Tầng đế chung cư trở thành chợ mới
Chỉ cần bước xuống sảnh chung cư, cư dân có thể mua thực phẩm, thuốc men, đồ uống hay các nhu yếu phẩm hằng ngày. WinMart+, Long Châu, Circle K, GS25... xuất hiện ngày càng dày đặc dưới chân các tòa nhà. Khi các đại đô thị liên tục mọc lên, tầng đế chung cư cũng trở thành "mặt trận" mới của ngành bán lẻ.
Sự dịch chuyển này diễn ra trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh. Năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước đạt hơn 7 triệu tỷ đồng, tương đương quy mô khoảng 269 tỷ USD. Đằng sau con số khổng lồ ấy là cuộc đua mở rộng chưa từng có của các chuỗi bán lẻ hiện đại.
Đến cuối năm 2025, WinCommerce sở hữu gần 4.600 cửa hàng WinMart và WinMart+, Bách Hóa Xanh đạt khoảng 2.000 cửa hàng, Long Châu vận hành hơn 2.300 nhà thuốc cùng hàng trăm trung tâm tiêm chủng, trong khi Circle K và GS25 cũng liên tục mở rộng mạng lưới. Chỉ riêng 5 thương hiệu này đã sở hữu hơn 9.500 điểm bán trên toàn quốc.
Đáng chú ý, phần lớn các cửa hàng mới không còn tập trung ở những tuyến phố thương mại truyền thống mà đang dịch chuyển về các khu dân cư đông đúc, các đại đô thị và những cụm chung cư mới hình thành. Theo nhiều đơn vị môi giới bất động sản thương mại, không ít chuỗi bán lẻ tiếp cận chủ đầu tư ngay từ khi dự án còn đang xây dựng để đàm phán thuê mặt bằng. Thậm chí tại một số dự án lớn, những vị trí đẹp nhất dưới chân tòa nhà đã được các thương hiệu giữ chỗ từ rất sớm.
Điều đó cho thấy giá trị thực sự của các mét vuông thương mại này không nằm ở bản thân mặt bằng mà nằm ở lượng khách hàng phía trên. Một tòa chung cư quy mô 2.000 căn hộ có thể tương đương một khu dân cư với 6.000 - 8.000 người sinh sống. Chỉ cần mỗi hộ gia đình chi tiêu vài trăm nghìn đồng mỗi ngày cho thực phẩm, đồ uống, thuốc men và các nhu yếu phẩm khác, dòng tiền lưu chuyển dưới chân tòa nhà đã có thể lên tới hàng chục tỷ đồng mỗi tháng.
Là cư dân một khu chung cư tại Nam Từ Liêm (Hà Nội), chị Nguyễn Thu Hương cho biết gia đình chị gần như không còn thói quen đi chợ như trước. "Buổi sáng tôi mua bánh mì và sữa ở cửa hàng dưới nhà, chiều tan làm ghé WinMart+ mua thực phẩm cho bữa tối, khi cần thuốc thì sang Long Châu ngay đối diện. Mọi thứ đều trong phạm vi vài phút đi bộ nên rất tiện. Có những tuần tôi không phải ra khỏi khu đô thị mà vẫn mua đủ nhu yếu phẩm cho cả gia đình", chị Hương chia sẻ.
Câu chuyện của chị Hương không còn là cá biệt. Tại nhiều khu đô thị mới, nhu cầu mua sắm hằng ngày đang được giải quyết ngay dưới chân tòa nhà, từ thực phẩm, thuốc men đến đồ ăn nhanh và các dịch vụ giao nhận. Từng bước một, vai trò của chợ dân sinh đang thu hẹp tại nhiều khu vực đô thị mới.
Thay thế cho mô hình "đi chợ", cư dân đang chuyển sang mô hình "mua sắm tại nơi ở", và tầng đế chung cư trở thành mắt xích quan trọng nhất trong quá trình chuyển đổi đó.
Cuộc chiến tỷ USD giành quyền kiểm soát người tiêu dùng
Đằng sau sự xuất hiện dày đặc của các cửa hàng tiện lợi, minimart và nhà thuốc là một cuộc cạnh tranh quyết liệt hơn rất nhiều. Các doanh nghiệp không chỉ bán hàng hóa. Họ đang tìm cách kiểm soát điểm tiếp xúc cuối cùng với người tiêu dùng.
Trong ngành bán lẻ hiện đại, người ta thường nói tới khái niệm "chiếm lĩnh tâm trí khách hàng". Điều đó đồng nghĩa với việc thương hiệu nào xuất hiện đầu tiên khi người tiêu dùng phát sinh nhu cầu sẽ có lợi thế lớn nhất.
Khi cư dân bước xuống sảnh chung cư để mua thực phẩm, cửa hàng đầu tiên họ nhìn thấy có thể quyết định hành vi mua sắm trong ngày. Khi cần thuốc, nhà thuốc gần nhất thường là nơi được lựa chọn. Khi muốn mua đồ ăn đêm hay đồ uống, cửa hàng tiện lợi dưới chân tòa nhà gần như nghiễm nhiên trở thành lựa chọn ưu tiên.
Chính vì vậy, các chuỗi bán lẻ sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để thuê những vị trí đắc địa trong các khu dân cư đông đúc. Điều đáng chú ý là cuộc chiến này không chỉ diễn ra giữa các chuỗi minimart. WinMart+, Bách Hóa Xanh cạnh tranh với nhau trong ngành thực phẩm; Long Châu, Pharmacity hay An Khang cạnh tranh trong lĩnh vực dược phẩm; các chuỗi cà phê, đồ uống tìm cách hiện diện tại các khối đế thương mại; thậm chí các ngân hàng, đơn vị giao nhận và dịch vụ tài chính cũng bắt đầu tham gia vào hệ sinh thái này. Mỗi thương hiệu đều muốn giành lấy một phần trong ngân sách tiêu dùng của cư dân.
Nhận định về xu hướng này, ông Lê Phụng Hào, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Marketing Việt Nam, cho rằng trong ngành bán lẻ, lợi thế về địa điểm vẫn là yếu tố hàng đầu để chiếm lĩnh thị phần.
Nhận xét này phần nào lý giải vì sao các chuỗi minimart, nhà thuốc và cửa hàng tiện lợi liên tục săn tìm những vị trí đẹp nhất dưới chân các khu chung cư, nơi tập trung sẵn hàng nghìn khách hàng tiềm năng mỗi ngày.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng đề cao sự tiện lợi, khoảng cách vài chục mét đôi khi cũng có thể quyết định họ sẽ bước vào cửa hàng nào và chi tiền cho thương hiệu nào.
Theo ông Vũ Vinh Phú, nguyên Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội, xu hướng của bán lẻ hiện đại là đưa hàng hóa đến gần người tiêu dùng nhất có thể. Nếu trước đây các doanh nghiệp tập trung phát triển những siêu thị quy mô lớn ở các khu trung tâm thì nay chiến lược đang thay đổi theo hướng phủ kín các khu dân cư.
Khi các đô thị phát triển theo mô hình chung cư và đại đô thị, các doanh nghiệp bán lẻ cũng buộc phải dịch chuyển theo. Cuộc cạnh tranh vì thế không còn nằm ở việc ai có cửa hàng lớn hơn mà là ai xuất hiện gần khách hàng hơn, thuận tiện hơn và có khả năng đáp ứng nhu cầu ngay khi phát sinh.
Nhìn rộng hơn, đây thực chất là cuộc đua giành quyền sở hữu hệ sinh thái bán lẻ của đô thị tương lai. Nếu thế hệ đô thị cũ được định hình bởi những tuyến phố thương mại và các khu chợ truyền thống thì thế hệ đô thị mới đang được định hình bởi các tổ hợp nhà ở cao tầng. Khi hàng triệu người chuyển vào sống trong các khu chung cư, các doanh nghiệp bán lẻ cũng buộc phải dịch chuyển theo.
Trong tương lai, giá trị của tầng đế chung cư có thể còn tiếp tục gia tăng khi các đại đô thị mở rộng và mật độ dân cư ngày càng cao. Bởi cuối cùng, điều mà các chuỗi bán lẻ tranh giành không phải vài trăm mét vuông mặt bằng, mà là quyền tiếp cận hàng triệu người tiêu dùng ngay tại nơi họ sinh sống.
Và trong nền kinh tế tiêu dùng hiện đại, đó mới là tài sản quý giá nhất, tài sản có khả năng quyết định doanh thu, thị phần và vị thế của doanh nghiệp trong nhiều năm tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
