Nguồn cung có chuyển động, nhưng tiến độ hoàn thành vẫn chậm
Tại họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Xây dựng ngày 9/4 ở Hà Nội, đại diện Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết trong 3 tháng đầu năm, các địa phương đã giao chủ đầu tư và chấp thuận chủ trương đầu tư không qua đấu thầu cho 66 dự án nhà ở xã hội, với tổng vốn hơn 80.500 tỷ đồng. Cùng kỳ, 33 dự án đã được cấp phép, khởi công xây dựng, quy mô khoảng 28.800 căn hộ; 18 dự án đã hoàn thành phần móng và đủ điều kiện bán nhà, tương ứng khoảng 7.000 căn hộ.
Điểm tích cực là nhà ở xã hội đã có thêm chuyển động ở cả ba khâu: chấp thuận chủ trương đầu tư, khởi công và đủ điều kiện mở bán. So với giai đoạn trước, đây là tín hiệu cho thấy nhiều địa phương đã bắt đầu nhập cuộc quyết liệt hơn, trong bối cảnh Chính phủ liên tục giao chỉ tiêu và thúc tiến độ bằng các nghị quyết, quyết định, công điện và cơ chế tháo gỡ thủ tục.
Theo Bộ Xây dựng, đến giữa tháng 3/2026, cả nước đã và đang triển khai hơn 600 dự án nhà ở xã hội với quy mô xấp xỉ 700.000 căn, tương đương khoảng 70% mục tiêu của đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn hộ đến năm 2030.
Tuy nhiên, thị trường không chỉ cần thêm dự án trên giấy hay thêm dự án khởi công, mà quan trọng hơn là sản phẩm hoàn thành để người dân có thể mua và ở thật. Ở góc độ này, bức tranh vẫn chưa thực sự sáng. Trong quý I, mới chỉ có 4 dự án hoàn thành hoặc hoàn thành một phần, với quy mô 578 căn hộ. Con số này cho thấy quá trình đưa nguồn cung từ khâu chấp thuận đầu tư đến khâu bàn giao thực tế vẫn còn chậm, trong khi áp lực về nhu cầu nhà ở tại các đô thị lớn chưa hề giảm.
Theo Nghị quyết 07/NQ-CP ban hành ngày 12/1/2026, Chính phủ đã giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời yêu cầu các tỉnh, thành đưa chỉ tiêu này vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm để tổ chức thực hiện. Lũy kế đến hết năm 2025, cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 657.441 căn; trong đó 193 dự án đã hoàn thành, quy mô 169.143 căn; 200 dự án đang xây dựng với 134.111 căn; 305 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với 354.187 căn. Tổng thể, tiến độ này mới đạt khoảng 62% mục tiêu của đề án.
Khoảng cách giữa chỉ tiêu và nhu cầu thực vẫn rất lớn
Bài toán đáng nói hơn nằm ở chỗ, dù số dự án tăng lên, nguồn cung nhà ở xã hội vẫn chưa theo kịp nhu cầu thực tế. Theo kế hoạch, năm 2026 các địa phương phải phát triển khoảng 158.723 căn nhà ở xã hội. Nhưng đến hết quý I, số căn hoàn thành và khởi công mới chỉ đạt khoảng 36.300 căn theo thông tin công bố tại họp báo, tức tiến độ vẫn còn cách khá xa mục tiêu cả năm. Trong khi đó, tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, mỗi đợt mở bán nhà ở xã hội vẫn thường ghi nhận cảnh người dân xếp hàng, nộp hồ sơ, thậm chí bốc thăm để tranh suất mua.
Thực trạng này phản ánh một nghịch lý kéo dài nhiều năm, nhu cầu rất lớn nhưng sản phẩm phù hợp khả năng chi trả lại quá ít. Bộ Xây dựng cũng từng nhìn nhận nguồn cung bất động sản trong thời gian dài bị lệch về phân khúc cao cấp và trung cao cấp, trong khi phân khúc phục vụ người thu nhập thấp, trung bình và công nhân lại thiếu nghiêm trọng. Bên cạnh đó là các nút thắt quen thuộc như quỹ đất chưa thuận lợi, hạ tầng chưa đồng bộ, thủ tục đầu tư kéo dài và mức độ hấp dẫn chưa đủ lớn để lôi kéo doanh nghiệp tham gia sâu hơn.
Vì vậy, việc hơn 7.000 căn nhà ở xã hội đủ điều kiện mở bán trong quý I là thông tin tích cực, nhưng mới chỉ là bước tiến ban đầu. Điều thị trường chờ đợi không chỉ là thêm các con số về dự án được duyệt hay được khởi công, mà là sự cải thiện rõ rệt ở tốc độ hoàn thành, bàn giao và khả năng tiếp cận thực sự của người mua. Nếu không đẩy nhanh các khâu từ pháp lý, quỹ đất, tín dụng đến lựa chọn chủ đầu tư, mục tiêu an cư cho người thu nhập thấp vẫn sẽ còn ở khá xa, dù chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội đã được giao rất cụ thể cho từng địa phương.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
