Doanh nghiệp liên tục bỏ cọc vụ đấu giá đất Thủ Thiêm: Cần có chế tài đủ mạnh, xử lý nghiêm!

2 trong 4 doanh nghiệp trúng đấu giá bỏ cọc

Chiều 8/2, Cục Thuế TP. HCM cho biết, Công ty TNHH Đầu tư Phát triển và Thương mại Bình Minh (Công ty Bình Minh) đã có văn bản gửi đến các cơ quan liên quan, trong đó có Cục Thuế thành phố về việc xin bỏ cọc lô đất 3-9 ở Thủ Thiêm mà doanh nghiệp này trúng đấu giá với số tiền 5.026 tỉ đồng - gấp 6,9 lần so với giá khởi điểm. 

Nếu tính theo đơn giá đất, Công ty Bình Minh đã bỏ ra 1,003 tỉ đồng cho mỗi m2 đất lô 3-9, vượt xa 593 triệu đồng/m2 mà Dream Republic bỏ ra cho lô 3-5 hay 467 triệu đồng/m2 mà Sheen Mega đã bỏ ra cho lô 3-8, và chỉ thua Tân Hoàng Minh với mức giá gây sốc 2,45 tỉ đồng/m2 cho lô 3-12. 

Thời điểm diễn ra cuộc đấu giá với sự tham gia của những "tay chơi" bất động sản chốt giá trên trời đã khiến cho dư luận nổi sóng. Nhiều ý kiến cho rằng, đó là mức giá không tưởng, là "trò chơi" trong lúc cao hứng của người giàu.

Việc bỏ giá 5.026 tỉ đồng, gấp 6,9 lần mức khởi điểm cùng đơn giá cao không mấy kém cạnh Tân Hoàng Minh cho thấy tham vọng lớn của Công ty Bình Minh. Tuy nhiên, dư luận thời điểm đó cũng đưa ra những hoài nghi về năng lực thực sự của doanh nghiệp này.

Theo tìm hiểu, những thông tin về Công ty Bình Minh được công bố công khai rất ít. Đáng chú ý, Công ty Bình Minh mới thành lập vào tháng 9/2021, đóng trụ sở tại số 151 phố Yên Phụ, phường Yên Phụ, quận Tây Hồ, TP. Hà Nội, hoạt động chính trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản.

Người đại diện theo pháp luật, kiêm Tổng Giám đốc là bà Thân Thị Liên (sinh năm 1992). Vốn điều lệ tại thời điểm mới ra đời là 100 tỉ đồng. Trước phiên đấu giá 4 lô đất Khu đô thị mới Thủ Thiêm đúng 1 tuần, Công ty Bình Minh tăng vốn lên 200 tỉ đồng.

Như vậy, đây là doanh nghiệp thứ 2 xin bỏ cọc trúng đấu giá đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP.HCM) sau Công ty Bất động sản Ngôi Sao Việt (đơn vị thuộc Tân Hoàng Minh và trực tiếp tham gia đấu giá). Mới đây, Công ty Bất động sản Ngôi Sao Việt đã có văn bản chính thức xin bỏ cọc mua bán quyền sử dụng lô đất số 3-12 tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP Thủ Đức).

Trong văn bản gửi Thành ủy, Ủy ban nhân dân, Cục Thuế, Trung tâm Phát triển quỹ đất và Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản của TP HCM, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Ngôi Sao Việt thừa nhận đây là bài học kinh nghiệm đắt giá của doanh nghiệp khi tham gia đấu giá về sau và sẽ tuân thủ các chế tài theo quy định.

Cùng với đó, ngày 11/1, trên mạng xã hội xuất hiện bức “tâm thư” của ông Đỗ Anh Dũng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Tân Hoàng Minh gửi tới lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước xin tự nguyện đơn phương chấm dứt hợp đồng liên quan đến vụ đấu giá đất “vô tiền khoáng hậu” cách đây chưa lâu tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Trao đổi với báo chí, đại diện Tân Hoàng Minh xác nhận bức tâm thư trên do ông Đỗ Anh Dũng gửi các lãnh đạo Đảng, Nhà nước về việc xin bỏ cọc lô đất 3-12 thuộc khu chức năng số 3, Khu đô thị Thủ Thiêm, đã đấu giá hồi tháng 12/2021 đồng thời cho biết sẽ có văn bản chính thức gửi Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh để báo cáo và gửi Trung tâm Quỹ đất, Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản Thành phố đề nghị đơn phương chấm dứt hợp đồng mua bán đấu giá tài sản ô đất 3-12 Khu chức năng số 3 trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Công ty chấp nhận chịu mọi chế tài về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng này theo quy định của pháp luật về đấu giá tài sản công.

Về lý do xin bỏ cọc, theo ông Đỗ Anh Dũng, sau đấu giá, doanh nghiệp đã suy nghĩ, lắng nghe rất nhiều dư luận xã hội theo chiều hướng khác nhau và nhận thấy kết quả trúng đấu giá ở mức cao như vậy có thể dẫn đến nhiều hệ lụy không tốt.

Đặc biệt, sau khi tiếp thu ý kiến nhận định của Bộ trưởng Bộ Tài chính tại kỳ họp Quốc hội vừa qua, tập đoàn nghiêm túc kiểm điểm và nhận thấy rằng việc trúng đấu giá với kết quả trên sẽ dẫn đến sự xáo trộn trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản nói riêng và kinh tế nói chung.

“Chúng tôi xin tự nguyện đơn phương chấm dứt hợp đồng mua bán đấu giá tài sản lô đất 3-12 khu chức năng số 3 trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm, điều này đã được nêu trong quy định đấu giá và hợp đồng đã được ký kết ba bên giữa tôi với Trung tâm phát triển quỹ đất, Trung tâm đấu giá của Thành phố Hồ Chí Minh và chấp nhận chịu mọi chế tài về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng này theo quy định của pháp luật về việc đấu giá tài sản công,” ông Dũng viết trong tâm thư.

Trước đó, ngày 10/12/2021, Trung tâm Dịch vụ Đấu giá tài sản tổ chức đấu giá lô đất số hiệu 3 thuộc khu chức năng số 3 (khu dân cư phía Bắc), Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP Thủ Đức). Cả 4 lô đất đều có thời gian sử dụng đất 50 năm đối với doanh nghiệp kể từ ngày có quyết định công nhận trúng đấu giá.

Lô đất 3-5 được Công ty cổ phần Dream Republic đấu giá thành công với mức 3.820 tỉ đồng, gấp 6,6 lần giá khởi điểm. Lô đất này có diện tích 6.446 m2, hệ số sử dụng đất là 2,31 và được phép xây dựng cao 4-6 tầng nổi và 1 tầng hầm.

Lô đất 3-8 rộng hơn 8.500 m2 về tay Công ty cổ phần Sheen Mega với mức đấu giá là 4.000 tỉ đồng, tăng 4 lần so với giá khởi điểm. Khu đất này có thể xây dựng cao từ 4-10 tầng nổi và một tầng hầm, mật độ xây dựng tối đa khối đế là hơn 72% và khối tháp có mật độ xây dựng hơn 54% diện tích đất.

Lô đất 3-9 diện tích 5.009 m2 thuộc về Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Phát triển và Thương mại Bình Minh là doanh nghiệp trúng đấu giá với 5.026 tỷ đồng. Theo quy hoạch, lô đất này được dùng là nhà ở chung cư hỗn hợp (đất dân cư đa chức năng) có bố trí kết hợp chức năng thương mại - dịch vụ.

Cuối cùng là lô 3-12, diện tích 10.060 m2 được Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Bất động sản Ngôi Sao Việt đấu giá thành công với số tiền 24.500 tỉ đồng, gấp 8,3 lần so với mức khởi điểm.

4 lô đất được đấu giá thành công với tổng số tiền là 37.346 tỉ đồng, gấp 7 lần giá khởi điểm. 

Cần có chế tài xử lý đối với trường hợp bỏ cọc đấu giá

Thực tế, việc nhà đầu tư bỏ cọc sau khi đấu giá trúng thời gian qua không phải là chuyện hiếm gặp. Điều 48 Luật Đấu giá tài sản 2016 quy định, người trúng đấu giá có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền mua tài sản đấu giá cho người có tài sản đấu giá theo thỏa thuận trong hợp đồng mua bán tài sản đấu giá hoặc theo quy định của pháp luật có liên quan.

Khoản 5 Điều 68 Nghị định 43/2014/NĐ-CP sửa đổi cũng nêu rõ, trường hợp người trúng đấu giá không nộp tiền hoặc không nộp đủ tiền theo đúng phương án đấu giá quyền sử dụng đất thì UBND cấp có thẩm quyền hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Như vậy, đối chiếu các quy định trên, ngoài việc bị hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất, nhà đầu tư còn mất khoản tiền đặt trước.

Về bản chất, việc đơn vị trúng đấu giá đất bỏ cọc, không tiếp tục nộp tiền để sở hữu mảnh đất đã trúng đấu giá là chấp nhận mất cọc để không phải thực hiện nghĩa vụ. Điều đáng nói là Luật Đấu giá tài sản 2016 không có chế tài xử lý đối với trường hợp bỏ cọc đấu giá nhiều lần mà chỉ quy định về thời gian, địa điểm xem tài sản đấu giá, thời gian, địa điểm bán hồ sơ tham gia đấu giá, giá khởi điểm, tiền mua hồ sơ, tiền đặt trước cũng như hình thức, phương thức đấu giá... nên dẫn đến tâm lý coi thường cơ hội tham gia đấu giá. Không ít nhà đầu tư đã tham gia đấu giá rồi trả giá vô tội vạ, đẩy giá đất lên cao sau đó :bỏ chạy”.

Do không có chế tài xử lý nên ở các cuộc đấu giá tiếp theo, những tổ chức, cá nhân dù bỏ cọc nhiều lần song chỉ cần đáp ứng đủ điều kiện tham gia đấu giá và có nhu cầu vẫn tiếp tục được tham dự. Đây là một lỗ hổng về pháp luật.

Tuy nhiên, với trường hợp bỏ cọc của các doanh nghiệp trúng đấu giá các lô đất ở khu đô thị Thủ Thiêm lại không còn chỉ là câu chuyện "sai thì nộp phạt". Việc các doanh nghiệp trúng đấu giá lô đất ở Thủ Thiêm với giá “trên trời” đã khiến các nhà đầu tư đã phải bỏ cuộc vì mức giá này quá cao, không phù hợp với đơn giá và tính khả thi của dự án. Nếu các doanh nghiệp thực sự bỏ cọc sẽ khiến ngân sách TP.HCM thất thu số tiền hàng chục nghìn tỉ đồng để đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng đô thị, hạ tầng xã hội phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và để hoàn trả lại chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư mà thành phố đã thực hiện trước đây trong bối cảnh ngân sách đang khó khăn.

Sự việc trên cũng tạo ra hệ lụy khi giá đất bị đẩy lên mức quá cao so với giá trị thực ở thời điểm hiện tại sẽ ảnh hưởng xấu đến tính ổn định, bền vững của thị trường bất động sản, gây bất lợi cho các chủ đầu tư chưa nộp tiền sử dụng đất, hoặc mới tạm nộp tiền sử dụng, nhất là đối với chủ đầu tư đã ký hợp đồng huy động vốn trước của khách hàng.

Đặc biệt, việc tham gia đấu giá đất Thủ Thiêm và chấp nhận mất cọc của đơn vị trúng đấu giá không chỉ có lợi trực tiếp cho những tài sản nào đó của doanh nghiệp mà còn làm giảm tính hấp dẫn của thị trường bất động sản TP.HCM, gây khó cho việc thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài để xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Trước sự việc bỏ cọc của các doanh nghiệp trúng đấu giá khu đất Thủ Thiêm, các đơn vị, cơ quan chức năng cũng đã lên tiếng.

Cụ thể, Bộ Xây dựng vừa kiến nghị Thủ tướng xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật đấu giá đất, có yếu tố trục lợi trong đấu giá quyền sử dụng đất. Theo Bộ Xây dựng, mới đây vụ trúng đấu giá 4 lô đất vàng Thủ Thiêm cao bất thường, gấp nhiều lần giá khởi điểm đã khiến dư luận đặt ra nhiều nghi ngờ.

Bộ Xây dựng nhận định hiện tượng bỏ giá rất cao một số lô đất, rồi bỏ cọc, tạo mặt bằng giá ảo để thao túng thị trường, mua đi, bán lại nhiều lô đất trúng đấu giá, thu lợi bất chính đang diễn ra khá phổ biến ở nhiều nơi, một số vụ việc có tổ chức.

Kết quả trúng đấu giá đất cao gấp nhiều lần giá khởi điểm đã tác động đến thị trường bất động sản khu vực. Với trường hợp đấu giá đất vàng Thủ Thiêm, kết quả trúng đấu giá 4 lô đất đã tác động đến mặt bằng giá đất, nhà ở, thị trường bất động sản khu vực Thủ Thiêm. Sau khi có thông tin kết quả trúng đấu giá 4 lô đất, giá rao bán đất nền, nhà ở khu vực Thủ Thiêm đã đồng loạt tăng nhưng giao dịch ghi nhận rất ít.

Để chấn chỉnh hoạt động đấu giá đất tại các địa phương, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng giao các bộ Tài nguyên và môi trường, Tư pháp, Tài chính tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về đấu giá đất, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật về đấu giá, trục lợi trong đấu giá đất.

Nguồn: thuongtruong.com.vn