Luật Đầu tư 2025 có nhiều điểm mới thông thoáng hơn
Được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025, Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực từ 1/3/2026 với nhiều điểm mới theo hướng thông thoáng, minh bạch hơn cho môi trường đầu tư kinh doanh.
Theo đó, Luật cắt giảm mạnh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, thu hẹp tiền kiểm, chuyển nhiều lĩnh vực sang hậu kiểm. Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập doanh nghiệp trước khi có dự án, nếu đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường.
Đầu tư vào hạ tầng cơ sở cho các dự án.
Luật cũng liệt kê cụ thể các dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư; đơn giản hóa thủ tục điều chỉnh dự án, bỏ yêu cầu điều chỉnh khi thay đổi tổng vốn từ 20% trở lên hoặc thay đổi công nghệ đã thẩm định.
Đồng thời, Luật mở rộng thủ tục đầu tư đặc biệt; cho phép điều chỉnh thời hạn hoạt động dự án trong quá trình triển khai; bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài và mở rộng phạm vi chuyển nhượng dự án.
Siết an toàn ngân hàng số để giảm rủi ro gian lận
Ngân hàng Nhà nước đã bổ sung các yêu cầu kỹ thuật chặt chẽ hơn với dịch vụ Online Banking và Mobile Banking, theo tiêu chuẩn an toàn quốc tế. Đây là quy định mới theo Thông tư 77 do Ngân hàng Nhà nước ban hành có hiệu lực từ 1/3/2026.
Thông tư mới đặt ra hàng loạt yêu cầu kỹ thuật khắt khe hơn, tập trung vào bảo vệ tài sản khách hàng và ngăn chặn gian lận trên môi trường số. Một trong những nội dung đáng chú ý là việc nâng chuẩn phát hiện giả mạo sinh trắc học. Theo đó, các giải pháp xác thực sinh trắc học của ngân hàng phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ISO 30107 cấp độ 2, nhằm đối phó với các hình thức giả mạo ngày càng tinh vi; trong đó có việc sử dụng trí tuệ nhân tạo. Cùng với đó, các tổ chức tín dụng buộc phải quản lý chặt chẽ vòng đời ứng dụng Mobile Banking.
Khung pháp lý toàn diện cho AI
Luật Trí tuệ nhân tạo gồm 8 chương, 35 điều, có hiệu lực từ ngày 1-3-2026.
Lần đầu tiên thiết lập khung pháp lý toàn diện về AI, thống nhất các khái niệm như hệ thống AI, nhà phát triển, nhà cung cấp và bên triển khai; xác lập nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, bảo đảm quyền con người, quyền riêng tư và không thay thế trách nhiệm pháp lý của con người.
Luật quy định rõ các hành vi bị cấm như sử dụng AI để thao túng, lừa dối, gây hại xã hội hoặc xâm phạm dữ liệu, sở hữu trí tuệ… Đồng thời, phân loại hệ thống AI theo mức độ (thấp, trung bình, cao) rủi ro để áp dụng cơ chế quản lý phù hợp. Nội dung do AI tạo (âm thanh, hình ảnh, video) bắt buộc phải có dấu hiệu nhận biết nhằm bảo đảm minh bạch, tránh nhầm lẫn hoặc lừa dối người dùng.
Luật cũng thiết lập Cổng thông tin một cửa và Cơ sở dữ liệu quốc gia về AI để quản lý thống nhất; phân rõ trách nhiệm giữa nhà phát triển, cung cấp, triển khai, người sử dụng; có quy định xử lý vi phạm và bồi thường thiệt hại rõ ràng.
Bên cạnh yêu cầu kiểm soát, luật mở cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), ưu đãi phát triển, xác định hạ tầng AI là hạ tầng chiến lược, qua đó vừa bảo đảm an toàn, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Quản lý bất động sản bằng mã định danh điện tử
Ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 357/2025/NĐ-CP về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, có hiệu lực từ 1/3/2026.
Theo khoản 5 Điều 3 của Nghị định, mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản áp dụng đối với nhà ở và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng. Mã này là chuỗi ký tự số và chữ, tối đa 40 ký tự, được cấp riêng cho từng căn hộ (chung cư, nhà ở riêng lẻ) hoặc bất động sản trong công trình và được quản lý trong hệ thống dữ liệu quốc gia.
Sở Xây dựng có trách nhiệm gắn mã định danh điện tử cho nhà ở thuộc các dự án phát triển trên địa bàn cùng thời điểm ban hành văn bản thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.
Nghị định cũng quy định mã định danh điện tử đối với đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và cá nhân thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.
Siết kỷ cương, tăng giám sát quy hoạch
Luật Quy hoạch 2025: gồm 6 chương, 58 điều, có hiệu lực từ 1-3-2026. Luật quy định toàn diện hoạt động quy hoạch từ lập, thẩm định, phê duyệt, công bố, cung cấp thông tin đến đánh giá, điều chỉnh.
Hệ thống quy hoạch gồm: quy hoạch cấp quốc gia (quy hoạch tổng thể, không gian biển, sử dụng đất), quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành và quy hoạch đô thị - nông thôn.
Thời kỳ quy hoạch theo chu kỳ 10 năm (từ năm có chữ số cuối là 1 đến năm có chữ số cuối là 0), tầm nhìn tối thiểu 30 năm để bảo đảm định hướng dài hạn; riêng quy hoạch đô thị, nông thôn thực hiện theo luật chuyên ngành.
Luật Quy hoạch 2025 quy định toàn diện hoạt động quy hoạch từ lập, thẩm định, phê duyệt, công bố, cung cấp thông tin đến đánh giá, điều chỉnh. Ảnh: THUẬN VĂN
Luật mở rộng cơ chế giám sát, tăng minh bạch và trách nhiệm giải trình: Quốc hội, HĐND giám sát theo thẩm quyền; MTTQ Việt Nam thực hiện phản biện xã hội; tổ chức, cá nhân được tham gia giám sát và tiếp cận thông tin theo quy định về dân chủ ở cơ sở và tiếp cận thông tin.
Các hành vi bị nghiêm cấm gồm: lập, thẩm định, điều chỉnh quy hoạch trái quy định; quy hoạch mang tính chỉ định sản phẩm, dịch vụ, nhà đầu tư; cản trở việc tham gia góp ý; cung cấp thông tin sai lệch, làm giả, tẩy xóa, hủy hoại tài liệu quy hoạch.
Luật điều chỉnh mang tính nguyên tắc chung đối với quy hoạch chi tiết ngành như yêu cầu, nguyên tắc, mối quan hệ với quy hoạch cấp trên, hồ sơ, công bố, lưu trữ - chia sẻ dữ liệu và đánh giá sự phù hợp của dự án đầu tư; còn nội dung cụ thể do luật chuyên ngành quy định. Quy hoạch chi tiết ngành được xác định là cụ thể hóa quy hoạch cấp quốc gia, vùng, tỉnh về phương án phát triển và phân bố không gian các ngành hạ tầng, tài nguyên; danh mục quy hoạch chi tiết ngành được sửa theo hướng xác định rõ quy hoạch được cụ thể hóa.
Đáng chú ý, nội dung quy hoạch vùng được rà soát, làm rõ hơn vai trò là cụ thể hóa định hướng phát triển và liên kết vùng, bảo đảm phát triển bền vững, tăng liên kết giữa các ngành và các địa phương trong phạm vi vùng.
Quy định mới về tên tài khoản ngân hàng đối với hộ kinh doanh
Theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, từ 1/3/2026, đối với tài khoản thanh toán của tổ chức - bao gồm cả hộ kinh doanh thì tên tài khoản bắt buộc phải thể hiện tên của tổ chức theo giấy phép thành lập, quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc các giấy tờ hợp pháp khác chứng minh việc thành lập và hoạt động của tổ chức.
Theo đó, đối với hộ kinh doanh mở và sử dụng tài khoản thanh toán phục vụ hoạt động kinh doanh, tên tài khoản phải được thể hiện phù hợp với tên hộ kinh doanh ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc các hồ sơ pháp lý tương ứng theo quy định của pháp luật. Đối với tài khoản thanh toán của cá nhân, tên tài khoản phải được xác lập theo họ và tên của cá nhân đúng với thông tin thể hiện trên giấy tờ tùy thân hợp pháp được sử dụng khi thực hiện thủ tục mở tài khoản.
Thực hiện điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu
Tại phụ lục ban hành kèm theo Công văn số 38/TTg-QHĐP, Thủ tướng Chính phủ đã hướng dẫn một số nhiệm vụ trọng tâm để triển khai các Nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Trong đó, một nội dung được phân công nhiệm vụ là điều chỉnh một số loại phụ cấp, mức lương cơ sở, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công, trợ cấp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội theo Kết luận số 206-KL/TW ngày 10/11/2025 của Bộ Chính trị.
Theo hướng dẫn này, trong tháng 3, Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ thực hiện việc điều chỉnh một số loại phụ cấp và mức lương cơ sở, đồng thời tiến hành điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công, trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội.
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 73 điều chỉnh mức lương cơ sở từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng/tháng và tăng lương hưu với mức 15%. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình cải cách chính sách tiền lương theo tinh thần Nghị quyết 27 của Trung ương.
Quỹ từ thiện phải công khai
Nghị định 03/2026 về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện, có hiệu lực từ ngày 1-3. Nghị định quy định quỹ xã hội, quỹ từ thiện có nghĩa vụ công khai các khoản đóng góp, tài sản đã tiếp nhận và kết quả sử dụng trên phương tiện thông tin đại chúng trước ngày 31-3 hằng năm.
Đồng thời, Quỹ hoạt động trong lĩnh vực nào thì chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước về ngành, lĩnh vực đó và chỉ thực hiện tài trợ, hỗ trợ trong phạm vi hoạt động theo điều lệ, trừ trường hợp tham gia hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, khẩn cấp.
Quy định mới về đăng ký cư trú cho người chưa thành niên từ 15/3
Nghị định số 58/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung một số quy định về đăng ký cư trú cho người chưa thành niên.
Theo quy định mới, trường hợp người chưa thành niên đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú tại nơi thường trú, nơi tạm trú của cha, mẹ hoặc cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ thì cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ thực hiện kê khai, xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú.
Trường hợp người chưa thành niên đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú tại nơi thường trú, nơi tạm trú không phải là nơi thường trú, nơi tạm trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ thì cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ thực hiện kê khai, xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Trường hợp người chưa thành niên được Tòa án quyết định giao cho cha hoặc mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng thì người được giao chăm sóc, nuôi dưỡng kê khai, xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú.
Nghị định số 58/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/3/2026.
Vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ bị phạt tới 150 triệu đồng từ ngày 1/3
Chính phủ ban hành Nghị định số 336/2025/NĐ-CP quy định mức phạt tiền tối đa trong hoạt động đường bộ thuộc lĩnh vực giao thông đường bộ đối với cá nhân là 75 triệu đồng và đối với tổ chức là 150 triệu đồng.
Cụ thể, đối với các hành vi vi phạm quy định về sử dụng, khai thác trong phạm vi đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ bị phạt từ 500.000 đồng đến 20 triệu đồng.
Hành vi vi phạm quy định về quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung với đường bộ bị phạt từ 6 triệu đồng đến 15 triệu đồng…
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
