Quy hoạch không thể chỉ nằm trên giấy
Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm đã được HĐND Thành phố thông qua tại kỳ họp chuyên đề diễn ra ngày 29-30/10, sau khoảng 7 tháng triển khai các bước thực hiện kể từ tháng 3/2026. Đây là cơ sở quan trọng để định hình lại không gian phát triển của TP Hồ Chí Minh trong dài hạn, tổ chức các khu vực động lực, kết nối hệ thống hạ tầng và xác định hướng phân bổ nguồn lực trong bối cảnh Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng cao, nâng sức cạnh tranh và chất lượng sống của người dân.
Sau khi quy hoạch được thông qua, UBND TP Hồ Chí Minh sẽ nhanh chóng cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch, danh mục dự án và nguồn lực thực hiện; đồng thời bảo đảm sự đồng bộ với kế hoạch đầu tư công, huy động nguồn lực tư nhân và các hình thức hợp tác công - tư.
Phát biểu tại phiên thảo luận tổ chiều 29/10, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho rằng Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với định hướng phát triển Thành phố trong dài hạn.
Theo ông Nguyễn Văn Được, quy hoạch có thể được hình dung như bản thiết kế của một căn nhà. Muốn có một căn nhà đẹp, bền vững và được sử dụng hiệu quả, trước hết phải có một bản thiết kế tốt.
Tương tự, để TP Hồ Chí Minh phát triển bài bản, hiện đại, nâng cao khả năng cạnh tranh quốc tế và hạn chế lãng phí nguồn lực, Thành phố phải có một quy hoạch chất lượng, được nghiên cứu nghiêm túc, có tầm nhìn dài hạn và phù hợp với thực tiễn.
Tuy nhiên, việc thông qua quy hoạch mới chỉ là bước đầu. Yêu cầu quan trọng hơn là tổ chức thực hiện để quy hoạch trở thành công cụ định hướng phát triển, phân bổ nguồn lực và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.
Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh, sau khi quy hoạch được phê duyệt, các sở, ngành và địa phương phải nghiêm túc tuân thủ trong quá trình chỉ đạo, điều hành cũng như xem xét các dự án phát triển.
Điều này đồng nghĩa quy hoạch không chỉ đóng vai trò là một văn bản định hướng dài hạn mà phải trở thành căn cứ xuyên suốt trong tổ chức không gian, bố trí hệ thống hạ tầng, sử dụng đất và phân bổ các nguồn lực phát triển của Thành phố.
Trong quá trình triển khai, TP Hồ Chí Minh xác định ưu tiên các công trình hạ tầng có khả năng tạo sức lan tỏa lớn, gồm giao thông liên vùng, đường sắt đô thị, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), logistics, hạ tầng số, năng lượng và hạ tầng sinh thái.
Cùng với đó, các trung tâm phát triển phải được kết nối chặt chẽ với khu sản xuất, dịch vụ, cảng biển và những đầu mối logistics, qua đó tạo sự liên kết giữa các không gian kinh tế thay vì phát triển riêng lẻ.
Một trong những vấn đề được Thành phố đặc biệt quan tâm khi triển khai các dự án theo quy hoạch là bảo đảm quyền lợi và chất lượng sống của người dân bị ảnh hưởng.
Ông Nguyễn Văn Được đánh giá sự đồng hành của người dân trong thời gian qua đã góp phần quan trọng giúp Thành phố triển khai các dự án hạ tầng giao thông, cải tạo kênh rạch và chỉnh trang đô thị. Nhiều hộ dân đã chấp nhận di dời, bàn giao nhà đất vì lợi ích chung và sự phát triển của Thành phố.
Đối với những dự án như cải tạo Rạch Xuyên Tâm, việc người dân hợp tác, bàn giao mặt bằng sớm là một trong những yếu tố quan trọng tạo điều kiện để công trình được triển khai thuận lợi.
Quan điểm của Thành phố là cuộc sống của người dân sau khi di dời phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Theo đó, TP Hồ Chí Minh sẽ chủ động chuẩn bị các khu tái định cư với hạ tầng đồng bộ, bảo đảm điều kiện sinh hoạt, học tập, chăm sóc sức khỏe và đi lại; đồng thời phát triển các khu nhà ở xã hội có chất lượng để người dân ổn định cuộc sống lâu dài.
Theo Chủ tịch UBND Thành phố, mục tiêu cuối cùng của phát triển không chỉ nằm ở số lượng công trình được xây dựng hay những con số tăng trưởng, mà phải hướng đến một đô thị hiện đại, văn minh, bền vững, nơi người dân thực sự được thụ hưởng thành quả phát triển.
Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số và nâng cao nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, những chỉ tiêu này sẽ chưa mang đầy đủ ý nghĩa nếu chất lượng cuộc sống của người dân không được cải thiện tương xứng, đặc biệt đối với gia đình chính sách, người lao động và các nhóm yếu thế.
Từ “ban hành chính sách” sang “quản trị kết quả”
Cùng với việc xây dựng không gian phát triển mới, yêu cầu được lãnh đạo TP Hồ Chí Minh đặt ra là thay đổi cách thức tổ chức thực hiện chính sách.
Tại phiên bế mạc kỳ họp, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được cho rằng vấn đề hiện nay không chỉ là Thành phố đã làm được gì, mà quan trọng hơn là luật pháp, cơ chế, quy hoạch và những chủ trương lớn sẽ được tổ chức thực hiện như thế nào để chuyển hóa thành nguồn lực và kết quả phát triển cụ thể.
Vì vậy, mỗi nghị quyết khi được ban hành phải xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, nhiệm vụ cần thực hiện, thời hạn hoàn thành, nguồn lực và sản phẩm đầu ra.
“Chúng ta phải chuyển từ tư duy ‘ban hành chính sách’ sang ‘quản trị kết quả’; từ việc kiểm đếm bao nhiêu nghị quyết được thông qua sang đánh giá chính sách đó đã tháo gỡ được bao nhiêu điểm nghẽn, huy động thêm bao nhiêu nguồn lực, tạo thuận lợi như thế nào cho người dân và doanh nghiệp”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.
Cách tiếp cận này cũng được đặt ra đối với quá trình triển khai Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh. Thay vì dừng lại ở các định hướng trên giấy, từng mục tiêu quy hoạch phải được chuyển thành chương trình, dự án, tiến độ và trách nhiệm cụ thể.
Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh Võ Văn Minh cũng đánh giá Quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm là cơ sở đặc biệt quan trọng để định hình không gian phát triển, tổ chức các khu vực động lực, kết nối hạ tầng và định hướng phân bổ nguồn lực.
Sau khi quy hoạch được thông qua, UBND Thành phố cần kịp thời xây dựng chương trình, kế hoạch và lộ trình thực hiện phù hợp với từng giai đoạn; xác định rõ các nhiệm vụ ưu tiên, công trình hạ tầng then chốt, nguồn lực cũng như trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.
Các sở, ngành và chính quyền 168 xã, phường, đặc khu cũng phải chủ động rà soát nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm những quyết định liên quan đến đất đai, đầu tư, hạ tầng và phát triển đô thị phù hợp với quy hoạch tổng thể.
Yêu cầu nâng cao năng lực thực thi càng trở nên cấp thiết khi TP Hồ Chí Minh đang đặt mục tiêu tăng trưởng cao. Theo Chủ tịch UBND Thành phố, kết quả kinh tế 9 tháng năm 2026 cho thấy Thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, song áp lực hoàn thành các chỉ tiêu trong thời gian còn lại của năm vẫn rất lớn.
Đối với giải ngân đầu tư, Thành phố giao nhiệm vụ và KPI cho từng giám đốc sở, yêu cầu chủ động tháo gỡ khó khăn, đồng hành với các dự án lớn nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân. Thành phố đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng 13,23% trong quý IV để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng cả năm.
Song song với tăng trưởng kinh tế, chất lượng sống của người dân tiếp tục được xác định là thước đo quan trọng của hiệu quả phát triển.
Theo lãnh đạo TP Hồ Chí Minh, tăng trưởng chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo thêm việc làm, người dân có nhà ở phù hợp, trẻ em có điều kiện học tập, hệ thống chăm sóc sức khỏe được nâng cao, việc đi lại thuận lợi hơn và môi trường sống ngày càng trong lành.
Với cách tiếp cận này, Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh tầm nhìn 100 năm không chỉ nhằm xác lập hình hài đô thị trong tương lai. Thách thức lớn hơn nằm ở việc biến những định hướng trong quy hoạch thành dự án, hạ tầng và dòng vốn cụ thể, qua đó mở thêm không gian phát triển, khai thông nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới cho Thành phố.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
