Việc điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân được xem là một trong những yếu tố hỗ trợ quan trọng cho tiêu dùng nội địa trong năm 2026. Theo đó, cuối năm 2025, Nhà nước đã phê duyệt nâng mức miễn thuế thu nhập cá nhân từ 11 triệu đồng lên 15 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ cho người phụ thuộc từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng, chính thức có hiệu lực từ năm 2026. Điều chỉnh này giúp ngưỡng miễn thuế tăng khoảng 40% so với trước đây, qua đó cải thiện thu nhập khả dụng và tạo dư địa phục hồi cho sức mua của người dân. Đây được xem là cú hích chính sách quan trọng, trong bối cảnh lạm phát được kiểm soát và mặt bằng giá cả không còn tạo áp lực lớn như giai đoạn trước.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu đầu tư của cả khu vực doanh nghiệp và cá nhân vẫn ở mức cao, dòng tiền nhiều khả năng tiếp tục được phân bổ cho các kênh đầu tư thay vì tiêu dùng thuần túy. Do đó, tăng trưởng của nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu được dự báo chỉ đạt mức một chữ số trung bình, thay vì bứt phá mạnh như các chu kỳ phục hồi trước.
Tiêu dùng thiết yếu và hàng tiêu dùng nhanh hưởng lợi sớm
Trong bức tranh đó, nhóm hưởng lợi trực tiếp và sớm nhất từ sự cải thiện sức mua là hàng tiêu dùng thiết yếu và FMCG. Trong năm 2025, ngành này chịu tác động tiêu cực từ việc siết chặt thuế khoán đối với hộ kinh doanh, khiến kênh bán lẻ truyền thống – vốn chiếm tỷ trọng lớn – sụt giảm mạnh về sức mua. Tuy nhiên, khi chính sách thuế mới đi vào thực thi từ 2026, áp lực này được kỳ vọng giảm dần, trong khi thu nhập người tiêu dùng cải thiện sẽ hỗ trợ nhu cầu quay trở lại. Các doanh nghiệp đầu ngành sở hữu hệ thống phân phối rộng, thương hiệu mạnh và khả năng thích ứng nhanh với sự dịch chuyển sang kênh bán lẻ hiện đại được đánh giá có lợi thế rõ rệt.
Một điểm đáng chú ý là sự cải thiện sức mua lần này không phân bổ đồng đều, mà có xu hướng tập trung vào các kênh bán lẻ hiện đại. Sau giai đoạn biến động mạnh của kênh truyền thống do thay đổi chính sách thuế, người tiêu dùng ngày càng quen với mua sắm tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi và chuỗi bán lẻ hiện đại – nơi giá cả minh bạch và trải nghiệm tốt hơn.
Xu hướng này mang lại lợi thế cho các doanh nghiệp sở hữu hệ sinh thái bán lẻ khép kín hoặc có khả năng kiểm soát tốt chuỗi giá trị. Việc mở rộng nhanh mạng lưới cửa hàng, kết hợp ứng dụng công nghệ trong quản lý và phân tích hành vi tiêu dùng, giúp nhóm doanh nghiệp này không chỉ hưởng lợi từ sức mua cải thiện mà còn gia tăng thị phần trong trung hạn.
Vinamilk (VNM) và Masan Consumer (MCH/MSN) được đánh giá là hai cái tên hưởng lợi đáng kể từ chính sách thuế mới, khi sở hữu mô hình sản xuất - phân phối quy mô lớn, mức độ nhận diện thương hiệu cao và đầu tư mạnh vào phát triển sản phẩm. Đáng chú ý, cả hai doanh nghiệp đều tham gia sâu vào chuỗi giá trị bán lẻ hiện đại, trực tiếp hoặc gián tiếp, qua đó hưởng lợi từ sự dịch chuyển trong hành vi tiêu dùng.
Với Masan, việc mở rộng chuỗi WinMart với số lượng cửa hàng tăng 16% so với cùng kỳ trong 11 tháng năm 2025 tiếp tục mở ra dư địa tăng trưởng cho kênh hiện đại, trong bối cảnh kênh truyền thống kém ổn định. Trong khi đó, Vinamilk đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống cửa hàng bán lẻ riêng, hướng tới mục tiêu 700 cửa hàng trên toàn quốc, đồng thời tăng cường phối hợp với các điểm bán truyền thống để chuyển đổi mô hình hoạt động.
Trên cơ sở đó, lợi nhuận sau thuế năm 2026 của VNM và MCH được dự báo tăng trưởng lần lượt khoảng 9,9% và 9,8% so với cùng kỳ, đi kèm với dòng tiền từ hoạt động kinh doanh duy trì tích cực và khả năng chi trả cổ tức tiếp tục cải thiện.
Chăn nuôi và thực phẩm hưởng lợi kép từ giá và cầu
Bên cạnh tiêu dùng nhanh, nhóm chăn nuôi và thực phẩm chế biến cũng nổi lên như một điểm sáng trong bức tranh 2026. Ở nhóm chăn nuôi, bối cảnh dịch tả heo châu Phi vẫn diễn biến phức tạp và rủi ro sinh học cao khiến mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ tiếp tục thu hẹp do thiếu vốn tái đàn và hạn chế về an toàn sinh học. Điều này tạo cơ hội cho các doanh nghiệp chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn, sở hữu chuỗi khép kín từ con giống đến chế biến, giúp kiểm soát chi phí tốt hơn trong bối cảnh giá bán biến động mạnh.
Sản lượng bán của các doanh nghiệp niêm yết như BAF, DBC, HPA (heo hơi) và BAF, MML (thịt chế biến) được kỳ vọng tiếp tục tăng trong năm 2026, trong đó BAF nổi bật với chiến lược mở rộng thông qua thâu tóm các trang trại nhỏ hoạt động kém hiệu quả. Việc quy mô đàn heo nái tăng mạnh cùng chiến lược “heo cao tầng” dài hạn giúp BAF được đánh giá là doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng sản lượng cao nhất trong nhóm. Giá heo hơi được dự báo duy trì quanh mức 60.000 đồng/kg – tương đương trung bình năm 2025 – dù có thể hạ nhiệt vào nửa cuối năm 2026 khi nguồn cung phục hồi theo chu kỳ.
Các doanh nghiệp chăn nuôi quy mô lớn, có mô hình sản xuất khép kín và kiểm soát tốt chi phí, được đánh giá sẽ tiếp tục mở rộng thị phần khi mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ dần thu hẹp. Đây là nhóm vừa hưởng lợi từ chu kỳ giá thuận lợi, vừa đón đầu xu hướng tiêu dùng dịch chuyển sang sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, phân phối qua kênh hiện đại.
Trái với các ngành phục vụ thị trường nội địa, nhóm thủy sản xuất khẩu đối mặt nhiều thách thức hơn trong năm 2026, từ thuế chống bán phá giá sơ bộ cao đối với tôm, cạnh tranh gia tăng trong ngành cá tra đến việc Mỹ giảm mạnh thuế nhập khẩu với Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, chiến lược đa dạng hóa thị trường được xem là hướng đi chủ đạo của các doanh nghiệp như Vĩnh Hoàn (VHC) và Sao Ta (FMC). Sản lượng được dự báo đi ngang, giá bán có thể giảm 3–5% do dịch chuyển khỏi thị trường Mỹ, song biên lợi nhuận được kỳ vọng duy trì ổn định hoặc cải thiện nhờ chuyển hướng sang các thị trường có biên lợi nhuận cao hơn và mô hình kinh doanh linh hoạt trong kiểm soát nguyên liệu.
Triển vọng của ngành này trong 2026 được đánh giá ở mức trung tính, với tăng trưởng sản lượng và doanh thu chủ yếu đến từ chiến lược đa dạng hóa thị trường, thay vì mở rộng cầu. Dù vậy, mặt bằng định giá thấp sau giai đoạn điều chỉnh mạnh khiến một số doanh nghiệp đầu ngành vẫn được xem là lựa chọn đầu tư mang tính chu kỳ và phòng thủ.
Như vậy, chính sách điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân tạo nền tảng quan trọng cho chu kỳ phục hồi của tiêu dùng nội địa trong năm 2026, nhưng cơ hội không phân bổ dàn trải. Nhóm hưởng lợi rõ nét nhất là hàng tiêu dùng thiết yếu, bán lẻ hiện đại và thực phẩm - chăn nuôi quy mô lớn, nơi sức mua cải thiện kết hợp với lợi thế cạnh tranh sẵn có. Trong bối cảnh tăng trưởng tiêu dùng được dự báo ở mức một chữ số trung bình, việc lựa chọn đúng nhóm ngành và doanh nghiệp có khả năng chuyển hóa chính sách thành tăng trưởng thực chất sẽ đóng vai trò then chốt, thay vì kỳ vọng vào sự phục hồi đồng đều của toàn thị trường.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
