Tăng trưởng nhưng có sự biến động
Theo số liệu 3 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nhân điều của Việt Nam tiếp tục duy trì tăng trưởng so với cùng kỳ năm 2025, tuy nhiên có sự biến động giữa các thị trường. Cụ thể, lượng xuất khẩu đạt 139.865 tấn, tăng 11,75%; kim ngạch đạt 953,5 triệu USD, tăng 10,88%. Giá xuất khẩu bình quân đạt 6.802 USD/tấn, giảm 1,09% so với cùng kỳ. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường lớn nhất, tăng trưởng tích cực về lượng (29,72%) và kim ngạch (30,29%).
Trong khi đó, quý I/2026, hoạt động nhập khẩu điều thô nguyên liệu phục vụ chế biến tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025. Nhập khẩu điều thô đạt 810.084 tấn, tăng 35,88%; trị giá đạt trên 1,31 tỉ USD, tăng 36,29%. Giá nhập khẩu bình quân đạt 1.593 USD/tấn, giảm 3,91%. Đặc biệt, tháng 3 tăng 44,63% so với cùng kỳ, thể hiện sự lo lắng thiếu hụt nguồn cung do chiến sự ở Trung Đông. Campuchia là nguồn cung lớn nhất, Bờ Biển Ngà ghi nhận mức tăng trưởng cao về lượng và trị giá so với cùng kì.
Theo đánh giá của Hiệp hội Điều Việt Nam, quý I hàng năm là giai đoạn cao điểm thu mua nguyên liệu phục vụ chế biến, do đó số liệu chưa phản ánh đầy đủ xu hướng cả năm. Tuy nhiên, từ những con số trên cho thấy tác động tức thì của tình hình chiến sự ở Trung Đông đến xuất nhập khẩu của ngành điều.
Đồng thời, giá xuất khẩu nhân điều và giá nhập khẩu điều thô cùng giảm nhưng giá điều thô còn cao; do đó chi phí nguyên liệu trong giá thành lớn, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Ngành điều Việt Nam tiếp tục giữ vai trò là trung tâm chế biến của thế giới, tuy nhiên còn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu trong bối cảnh sản lượng trong nước hạn chế.
Hỗ trợ chế biến sâu và vùng nguyên liệu
Trong các quý còn lại của năm 2026, ngành điều dự báo tiếp tục đối mặt với một số khó khăn, thách thức như tình hình biến động ở Trung Đông, chi phí logistics tăng cao, tiếp cận nguồn tín dụng khó và những rào cản về thương mại.
Từ những khó khăn trên, Hiệp hội Điều Việt Nam đề nghị Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại xem xét tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ tín dụng, bao gồm giãn nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ; nghiên cứu xây dựng các gói tín dụng phù hợp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thu mua và chế biến điều.
Hiệp hội kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu; tạo điều kiện để Hiệp hội tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài nước theo kế hoạch.
Về giải pháp căn cơ, lâu dài, Hiệp hội Điều Việt Nam kiến nghị Chính phủ và các bộ ngành xúc tiến mạnh mẽ để có thể ký kết các Hiệp định song phương, nhất là các hiệp định thương mại tự do với các nước châu Phi nhằm tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.
Đáng lưu ý, kiến nghị Chính phủ có chính sách tín dụng ưu đãi (lãi suất thấp, thời hạn vay dài) để doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu, nâng cao tỷ lệ giá trị gia tăng trên mỗi tấn nhân điều, từ đó, nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị điều toàn cầu.
Cùng với đó, Hiệp hội đề nghị có chính sách hỗ trợ tái canh; nghiên cứu nâng cao năng suất và chất lượng điều trong nước; nghiên cứu xen canh, nâng cao giá trị của một đơn vị diện tích trồng điều, từ đó tăng thu nhập của nông dân để duy trì và mở rộng diện tích trồng điều; nghiên cứu chính sách khuyến khích liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp và người trồng điều nhằm phát triển vùng nguyên liệu bền vững.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
