Phát biểu tại Diễn đàn “Công nghiệp hỗ trợ trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu: Định vị chiến lược và giải pháp phát triển cho doanh nghiệp”, bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) cho biết, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đã đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 8,06 tỷ USD. Đồng thời, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đến ngày 15/6 cả nước đạt gần 496,7 tỷ USD; trong đó xuất khẩu gần 240 tỷ USD và nhập khẩu 256,7 tỷ USD. Nhóm hàng xuất khẩu có kim ngạch lớn nhất tính đến ngày 15/6 gồm: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (63,5 tỷ USD); điện thoại các loại và linh kiện (29 tỷ USD); máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác (gần 30 tỷ USD).
Từ những số liệu này, Phó Giám đốc IPTC khẳng định công nghiệp hỗ trợ không chỉ giữ vai trò phụ trợ mà đã trở thành nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực tự chủ công nghiệp; đòi hỏi doanh nghiệp phải từng bước làm chủ linh kiện, phụ tùng, công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng thay vì chỉ dừng lại ở khâu gia công.
Đối với TP.HCM, với vai trò là trung tâm kinh tế, thương mại, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước, phát triển công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ luôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thành phố đang hướng đến mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng, công nghệ cao, chuyển đổi số và liên kết vùng; trong đó, việc hình thành các chuỗi liên kết doanh nghiệp theo cụm ngành, phát triển nhà cung ứng nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực sản xuất, mở rộng thị trường và tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế là những nhiệm vụ cần được triển khai đồng bộ, thực chất và liên tục.
Phân tích định hướng ở cấp độ địa phương, bà Nguyễn Minh Tâm - Trưởng phòng Quản lý công nghiệp, Sở Công Thương TP.HCM cho biết, với việc mở rộng không gian công nghiệp kể từ tháng 7/2025, thành phố đã quy tụ 105 khu chế xuất - khu công nghiệp với tổng diện tích 50.288,28 ha; trong đó, 67 khu đã có quyết định thành lập, bao gồm 58 khu đã đi vào hoạt động.
Các số liệu 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy sự tăng trưởng cao với vốn FDI thu hút hơn 6,8 tỷ USD, tăng hơn 114%; GRDP quý I/2026 tăng 8,27% và chỉ số sản xuất của cả 4 ngành công nghiệp trọng điểm quý I/2026 tăng 13,6%.
Về mặt định hướng đến năm 2030, thành phố hướng tới GRDP bình quân đầu người đạt 14.400 USD, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa từ 3% - 5% mỗi năm, với các chỉ tiêu cụ thể như ngành da giày trên 65%, dệt may trên 60%, cơ khí chế tạo trên 40%, điện tử và ô tô đều trên 30%, và công nghiệp công nghệ cao trên 15%.
Tuy nhiên, đại điện Sở Công Thương cũng chỉ ra những hạn chế đang tồn tại như trình độ công nghệ còn thấp, sản phẩm chủ yếu đơn giản, giá trị gia tăng nhỏ. Tỷ lệ nội địa hóa thấp, nhập siêu nguyên liệu và linh kiện lớn, mức độ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu hạn chế.
Mặt khác, quỹ đất công nghiệp thu hẹp, nhiều khu công nghiệp lấp đầy cao làm giảm vai trò đầu tàu; thiếu hụt nguồn nhân lực kỹ thuật, tay nghề cao đáp ứng yêu cầu tự động hóa; doanh nghiệp chủ yếu là vừa và nhỏ, yếu về vốn, R&D và quản lý chất lượng; áp lực phải nâng cấp tiêu chuẩn về chuyển đổi số, xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng gắt gao.
Để giải quyết những điểm nghẽn, đại diện Sở Công Thương đưa ra những giải pháp như hoàn thiện cơ chế, chính sách bằng cách cụ thể hóa Nghị định số 205/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 98, đơn giản thủ tục ưu đãi thuế và đất đai.
Đồng thời, triển khai khu công nghiệp cơ khí (khoảng 75.000 tỷ đồng), Đề án khu công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao và chuyển đổi 5 khu chế xuất - khu công nghiệp.
Bên cạnh đó, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp nội địa với FDI, xúc tiến thương mại, vận hành cơ sở dữ liệu; hỗ trợ lãi suất qua HFIC, áp dụng đòn bẩy kích cầu; thúc đẩy R&D, xây dựng nhà máy thông minh, hỗ trợ chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế; gắn đào tạo với thực tiễn doanh nghiệp, nâng cấp trường nghề đạt chuẩn quốc tế.
Cung cấp các công cụ thực tiễn cho doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Đăng Khoa - Phó Giám đốc Phát triển kinh doanh, Công ty TNHH SMC Cơ khí chính xác Phú Mỹ khẳng định bên cạnh nền tảng cơ bản như ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 và tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội RBA phiên bản 8.0, các doanh nghiệp còn cần đặc biệt chú trọng các chứng chỉ chuyên ngành như IATF 16949 cho ngành ô tô, AS9100 cho ngành hàng không vũ trụ, hay ISO 13485 đối với thiết bị y tế. Vị chuyên gia này cũng giải thích thêm rằng hệ thống chứng chỉ này chính là điều kiện tiên quyết và khuôn khổ giúp chuẩn hóa hoạt động sản xuất, đảm bảo rằng sản phẩm dù được sản xuất ở những nhà máy khác nhau đều đạt sự đồng nhất cao về thông số kỹ thuật.
Tại phiên thảo luận sâu, các nhà quản lý, đại diện tổ chức quốc tế cùng các chuyên gia và doanh nghiệp đã tập trung tháo gỡ những vấn đề cốt lõi nhằm nâng tầm ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Nhiều giải pháp thiết thực đã được đề xuất, từ việc phát huy nội lực, thúc đẩy liên kết chuỗi của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho đến việc tiếp cận nguồn vốn kích cầu bền vững và kết nối tri thức toàn cầu với các tập đoàn đa quốc gia. Đặc biệt, xu hướng chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu và AI cũng được nhấn mạnh như một lợi thế cạnh tranh mới, giúp các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tối ưu năng suất và tăng trưởng mạnh mẽ khi tham gia vào thị trường quốc tế.
Trong khuôn khổ diễn đàn, Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ TP.HCM (HASI) đã ký kết ba Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) chiến lược với các đối tác lớn. Đầu tiên là thỏa thuận hợp tác ba bên giữa HASI, Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp (thuộc Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương) và Trung tâm Phát triển Công nghiệp - Công nghiệp hỗ trợ (thuộc Sở Công Thương TP.HCM) nhằm phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng cơ sở dữ liệu và kết nối cung - cầu.
Kế đến, việc ký kết MOU giữa HASI và Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Benelux (VBAB) được kỳ vọng sẽ mở rộng cầu nối giao thương quốc tế, giúp doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam tiếp cận và thâm nhập sâu hơn vào thị trường châu Âu.
Cuối cùng, biên bản hợp tác giữa HASI và MISA Group hướng tới mục tiêu đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp số, tối ưu hóa năng lực quản trị vận hành.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
