Hơn 160 dự án BT chuyển tiếp chờ cơ chế tháo gỡ đồng bộ
Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản góp ý đối với dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cơ chế tháo gỡ, xử lý vướng mắc đối với các dự án BT (xây dựng - chuyển giao) chuyển tiếp, do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo.
Theo HoREA, Thường trực Chính phủ đã thống nhất chủ trương ban hành Nghị quyết này tại Kết luận ngày 17/1/2026, trên cơ sở thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật đối với các dự án BT chuyển tiếp. Chủ trương này được đánh giá là có tính khả thi cao, phù hợp với thực tiễn khách quan và hoàn cảnh lịch sử của các dự án BT đã triển khai trong giai đoạn trước.
HoREA cho biết, hiện nay trên cả nước có khoảng 162 dự án BT chuyển tiếp được triển khai trong giai đoạn 2007–2020, do hơn 100 doanh nghiệp thực hiện, trong đó phần lớn là các doanh nghiệp bất động sản. Nhiều dự án trong số này bị vướng mắc kéo dài về pháp lý, thanh toán quỹ đất, xác định giá đất hoặc nghĩa vụ tài chính, khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng khó khăn nghiêm trọng, thậm chí đình trệ hoạt động.
Theo Hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng Nghị quyết của Chính phủ sớm được ban hành sẽ tạo cơ sở pháp lý thống nhất để tháo gỡ các vướng mắc tồn đọng, tương tự như hiệu quả mà Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội và các nghị định liên quan đã mang lại trong việc xử lý các dự án, đất đai tại TP.HCM, Đà Nẵng và Khánh Hòa thời gian qua.
HoREA nhấn mạnh, việc ban hành Nghị quyết cần bảo đảm các nguyên tắc lớn, bao gồm: bảo vệ lợi ích chung, tổng thể của Nhà nước và xã hội; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của các chủ thể liên quan; không làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện mới; đồng thời tôn trọng các cam kết đã được xác lập trong bối cảnh lịch sử cụ thể của từng dự án BT.
Kiến nghị bổ sung cơ chế linh hoạt, rõ trách nhiệm để tránh ách tắc kéo dài
Trên cơ sở nghiên cứu dự thảo Nghị quyết, HoREA đã kiến nghị điều chỉnh, bổ sung một số nội dung quan trọng nhằm nâng cao tính khả thi và hiệu quả thực thi.
Hiệp hội đề xuất sửa đổi khoản 2 Điều 3 của dự thảo Nghị quyết liên quan đến việc thanh tra các dự án BT chuyển tiếp đã được tổng hợp trên Hệ thống 751. Theo quy định hiện hành trong dự thảo, các dự án này được xem xét thực hiện thanh tra theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, HoREA cho rằng cách tiếp cận này vẫn có thể dẫn đến tình trạng kéo dài thời gian xử lý, làm gia tăng rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
Vì vậy, Hiệp hội kiến nghị bổ sung trường hợp cơ quan có thẩm quyền được phép kết luận dự án BT không phải thanh tra và phải chịu trách nhiệm toàn diện về quyết định của mình.
Theo HoREA, quy định này sẽ tạo sự linh hoạt cần thiết trong xử lý các dự án có hồ sơ pháp lý rõ ràng, đã được xem xét, đánh giá đầy đủ, qua đó giúp rút ngắn thời gian tháo gỡ vướng mắc và sớm đưa dự án vào vận hành, khai thác.
HoREA cũng nhấn mạnh, việc xác định rõ trách nhiệm của cơ quan ra quyết định là yếu tố then chốt để tránh tâm lý e ngại, đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình thực thi. Khi quyền hạn đi đôi với trách nhiệm, quá trình xem xét, kết luận sẽ minh bạch và hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng “treo” dự án trong thời gian dài.
Bên cạnh đó, Hiệp hội cho rằng Nghị quyết cần tiếp tục kế thừa tinh thần của các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội và Chính phủ ban hành trước đây, đặc biệt là các quy định liên quan đến xác định giá đất thanh toán cho dự án BT, thời điểm xác định nghĩa vụ tài chính và xử lý chênh lệch giá trị giữa quỹ đất thanh toán và giá trị công trình BT.
Theo HoREA, thực tiễn cho thấy việc ban hành Nghị định số 91/2025/NĐ-CP về thời điểm xác định giá đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã giúp tháo gỡ căn bản vướng mắc cho nhiều dự án BT chuyển tiếp tại TP.HCM. Do đó, Nghị quyết mới cần có cách tiếp cận tương tự, bảo đảm tính nhất quán trong chính sách và tránh tạo ra cách hiểu, cách áp dụng khác nhau giữa các địa phương.
Ngoài ra, HoREA kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai Nghị quyết, bảo đảm thống nhất từ khâu hướng dẫn, tổ chức thực hiện đến giám sát, kiểm tra. Việc này nhằm hạn chế tối đa tình trạng mỗi nơi áp dụng một cách, gây ách tắc cho doanh nghiệp và làm giảm hiệu quả chính sách.
Theo Hiệp hội đánh giá, nếu Nghị quyết được ban hành kịp thời, đầy đủ và sát thực tiễn, hàng trăm dự án BT chuyển tiếp sẽ có cơ hội được “khơi thông”, góp phần giải phóng nguồn lực xã hội đang bị ách tắc, giảm áp lực nợ xấu cho hệ thống tài chính – ngân hàng và thúc đẩy phát triển hạ tầng, đô thị tại nhiều địa phương.
HoREA cũng bày tỏ kỳ vọng, cùng với việc tháo gỡ vướng mắc cho các dự án BT chuyển tiếp, Nghị quyết sẽ góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường đầu tư, kinh doanh, qua đó tạo động lực thu hút nguồn lực tư nhân tham gia các dự án hạ tầng theo hình thức đối tác công - tư trong giai đoạn tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
