Xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư cùng tạo lực đẩy cho tăng trưởng
Theo số liệu của Cục Thống kê, GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước - mức cao nhất kể từ khi Việt Nam thực hiện thống kê GDP theo quý và theo kỳ 6 tháng từ năm 2000. Kết quả này vượt các mốc tăng trưởng từng ghi nhận như 7,87% năm 2007, 7,60% năm 2005 và 7,52% của cùng kỳ năm 2025.
Khác với nhiều giai đoạn trước khi tăng trưởng chủ yếu dựa vào một vài lĩnh vực, bức tranh kinh tế nửa đầu năm nay cho thấy sự cộng hưởng của nhiều động lực. Sản xuất công nghiệp, tiêu dùng trong nước, xuất khẩu, đầu tư và khu vực dịch vụ đều duy trì đà tăng tích cực, góp phần tạo nên nền tảng tăng trưởng đa cực.
Hoạt động ngoại thương tiếp tục là điểm sáng khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong 6 tháng đầu năm vượt 470 tỷ USD, tăng hơn 27% so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong quý II, kim ngạch xuất khẩu tăng 22,7% so với cùng kỳ và tăng 16,8% so với quý I.
Khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu khi đóng góp khoảng 90% tổng kim ngạch xuất khẩu. Cả nước có 29 nhóm hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, chiếm hơn 92% tổng giá trị xuất khẩu. Trong đó, các mặt hàng như máy vi tính và linh kiện, máy móc thiết bị, điện thoại, dệt may và giày dép đều vượt mốc 10 tỷ USD, đóng góp khoảng 62,6% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Bên cạnh xuất khẩu, thị trường trong nước tiếp tục phục hồi mạnh mẽ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,9%, cao hơn mức bình quân của giai đoạn trước đại dịch Covid-19, phản ánh sức mua nội địa đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế.
Lĩnh vực dịch vụ cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam đón 12,3 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu lưu trú, ăn uống tăng 15,6%, trong khi doanh thu du lịch lữ hành tăng 15%, góp phần thúc đẩy khu vực dịch vụ đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng GDP.
Ở lĩnh vực đầu tư, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng khoảng 13%, cho thấy niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư đối với triển vọng kinh tế tiếp tục được củng cố. Đặc biệt, vốn FDI thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% và là mức giải ngân cao nhất trong 6 tháng đầu năm của bốn năm gần đây.
Nâng tỷ lệ nội địa hóa để tăng chất lượng tăng trưởng
Một điểm đáng chú ý trong bức tranh kinh tế nửa đầu năm là cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu khoảng 16,65 tỷ USD sau nhiều năm liên tiếp xuất siêu. Tuy nhiên, cơ cấu nhập khẩu cho thấy khoảng 94% kim ngạch nhập khẩu là máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.
Theo các chuyên gia, diễn biến này phản ánh doanh nghiệp đang chủ động nhập khẩu đầu vào để chuẩn bị cho các đơn hàng trong nửa cuối năm, đặc biệt là khu vực FDI - hiện chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong bối cảnh nền kinh tế có độ mở lớn, việc nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất là xu hướng bình thường khi xuất khẩu tăng trưởng mạnh.
Dù vậy, việc phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu cũng đặt ra yêu cầu phải phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, gia tăng giá trị sản xuất trong nước và giảm rủi ro từ biến động chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hiện tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tương đương khoảng 180% GDP, cao hơn đáng kể so với nhiều nền kinh tế lớn trong khu vực và trên thế giới. Kim ngạch xuất khẩu tương đương khoảng 94% GDP cho thấy nền kinh tế có mức độ hội nhập rất sâu với thương mại quốc tế.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thực thi 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) với hầu hết các thị trường lớn, việc nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng sẽ là yếu tố quyết định chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Theo Quyết định số 929/QĐ-TTg về Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ nội địa hóa ở nhiều ngành sản xuất chủ lực như điện tử đạt 25-30%, cơ khí chế tạo khoảng 40%, ô tô từ 22-30%, dệt may đạt 60% và da giày từ 60-65%.
Nếu các mục tiêu này được hiện thực hóa, doanh nghiệp trong nước sẽ có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, không chỉ ở khâu gia công mà còn cung ứng linh kiện, nguyên vật liệu và dịch vụ công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao.
Có thể thấy, kết quả tăng trưởng 8,18% trong 6 tháng đầu năm 2026 không đơn thuần là một con số kỷ lục mà còn phản ánh quá trình chuyển dịch về chất của nền kinh tế. Khi sản xuất, tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu cùng tăng trưởng, đồng thời tỷ lệ nội địa hóa và năng lực công nghiệp hỗ trợ được cải thiện, Việt Nam sẽ có nền tảng vững chắc hơn để hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng bền vững trong giai đoạn 2026-2030.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
