Xuất khẩu thành điểm sáng của nền kinh tế năm 2021
Mặc dù đại dịch COVID-19 diễn biến căng thẳng và phức tạp, song kết quả xuất khẩu năm 2021 một lần nữa trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế của đất nước. Không chỉ các mặt hàng thế mạnh mà danh sách các mặt hàng xuất khẩu tỷ USD của Việt Nam tiếp tục được cộng thêm đã góp phần giảm áp lực nhập siêu cũng như gia tăng vị thế thương hiệu “Made in Việt Nam” tại thị trường quốc tế.
Cụ thể, theo báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy tổng kim ngạch xuất-nhập khẩu năm 2021 có thể đạt con số ước tính là 660,1 tỷ USD tăng 21% so với năm 2020; trong đó ước xuất khẩu đạt 331,1 tỷ USD, tăng 17,2% và nhập khẩu đạt 329 tỷ USD, tăng 25,2% so với năm 2020.
Như vậy, tăng trưởng xuất khẩu cả năm 2021 tiếp tục duy trì ở mức 2 con số (10-20%), cao hơn nhiều so với mục tiêu 4-5% ngành Công Thương đặt ra hồi đầu năm.
NaN
Kết quả ấn tượng này đã bất chấp những tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19, đặc biệt là đợt dịch lần thứ 4 với biến chủng Delta xâm nhập trực tiếp vào khu vực doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, các trung tâm xuất khẩu lớn, những vùng kinh tế trọng điểm, nơi có cửa khẩu, cảng biển - những con đường dẫn hàng hoá tới các thị trường xuất khẩu.
Đó là điểm sáng đầu tiên trong hoạt động xuất nhập khẩu gần một năm qua. Cùng với đó là cán cân thương mại đã được cân bằng và xuất siêu là 2,1 tỷ USD tăng 0,64% so với năm 2020.
Đáng chú ý, năm 2021, dù đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp song dự báo Việt Nam có tới 37 nhóm hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, tăng 4 nhóm ngành so với năm 2020. Có được điều đó phải kể đến những nỗ lực của mọi cấp ngành đến từng doanh nghiệp và người dân để duy trì sản xuất, lưu thông hàng hoá trong bối cảnh dịch bệnh hết sức phức tạp.
Cùng với đó, không chỉ tại thị trường truyền thông như: Trung Quốc, Mỹ, EU, tại các nước Nhật Bản, Hàn Quốc… xuất khẩu của Việt Nam đều đạt mức tăng trưởng tốt. Điều này cho thấy, các doanh nghiệp đã cố gắng tận dụng các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) để thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa.
Về các ngành chủ lực, tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu một số mặt hàng chủ lực năm 2021 vẫn thuộc về khu vực FDI, như điện thoại các loại và linh kiện chiếm 99,3%; điện tử, máy tính và linh kiện chiếm 98,1%; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng chiếm 93%; dệt may chiếm 61,7%; giày dép chiếm 79,3%...
Năm 2021, dù chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19 nhưng xuất khẩu hàng dệt may vẫn duy trì đà tăng trưởng, kim ngạch ước đạt 39 tỷ USD, tăng 11,2% so với năm 2020. Giữ được vị trí trong top 3 các nước xuất khẩu dệt may và được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá ở vị trí cao nhất trong cơ hội phục hồi năm 2022.
Xuất khẩu 2021 còn ghi dấu đậm nét khi có 35 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 93,8% tổng kim ngạch xuất khẩu. Đáng nói là, đã có thêm 2 ngành hàng xuất khẩu quy mô trên 10 tỷ USD, đó là phương tiện vận tải - phụ tùng và sắt thép (đạt 10,6 tỷ USD và hơn 12 tỷ USD), đưa danh sách nhóm hàng trên 10 tỷ USD lên 8 mặt hàng, chiếm 69,7%.
Sẽ phát triển mạnh mẽ trong năm 2022
Đánh giá của Bộ Công Thương cho thấy những nỗ lực mở cửa thị trường thông qua đàm phán thương mại song phương và đa phương của Chính phủ nhằm tháo gỡ các rào cản, minh bạch hóa các tiêu chuẩn, quy định tại thị trường đối tác giúp xuất khẩu đã có sự tăng trưởng cân đối hơn, không chỉ về quy mô chiều rộng mà hướng tới cả về chiều sâu.
Hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã tiếp cận được các khu vực thị trường được coi là “khó tính” nhất trên thế giới, nơi đặt ra những quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật cao đối với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt là với nhóm hàng nông sản và thủy sản, nhóm hàng chịu ảnh hưởng tương đối lớn của dịch bệnh.
Ở một phương diện khác, theo khảo sát của Tổng cục Thống kê về hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cho thấy, có tới 76,6% số doanh nghiệp nhận định số lượng đơn đặt hàng mới tăng và giữ nguyên so với quý III/2021, chỉ có 23,4% doanh nghiệp còn lại nhận định số lượng đơn đặt hàng mới giảm.
Theo ngành kinh tế, ngành sản xuất thiết bị điện có tỷ lệ doanh nghiệp nhận định về đơn đặt hàng mới quý IV/2021 so với quý III/2021 tăng cao nhất với 48,3%, ngược lại, ngành sản xuất đồ uống có tỷ lệ doanh nghiệp nhận định về đơn đặt hàng giảm nhiều nhất với 30,6%
Các doanh nghiệp dự báo, số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới quý I/2022 khả quan hơn với 83,3% doanh nghiệp dự báo tăng và giữ nguyên so với quý IV/2021, chỉ có 16,7% doanh nghiệp dự báo giảm.
Cùng với đó, những thống kê về sử dụng lao động trong các doanh nghiệp cũng cho thấy sự phục hồi và phát triển của các nhóm ngành chủ lực. Cụ thể, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có 16,4% doanh nghiệp nhận định sử dụng lao động quý IV/2021 so với quý III/2021 tăng, 65,7% doanh nghiệp nhận định giữ nguyên và chỉ có 17,9% doanh nghiệp nhận định giảm
Ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học có tỷ lệ doanh nghiệp nhận định lao động quý IV/2021 so với quý III/2021 tăng cao nhất với 39,4%, ngược lại, ngành sản xuất trang phục có tỷ lệ doanh nghiệp nhận định lao động quý IV/2021 so với quý III/2021 giảm nhiều nhất với 26,6%.
Dự báo sử dụng lao động quý I/2022 so với quý IV/2021 khả quan hơn với 88,2% số doanh nghiệp dự kiến số lao động tăng và giữ nguyên, 11,8% doanh nghiệp dự kiến lao động giảm.
Bên cạnh đó, có đến 91,1% công ty dự báo chi phí sản xuất một đơn vị sản phẩm tăng và giữ nguyên trong quý đầu năm 2022 và chỉ có 8,9% đơn vị dự báo chi phí sản xuất giảm.
Việc các ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam có nhiều cơ hội đón đơn hàng dồi dào đã được nhiều Tổ chức và chuyên gia kinh tế dự báo. Trước đó, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam cho biết, Việt Nam và các quốc gia châu Á tiếp tục là địa chỉ nhận nhiều đơn hàng trong năm 2022 do sản xuất phục hồi trở lại và cầu tại nhiều thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản...gia tăng.
Dựa trên phân tích của ADB, lĩnh vực phuc hồi nhanh sẽ là điện tử, hàng hóa liên quan tới phòng chống dịch bệnh như điện tử, vật tư, thiết bị y tế, máy móc thiết bị, đồ gỗ, dệt may, giày dép....
Dưới góc độ doanh nghiệp, thông tin mới đây, Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) xác nhận, phần lớn doanh nghiệp trong Tập đoàn đã đầy đơn hàng quý 1/2022, có doanh nghiệp đã ký đủ đơn hàng hết quý 2/2022.
Nhiều doanh nghiệp thuộc các ngành xuất khẩu khác như giày dép, điện tử, sắt thép...cũng xác nhận lượng đơn hàng xuất khẩu cho quý 1/2022 đã được ký kết, điều quan trọng là tổ chức sản xuất hợp lý trong điều kiện dịch bệnh để đảm bảo lực lượng và giảm thiểu tối đa chi phí sản xuất.
Tất cả những yếu tố đều cho thấy những tín hiệu khả quan, hứa hẹn cho một năm 2022 phục hồi, phát triển mạnh mẽ của ngành xuất khẩu nói riêng, xuất nhập khẩu nói chung và toàn ngành kinh tế.
Đinh Hiệu
Nguồn: thuongtruong.com.vn
