợp Thanh tra Thành phố và các đơn vị liên quan hoàn tất tổng hợp, xử lý trong tháng 6/2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
