Lợi nhuận phục hồi nhờ kiểm soát chi phí và tín hiệu tích cực cuối năm
Trong số 16 doanh nghiệp xi măng niêm yết đã công bố báo cáo tài chính quý 4/2025, ngành tiếp tục ghi nhận tín hiệu khởi sắc. Lợi nhuận ròng quý cuối năm đạt hơn 200 tỷ đồng, gấp gần 54 lần cùng kỳ, dù doanh thu chỉ tăng hơn 2% lên trên 6,3 nghìn tỷ đồng. Kết quả này giúp toàn ngành khép lại năm 2025 với lợi nhuận hơn 360 tỷ đồng, đảo chiều so với hai năm lỗ trước đó.
Sự cải thiện thể hiện rõ trong quý cuối năm khi số doanh nghiệp thua lỗ giảm còn 3 đơn vị, so với 6 cùng kỳ. Có 4 doanh nghiệp tăng lợi nhuận, trong đó 2 trường hợp tăng bằng lần.
Động lực chính đến từ nhóm doanh nghiệp đầu ngành. Xi măng Vicem Hà Tiên (HT1) ghi nhận lãi ròng gần 85 tỷ đồng trong quý 4, gấp 4 lần cùng kỳ nhờ sản lượng tiêu thụ tăng và tiết giảm chi phí. Lũy kế cả năm, lợi nhuận đạt gần 273 tỷ đồng, gấp 4,6 lần năm trước, cao nhất kể từ 2022 và vượt kế hoạch năm.
Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh (QNC) cũng có quý tích cực với lợi nhuận hơn 17 tỷ đồng, gấp 3,4 lần cùng kỳ và cao nhất kể từ quý 3/2024. Kết quả này đến từ việc giá than, thạch cao, đất silic và các khoáng chất đầu vào giảm. Dù vậy, lãi ròng cả năm vẫn giảm 17% còn gần 36 tỷ đồng, song vẫn vượt xa kế hoạch nhờ nền lợi nhuận thấp.
Xi măng VICEM Bút Sơn (BTS) đạt khoản lãi quý 4 cao nhất trong 36 quý, gần 38 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ gần 76 tỷ đồng. Nhờ đó, doanh nghiệp ghi nhận lãi gần 32 tỷ đồng cả năm sau hai năm thua lỗ và vượt 8% chỉ tiêu lợi nhuận.
Ngược lại, Xi măng Bỉm Sơn (BCC) ghi nhận lợi nhuận quý 4 giảm 16%, còn gần 35 tỷ đồng. Lãi ròng cả năm hơn 30 tỷ đồng, cải thiện so với khoản lỗ 6 tỷ đồng năm trước nhưng mới hoàn thành 57% kế hoạch năm.
Tổng doanh thu của 16 doanh nghiệp niêm yết năm 2025 đạt gần 22.773 tỷ đồng, tăng 5%. Trong đó, 6 đơn vị có doanh thu trên 1.000 tỷ đồng gồm HT1, BCC, BTS, Xi măng VICEM Hoàng Mai (HOM), Xi măng Sài Sơn (SCJ) và QNC, đóng góp hơn 18.441 tỷ đồng, chiếm 81% tổng doanh thu. Nhóm này cũng cải thiện lợi nhuận, đạt gần 407 tỷ đồng, trong khi năm trước lỗ hơn 162 tỷ đồng.
Dư cung lớn và chi phí cao tiếp tục gây sức ép trong năm 2026
Bên cạnh những điểm sáng, ngành xi măng vẫn ghi nhận nhiều doanh nghiệp chìm trong khó khăn, kéo theo làn sóng rời sàn hoặc hủy niêm yết bắt buộc.
Xi măng VICEM Hải Vân (HVX) lỗ ròng gần 46 tỷ đồng năm 2025, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp thua lỗ và nâng lỗ lũy kế lên hơn 142 tỷ đồng. Riêng quý 4 tiếp tục lỗ 14 tỷ đồng, là quý thứ 11 liên tiếp thua lỗ, dẫn đến việc cổ phiếu HVX bị HoSE hủy niêm yết bắt buộc. Doanh nghiệp cho biết thị trường miền Trung – Tây Nguyên cạnh tranh khốc liệt với các thương hiệu giá rẻ ngoài hệ thống VICEM. Năm 2026, HVX đặt mục tiêu doanh thu hơn 670 tỷ đồng, tăng 56%, nhưng vẫn dự kiến lỗ gần 40 tỷ đồng.
Tấm lợp Vật liệu Xây dựng Đồng Nai (DCT) cũng lỗ năm thứ sáu liên tiếp, nâng lỗ lũy kế lên hơn 930 tỷ đồng và khiến vốn chủ sở hữu âm hơn 558 tỷ đồng. Do không đáp ứng điều kiện vốn chủ sở hữu tối thiểu theo quy định công ty đại chúng, doanh nghiệp không còn đủ tiêu chuẩn duy trì tư cách này.
Cuối tháng 12/2025, HNX thông báo hủy niêm yết bắt buộc hơn 1,5 triệu cổ phiếu TBX của Xi măng Thái Bình sau khi doanh nghiệp bị hủy tư cách công ty đại chúng do vốn điều lệ dưới 30 tỷ đồng.
Ở góc độ thị trường, xuất khẩu xi măng và clinker 11 tháng năm 2025 đạt 33,38 triệu tấn, vượt cả năm 2024. Riêng tháng 11 đạt 3,56 triệu tấn, cho thấy nhịp giao hàng ổn định. Philippines vẫn là thị trường lớn nhất với 5,22 triệu tấn (hơn 199,45 triệu USD), chiếm gần 18% tổng lượng xuất khẩu, dù giảm mạnh so với cùng kỳ. Bangladesh đạt 5,27 triệu tấn (172,8 triệu USD), trong khi Malaysia tăng trưởng tích cực với 1,38 triệu tấn (48,9 triệu USD). Ngược lại, xuất khẩu sang Đài Loan (Trung Quốc) giảm do các biện pháp phòng vệ thương mại.
Dù nhu cầu có dấu hiệu cải thiện, nguồn cung xi măng vẫn vượt xa cầu. Giá cát và đá tăng cao, trong khi giá bán xi măng có xu hướng giảm. Chi phí đầu vào tiếp tục gây áp lực, đặc biệt khi giá điện bán lẻ bình quân tăng gần 5% từ ngày 10/5/2025. Xu hướng dịch chuyển từ xi măng bao sang xi măng rời ngày càng rõ nhưng mức giá chưa tương xứng, làm suy giảm hiệu quả kinh doanh.
Dự báo năm 2026, nguồn cung xi măng khoảng 126 triệu tấn, trong khi nhu cầu nội địa ước đạt 79,9–81,3 triệu tấn, tăng 8–10% so với năm 2025. Dù nhu cầu phục hồi, thị trường vẫn chịu sức ép dư cung, chi phí đầu vào cao và rủi ro thời tiết phức tạp, khiến triển vọng phục hồi của ngành chưa thực sự vững chắc.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
