Bức tranh nhiều điểm sáng
Theo Cục Thống kê, tình hình thế giới quý I/2026 tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường khi xung đột vũ trang tại Trung Đông gia tăng, gây biến động mạnh về giá năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng áp lực lạm phát; bất ổn dai dẳng về chính sách thương mại bên cạnh triển vọng đầu tư trực tiếp nước ngoài có xu hướng tăng và đầu tư vào sản xuất công nghệ mạnh mẽ.
Các tổ chức quốc tế đưa ra những đánh giá khác nhau về tăng trưởng kinh tế của các quốc gia Đông Nam Á năm 2026 nhưng đều cho rằng tăng trưởng của Việt Nam cao nhất khu vực. Theo đó, tăng trưởng năm 2026 của Việt Nam được dự báo trong khoảng từ 6,0-7,6%.
Trong nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo linh hoạt, quyết liệt, kịp thời, hiệu quả của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương ngay từ những tháng đầu năm 2026 đã theo dõi chặt chẽ biến động tình hình kinh tế thế giới và trong nước, nỗ lực thực hiện đồng bộ nhiệm vụ, giải pháp đề ra trong các Nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội của Quốc hội và Chính phủ nhằm đạt mục tiêu đề ra. Kinh tế - xã hội quý I/2026 của nước ta đạt được kết quả tích cực trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn, thách thức.
Cụ thể, tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2026 ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước (quý I/2025 tăng 7,07%). Sản xuất công nghiệp trong quý I/2026 tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực, chỉ số sản xuất công nghiệp ước tăng 9,0% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng cao nhất của quý I kể từ năm 2020 đến nay, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,7%.
Về tình hình đăng ký doanh nghiệp, trong tháng Ba, cả nước có gần 22,0 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký 224,9 nghìn tỷ đồng và số lao động đăng ký gần 98,4 nghìn lao động, tăng 94,1% về số doanh nghiệp, tăng 69,4% về số vốn đăng ký và tăng 65,7% về số lao động so với tháng 02/2026. So với cùng kỳ năm trước, tăng 40,5% về số doanh nghiệp, tăng 78,1% về số vốn đăng ký và tăng 12,4% về số lao động. Tính chung quý I/2026, cả nước có hơn 57,4 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới; bình quân một tháng có 32,0 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.
Nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng trong các dịp lễ, Tết cùng với số lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng là những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng ngành thương mại, dịch vụ trong quý I/2026. Tính chung quý I/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 10,9% so với cùng kỳ năm trước.
Cục Thống kê cũng cho biết, chính sách tiền tệ trong quý I/2026 được điều hành chủ động, linh hoạt, đồng bộ, hài hòa với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác hỗ trợ tăng trưởng, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và hệ thống ngân hàng; hoạt động kinh doanh bảo hiểm ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực; quy mô giao dịch trên thị trường chứng khoán tăng khá, góp phần huy động vốn cho doanh nghiệp.
Về đầu tư phát triển, vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong quý I/2026 theo giá hiện hành tăng 10,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 9,4% cùng kỳ quý I/2025, phản ánh xu hướng phục hồi rõ nét ở nhiều ngành, lĩnh vực, góp phần nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện kết cấu hạ tầng, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam quý I/2026 ước đạt 5,41 tỷ USD, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất quý I của các năm từ năm 2022 đến nay.
Tổng thu ngân sách Nhà nước tháng 3/2026 ước đạt 219,3 nghìn tỷ đồng. Bên cạnh đó, trong tháng Ba, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 93,55 tỷ USD, tăng 39,2% so với tháng trước và tăng 23,9% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung quý I/2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 249,50 tỷ USD, tăng 23,0% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 19,1%; nhập khẩu tăng 27,0% .
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 tăng 1,23% so với tháng trước do giá xăng dầu trong nước tăng cao theo giá nhiên liệu thế giới, cùng với giá vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào và vận chuyển gia tăng. So với tháng 12/2025, CPI tháng Ba tăng 2,44% và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước, đây là mức tăng CPI cao nhất của tháng Ba so với cùng kỳ năm trước trong 5 năm qua. Tính chung quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 3,63%.
Công tác an sinh xã hội được các cấp từ Trung ương đến địa phương quan tâm thực hiện kịp thời, thiết thực. Theo báo cáo tổng hợp từ các địa phương, từ đầu năm đến ngày 25/3/2026, tổng số tiền hỗ trợ an sinh xã hội cho các nhóm đạt gần 25,0 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 7,0 nghìn tỷ đồng (tăng gần 39,0%) so với quý I/2025.
Tăng cường huy động các nguồn lực cho phát triển
Theo Cục Thống kê, bước sang quý II/2026, kinh tế - xã hội nước ta tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là khi nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn. Để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 các ngành, các cấp tăng cường cập nhật, dự báo tình hình, chủ động điều hành linh hoạt, phù hợp với tình hình mới, kịp thời ứng phó với các tình huống phát sinh, kiên định thực hiện hiệu quả mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội và nâng cao đời sống của Nhân dân. Bên cạnh đó, cần quan tâm thực hiện một số nhiệm vụ sau đây:
Trước hết, tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, cung ứng hàng hóa và kiểm soát giá cả, thị trường. Kịp thời cập nhật các kịch bản về tăng trưởng, lạm phát; phối hợp chặt chẽ, hiệu quả, hài hòa và thận trọng các chính sách điều hành kinh tế vĩ mô nhằm duy trì sự ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế. Nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế để ứng phó kịp thời với các cú sốc từ bên ngoài. Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, triển khai nhanh, hiệu quả các nhiệm vụ, dự án đầu tư quy mô lớn, tăng cường thu hút vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao.
Cần đẩy mạnh tiêu dùng, tập trung phát triển thị trường trong nước. Trong đó, có các biện pháp hỗ trợ phù hợp cho những ngành chịu tác động trực tiếp từ biến động giá nhiên liệu và chi phí lưu thông như: Vận tải, thủy sản, nông nghiệp và logistics; thực hiện giãn, hoãn hoặc giảm một số khoản thuế, phí đầu vào trong giai đoạn khó khăn nhằm giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động sản xuất và duy trì việc làm; tăng cường công tác quản lý thị trường, kiểm soát đầu cơ, găm hàng và bảo đảm nguồn cung đối với các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, phân bón, lương thực và nguyên liệu sản xuất.
Bên cạnh đó triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường, mặt hàng. Đẩy mạnh khai thác các thị trường lớn, thị trường tiềm năng, đồng thời tận dụng tối đa cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do đã ký kết để mở rộng dư địa xuất khẩu.
Mới đây, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 89/NQ-CP phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3 năm 2026 và Hội nghị Chính phủ với địa phương. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt hơn nữa, rà soát kỹ lưỡng các nhiệm vụ được giao, khẩn trương hoàn thành các nhiệm vụ đã quá hạn, xử lý khó khăn, vướng mắc nội tại và ứng phó kịp thời, hiệu quả với những vấn đề phát sinh, tập trung chỉ đạo, khẩn trương thực hiện nhiệm vụ của tháng 4 và quý II-2026.
Trong đó, theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới, chủ động phản ứng chính sách, thích ứng linh hoạt, phù hợp, hiệu quả đối với vấn đề phát sinh. Kiên định mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững. Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, phối hợp chặt chẽ, hài hòa với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác.
Tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách nhà nước; kiểm soát nợ công, bội chi ngân sách nhà nước; mở rộng cơ sở thu, chống thất thu; phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2026 vượt ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025. Triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, ngoài việc tiết kiệm 10% chi thường xuyên theo Nghị quyết số 245/2025/QH15 của Quốc hội, phấn đấu tiết kiệm thêm trên 5% chi thường xuyên, dành nguồn lực cho các nhiệm vụ an sinh xã hội, các dự án trọng điểm.
Tăng cường huy động các nguồn lực cho phát triển; triển khai quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao. Bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của từng dự án theo kế hoạch từng tháng, nhất là các dự án, công trình quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng, giao thông vận tải, dự án liên tỉnh, liên vùng, kết nối quốc gia, khu vực, quốc tế, các chương trình mục tiêu quốc gia được xác định là động lực tăng trưởng năm 2026 của cả nước, vùng và địa phương. Xây dựng, điều chỉnh, triển khai các chiến lược, quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch ngành quốc gia tích hợp, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, tạo điều kiện cho huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực hiệu quả.
Xây dựng, hiện đại hóa, nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh một số ngành công nghiệp quan trọng như năng lượng, cơ khí chế tạo, vật liệu mới, hóa chất; phát triển mạnh công nghiệp phụ trợ. Thúc đẩy và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống; khai thác mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới. Vận hành đồng bộ, phát huy hiệu quả Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam... Khẩn trương cụ thể hóa các điều ước quốc tế, thỏa thuận của lãnh đạo cấp cao thành các hoạt động hợp tác gắn với thu hút FDI, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết; thúc đẩy đàm phán, ký kết các FTA mới, mở rộng, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, chuỗi cung ứng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
