Tại Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027, ông Đỗ Thành Trung, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của toàn ngành Giáo dục.
Đồng thời, ông thống nhất cao với chủ đề năm học mới và yêu cầu ngành tập trung vào 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nổi bật là đổi mới quản trị, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, bảo đảm hệ thống giáo dục vận hành thông suốt, tạo chuyển biến thực chất về chất lượng, giữ vững kỷ cương, trung thực, công bằng, phát triển toàn diện người học và đặc biệt giải quyết điểm nghẽn về đội ngũ nhà giáo.
Đây là những yêu cầu có ý nghĩa lớn trong bối cảnh Hải Phòng đang vận hành hệ thống giáo dục trên không gian thành phố mới sau hợp nhất Hải Phòng - Hải Dương.
Không chỉ nhìn vào những con số đẹp
Không thể phủ nhận nền giáo dục Hải Phòng đang có nhiều lợi thế. Toàn thành phố hiện có hệ thống giáo dục quy mô lớn, phục vụ hơn 1,11 triệu người học; chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước.
Năm học 2025-2026, học sinh Hải Phòng đạt 208 giải tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia; thành phố đứng thứ 3 cả nước về điểm trung bình kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Đây là những kết quả đáng ghi nhận và cho thấy nền tảng giáo dục của thành phố sau hợp nhất không bị đứt gãy.
Nhưng chính lúc thành tích đang ở mức cao, câu hỏi khó hơn lại xuất hiện: những kết quả ấy đã phản ánh đầy đủ chất lượng giáo dục của hơn một triệu người học hay chưa? Một nền giáo dục không thể chỉ được đo bằng số giải quốc gia, điểm thi hay tỷ lệ trường đạt chuẩn.
Những chỉ số ấy quan trọng, nhưng chưa đủ. Thước đo cuối cùng phải nằm ở sự tiến bộ của người học, khả năng tiếp cận cơ hội giáo dục, chất lượng đội ngũ và mức độ thu hẹp khoảng cách giữa các địa bàn. Sau hợp nhất, Hải Phòng có một không gian phát triển lớn hơn, đồng thời cũng phải đối diện với sự khác biệt về điều kiện kinh tế - xã hội, cơ sở vật chất, nhân lực và chất lượng giáo dục giữa các khu vực.
Vì vậy, “kết quả thực chất” không nên được hiểu đơn giản là thêm một vài điểm phần trăm trong các bảng thống kê. Nó phải là việc một học sinh ở khu vực còn khó khăn được học trong điều kiện tốt hơn; một giáo viên giảm được áp lực hành chính để tập trung cho chuyên môn; một trường học có đủ nhân lực và thiết bị; một học sinh yếu được hỗ trợ để tiến bộ thay vì bị bỏ lại phía sau. Khi ấy, đổi mới mới thực sự tạo ra giá trị.
Điểm nghẽn không nằm ở khẩu hiệu
Trong 7 nhóm nhiệm vụ được Chủ tịch UBND thành phố đặt ra, việc tập trung giải quyết điểm nghẽn về đội ngũ nhà giáo đặc biệt đáng chú ý. Bởi xét đến cùng, trường học có thể xây mới, thiết bị có thể đầu tư, phần mềm có thể triển khai, nhưng chất lượng người thầy không thể hình thành bằng một quyết định hành chính.
Hải Phòng đã có những bước tiến về nhân lực giáo dục, tuyển dụng bổ sung hàng trăm giáo viên, thực hiện thăng hạng và bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ. Tuy nhiên, bài toán phía trước không chỉ là “đủ người” mà phải là đúng người, đúng nơi và đủ điều kiện để người thầy làm tốt công việc của mình.
Đổi mới quản trị cũng cần được nhìn từ góc độ đó. Nếu chuyển đổi số chỉ tạo thêm biểu mẫu, nếu quản trị chỉ chuyển từ hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử, nếu giáo viên dành quá nhiều thời gian cho báo cáo thay vì chuẩn bị bài giảng và hỗ trợ học sinh, thì công nghệ chưa tạo ra cải cách thực chất. Ngược lại, nếu dữ liệu giúp nhà quản lý nhận diện nhanh nơi thiếu giáo viên, nơi học sinh có nguy cơ tụt lại, nơi cần ưu tiên đầu tư; nếu giáo viên được giải phóng khỏi những công việc hành chính không cần thiết; nếu nhà trường được trao quyền đi cùng trách nhiệm, thì đổi mới quản trị mới thực sự có ý nghĩa.
Đặt giáo dục trong chiến lược phát triển Hải Phòng, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Một thành phố hướng tới công nghiệp công nghệ cao, cảng biển - logistics, kinh tế biển, sản xuất xanh, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo không thể chỉ dựa vào hạ tầng để cạnh tranh.
Hạ tầng có thể thu hút dự án, nhưng con người mới quyết định dự án đó tạo ra giá trị đến đâu. Giáo dục vì thế không chỉ là nhiệm vụ của ngành Giáo dục mà là một phần của chiến lược kinh tế. Đào tạo không gắn với nhu cầu phát triển sẽ tạo ra khoảng cách giữa nhà trường và thị trường lao động; ngược lại, một hệ thống giáo dục biết đi trước nhu cầu sẽ tạo ra lợi thế nhân lực cho thành phố trong nhiều năm tới.
Vì vậy, điều đáng chú ý nhất trong thông điệp năm học 2026-2027 không nằm ở ba vế “đổi mới - chuyển biến - kết quả”, mà ở chữ “thực chất”. Nó đặt ra một cách đo mới: không phải làm được bao nhiêu việc, mà những việc ấy thay đổi được gì; không phải có thêm bao nhiêu thành tích, mà người học được hưởng thêm bao nhiêu giá trị.
Nếu Hải Phòng biến được tinh thần ấy thành cách quản trị, cách phân bổ nguồn lực và cách đánh giá chất lượng giáo dục, “kết quả thực chất” sẽ không còn là một khẩu hiệu trong hội nghị. Nó sẽ được nhìn thấy ngay trong từng lớp học, từng giáo viên, từng học sinh và cuối cùng là trong chất lượng nguồn nhân lực của thành phố.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
