Cần có đánh giá tổng thể kỹ lưỡng
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 6, ngày 26/10, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Một vấn đề đáng chú ý tại dự luật là quy định Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp.
Theo Tờ Trình dự thảo Luật Nhà ở của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, quy định Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam làm chủ đầu tư nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân được đưa ra lấy ý kiến các đại biểu quốc hội.
Trong Báo cáo Thẩm tra, Ủy ban Pháp luật đưa ra hai phương án. Phương án 1: Tiếp thu ý kiến của Chính phủ và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam theo hướng: quy định Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là cơ quan chủ quản dự án đầu tư dự án nhà ở xã hội để cho thuê để vừa bổ sung nguồn lực đầu tư dự án nhà ở xã hội, góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống cho công nhân, người lao động có thu nhập thấp, thu hút người lao động tham gia tổ chức Công đoàn, vừa giới hạn phạm vi thực hiện (không bao gồm nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp) để nâng cao tính khả thi. Phương án 2: Chưa quy định Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội trong Luật Nhà ở (sửa đổi) vì đây là vấn đề mới, quá trình thí điểm thời gian qua còn nhiều vướng mắc, chưa đủ độ "chín" để quy định trong Luật. Đề nghị Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xây dựng Đề án báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định cho thực hiện thí điểm chính sách Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội trong một thời hạn nhất định, nếu phát huy hiệu quả mới quy định trong Luật.
Báo cáo cho biết, đa số ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành Phương án 1.
Phát biểu ý kiến thảo luận, đại biểu Hoàng Văn Cường (TP Hà Nội) cho rằng, công đoàn là đại diện tiếng nói cho người lao động, nhưng cũng là chủ đầu tư dự án nhà ở. Vậy trong trường hợp nhà ở có vấn đề, ai sẽ là người đại diện cho người lao động? Vì vậy, ông Cường đề nghị Tổng liên đoàn Lao động chỉ làm dự án nhà ở xã hội mẫu trong việc triển khai các dự án.
Cũng dùng quyền tranh luận, đại biểu Tô Văn Tám (đoàn Kon Tum) cho rằng Tổng liên đoàn Lao động đầu tư nhà ở xã hội là vấn đề mới. Trong khi đó, Chính phủ chưa đánh giá kỹ việc thực hiện các quy định. Vì thế, cần có đánh giá tổng thể kỹ lưỡng để xem vấn đề này đã "chín", đã rõ, đã được thực tiễn kiểm nghiệm mới triển khai thực hiện.
Ông Tám cũng lo ngại việc giao cho tổng liên đoàn sẽ không tách biệt giữa chức năng của cơ quan nhà nước, chức năng của tổ chức chính trị xã hội và chức năng sản xuất, kinh doanh. Vì vậy đại biểu đề nghị cần cân nhắc kỹ, chưa đưa nội dung này vào trong luật, tổng kết thực tiễn để luật hóa những nội dung đã chín, đã rõ.
Không đồng tình, đại biểu Phạm Trọng Nghĩa (đoàn Lạng Sơn) cũng dùng quyền tranh luận và cho rằng việc giao cho Tổng liên đoàn Lao động xây dựng nhà ở xã hội là đáp ứng đều cả ba căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn.
Theo đó, cơ quan công đoàn được giao nhiệm vụ huy động, bố trí nguồn lực tài chính để chăm lo bức xúc của người lao động, nhất là nhà ở. Tổ chức công đoàn cũng đã thực hiện vấn đề này, đứng trước sức ép lớn để thực hiện các yêu cầu khắt khe về lao động trong hợp tác quốc tế...
Với các ý kiến còn băn khoăn, đại biểu Nghĩa cho hay công đoàn sẽ thành lập pháp nhân phi lợi nhuận. Hoạt động chỉ giới hạn là cho thuê và không phát sinh lợi nhuận, không nằm trong khái niệm kinh doanh nên không mâu thuẫn quy định của Luật Doanh nghiệp.
Tổng Liên đoàn Lao động có đủ tiền đầu tư nhà ở xã hội?
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho rằng, còn có nhiều ý kiến khác nhau giữa các đại biểu về việc giao Tổng Liên đoàn Lao động làm chủ tư dự án nhà ở xã hội. Hai phương án nêu ra đều có ưu, nhược điểm nên cần lấy phiếu cả hai phương án.
Đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, hiện chỉ có vốn khoảng 30.000 tỷ đồng, nếu muốn đầu tư nhà ở xã hội, cần phải vay thêm vốn hoặc có vốn Nhà nước. Vì vậy, vẫn phải dùng vốn Nhà nước.
"Nếu Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam làm chủ đầu tư xây nhà ở cho công nhân thì chỉ nên dùng cho thuê, chứ không bán. Bởi Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là một tổ chức chính trị và không thể nào có chức năng kinh doanh được", đại biểu đoàn Đồng Tháp nhấn mạnh.
Góp ý gợi mở hơn cho vấn đề này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Dương) đề nghị nên mở rộng đối tượng được phép thuê nhà ở xã hội do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đầu tư, bởi vì khi dự án đã hoàn thành đầu tư xây dựng, bước vào giai đoạn vận hành cho thuê mà chỉ cho phép công nhân, người lao động thuê sẽ rất dễ dẫn đến tình trạng công nhân, người lao động chưa có nhu cầu thuê hết, thì nhà cho thuê vẫn thừa mà nhiều đối tượng khác có nhu cầu nhưng không thể thuê do không thuộc đối tượng "công nhân, người lao động".
Đại biểu đoàn Hải Dương cũng khẳng định, quy định điều kiện các dự án nhà ở xã hội do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đầu tư phải xuất phát từ nhu cầu thực tế và dự báo nhu cầu thực tế của công nhân, người lao động tại địa bàn đầu tư dự án.
Đồng tình với ý kiến của đại biểu Việt Nga, đại biểu Nguyễn Thanh Cầm (Tiền Giang) cho rằng, đối với các nhà do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam làm chủ đầu tư thì sẽ ưu tiên bố trí cho công nhân lao động nhưng cũng cần tạo điều kiện cho các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội được sử dụng khi quỹ nhà vẫn còn và các đối tượng này có nhu cầu để đảm bảo hài hòa, hiệu quả, chống lãng phí. Tuy nhiên, điều này cần thông qua một cơ chế phù hợp.
Dù đồng tình với Phương án 1, song đại biểu Nguyễn Thanh Cầm cho rằng, đây là quy định mới, theo do, đề nghị đánh giá thận trọng, kỹ lưỡng, trên cơ sở yêu cầu về thực tiễn, điều kiện về nguồn lực, năng lực thực hiện, quy định chặt chẽ, đảm bảo tính khả thi, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.
Đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung (Vĩnh Phúc) cũng chia sẻ lo lắng với các đại biểu không đồng tình với phương án này. Mặc dù còn nhiều vướng mắc, bất cập trong quá trình thực hiện đã được chỉ ra trong báo cáo của Chính phủ, tuy nhiên, đại biểu Mai Dung cho rằng, hiện nay công nhân và người lao động mong chờ Quốc hội tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc này để công đoàn có thể thực hiện tốt hơn vấn đề này.
Đại diện cơ quan thẩm tra, ông Hoàng Thanh Tùng - chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - nêu rõ tinh thần chung là ủng hộ tổng liên đoàn chăm lo quyền lợi của người lao động, đặc biệt là về nhà ở. Do đó, cơ quan thẩm tra sẽ tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện hơn dự thảo luật.
Nguồn: thuongtruong.com.vn
