Ngành công nghiệp bán dẫn đang đi đúng hướng
Thông báo nêu, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, công nghiệp bán dẫn ngày càng giữ vai trò chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Năm 2025, Quốc hội đã thông qua 13 luật liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, nổi bật là Luật Công nghiệp công nghệ số, đồng thời sửa đổi nhiều chính sách theo hướng tăng ưu đãi cho lĩnh vực công nghệ cao. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có công nghiệp bán dẫn.
Việt Nam đã tham gia vào hầu hết các công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, thu hút hơn 50 doanh nghiệp thiết kế chip với khoảng 7.000 kỹ sư, cùng nhiều dự án lớn về đóng gói, kiểm thử. Tổng vốn FDI trong lĩnh vực bán dẫn đạt trên 14,2 tỷ USD với 241 dự án. Về nguồn nhân lực, cả nước có hơn 166 trường đại học có chuyên ngành đào tạo về các ngành công nghệ kỹ thuật có liên quan đến bán dẫn, mỗi năm thu hút khoảng 134.000 sinh viên đầu vào ngành kỹ thuật.
Đặc biệt, việc khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên tại Việt Nam vào ngày 16 tháng 01 năm 2026 là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Việc triển khai phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đang đi đúng hướng và bước đầu đã hình thành những nền tảng quan trọng.
Phát triển ngành công nghiệp bán dẫn là nhiệm vụ khó khăn liên quan đến các ngành với nhiều thách thức: Hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn trong nước chưa phát triển đồng bộ và đầy đủ, cần tiếp tục hoàn thiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu; Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu, đặc biệt là nhóm "kỹ sư thực hành", nhân lực có học vị (Tiến sỹ, Thạc sỹ) chuyên ngành bán dẫn; Ngành công nghiệp bán dẫn đòi hỏi quy mô vốn đầu tư rất lớn và hạ tầng kỹ thuật tiêu chuẩn cao, trong khi hạ tầng phục vụ ngành (nhất là điện, nước, năng lượng tái tạo và các cơ sở nghiên cứu - phát triển, phòng thí nghiệm) cần tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện; Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bán dẫn vẫn cần tiếp tục được mở rộng và đi vào chiều sâu, đặc biệt trong chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.
Ban Chỉ đạo thống nhất kết luận, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời tiếp tục triển khai các nghị quyết, chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Với phương châm hành động năm 2026: "Quyết liệt triển khai - Phối hợp đồng bộ - Tập trung trọng điểm - Tạo kết quả thực chất", Ban Chỉ đạo yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục phát huy vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo và chủ trì điều phối, theo dõi, đôn đốc việc triển khai các nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo; tập trung thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi, đồng thời thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và các đối tác quốc tế.
Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan rà soát toàn bộ các phòng thí nghiệm của các cơ sở đào tạo (không bao gồm 04 phòng thí nghiệm dùng chung cấp quốc gia và 19 phòng thí nghiệm cấp cơ sở) để tổng hợp nhu cầu vốn, các vấn đề còn vướng mắc trong việc hình thành, nâng cấp các phòng thí nghiệm, từ đó đề xuất chương trình hỗ trợ, đồng thời gửi Bộ Tài chính để đăng ký bố trí nguồn vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và các nguồn vốn cấp bách khác theo quy định của pháp luật.
Xây dựng tài liệu về phòng thí nghiệm mẫu để làm cơ sở cho việc triển khai các phòng thí nghiệm. Nghiên cứu đề xuất cơ chế sử dụng/dùng chung giữa các phòng thí nghiệm; cơ chế hỗ trợ chi phí hoạt động trong các năm đầu đi vào hoạt động, không phân biệt khu vực công - khu vực tư, bảo đảm theo quy định pháp luật.
Đồng thời, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng Danh mục chip chuyên dụng trong một số ngành, lĩnh vực nhà nước sẽ đặt hàng (chip cho camera AI, chip cho UAV, chip cho thiết bị 6G, chip bảo mật, chip IoT Việt Nam,…). Báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong Quý II năm 2026.
Chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số đo lường sự phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam. Thời hạn hoàn thành: Quý II năm 2026; chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành, địa phương, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện, trình ban hành Kế hoạch hoạt động năm 2026 của Ban Chỉ đạo trước ngày 31 tháng 3 năm 2026.
Tập trung phát triển ngành công nghiệp bán dẫn
Bộ Tài chính triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách ưu đãi về thuế, tài chính và đầu tư đối với lĩnh vực bán dẫn; phối hợp với các bộ, ngành liên quan bố trí và huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển hạ tầng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn.
Đẩy mạnh thu hút đầu tư có chọn lọc, đặc biệt là các dự án công nghệ cao, trong đó chú ý đến việc thu hút các tập đoàn lớn trên thế giới đầu tư tại Việt Nam. Phát huy hiệu quả của Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia Việt Nam nhằm phục vụ hoạt động nghiên cứu - phát triển, đào tạo. Thúc đẩy phát triển Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực bán dẫn, có vai trò điều phối, kết nối đầu tư, thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trung tâm R&D, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, ươm tạo và thương mại hóa các công nghệ.
Bộ Tài chính tiếp tục phát huy vai trò cơ quan đầu mối điều phối, theo dõi, đánh giá quá trình triển khai Chương trình "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050", định kỳ hằng năm báo cáo Ban Chỉ đạo; nghiên cứu đề xuất cơ chế không bắt buộc phải trích khấu hao hoặc tạm dừng trích khấu hao đối với các phòng thí nghiệm bán dẫn, tài sản công dùng chung phục vụ đổi mới sáng tạo và ngành công nghiệp bán dẫn khi tính vào giá dịch vụ sự nghiệp công.
Bộ Ngoại giao tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bán dẫn; tranh thủ các nguồn lực về công nghệ, đào tạo và đầu tư; tăng cường kết nối với các tập đoàn công nghệ, các tổ chức nghiên cứu và chuyên gia quốc tế; thúc đẩy việc cung cấp/giới thiệu các học bổng, khóa hỗ trợ đào tạo của các quốc gia, các doanh nghiệp nước ngoài. Đồng thời, đẩy mạnh truyền thông đối ngoại, quảng bá hình ảnh Việt Nam là điểm đến hấp dẫn của các dự án công nghệ cao.
Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp bán dẫn; tiếp tục hoàn thiện các chương trình đào tạo vi mạch bán dẫn; đẩy mạnh mô hình liên kết giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp; khẩn trương hoàn thành việc phê duyệt chủ trương đầu tư các phòng thí nghiệm bán dẫn thuộc quyền quản lý của Bộ theo quy định của pháp luật, hoàn thành trong tháng 5 năm 2026.
Nghiên cứu xây dựng chương trình đào tạo nhân lực bán dẫn Việt Nam tại nước ngoài, trong đó cung cấp các học bổng để khuyến khích đào tạo nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, thúc đẩy các chương trình đào tạo lại và đào tạo nâng cao nhằm nhanh chóng mở rộng lực lượng kỹ sư và chuyên gia trong lĩnh vực này.
Bộ Công Thương nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp điện tử và bán dẫn; bảo đảm các điều kiện về năng lượng và hạ tầng phục vụ sản xuất công nghệ cao; ưu tiên phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo dành cho phát triển công nghiệp bán dẫn; khẩn trương hoàn thành việc phê duyệt chủ trương đầu tư các phòng thí nghiệm bán dẫn thuộc quyền quản lý của Bộ theo quy định của pháp luật, hoàn thành trong tháng 5 năm 2026.
Thúc đẩy hợp tác thương mại nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.
Các địa phương cần chủ động chuẩn bị hạ tầng đồng bộ (đất, điện, nước, nhân lực, nhà ở, phòng thí nghiệm,…), cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc; đồng thời xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp để thu hút các dự án công nghệ cao và hình thành các trung tâm công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam.
Các cơ sở đào tạo, nghiên cứu cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo và nghiên cứu; phát huy hiệu quả các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu đã được đầu tư; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế để nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực nghiên cứu trong lĩnh vực bán dẫn.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đề nghị các doanh nghiệp công nghệ trong nước chủ động nâng cao năng lực công nghệ, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu - phát triển, tích cực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn. Đề nghị các doanh nghiệp FDI lớn tiếp tục mở rộng đầu tư, tăng cường hoạt động nghiên cứu - phát triển tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy liên kết, hợp tác với doanh nghiệp trong nước để cùng phát triển hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn...
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
