Điều hành Quỹ bình ổn xăng dầu "rất có vấn đề"
Chiều 7/11, tiếp tục kỳ họp 4 Quốc hội XV, Quốc hội dành thời gian thảo luận tại tổ về luật Giá (sửa đổi). Dự thảo Luật Giá (sửa đổi) bổ sung quy định và đưa thành một điều riêng về lập Quỹ bình ổn giá. Chính phủ cũng trình Quốc hội tiếp tục duy trì Quỹ bình ổn xăng dầu. Quỹ này từng nhiều lần được các doanh nghiệp, chuyên gia đề xuất bỏ.
Nêu ý kiến thảo luận liên quan tới đề xuất giữ Quỹ bình ổn giá xăng dầu, đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Đắk Nông), Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội, nhận định "vừa qua điều hành Quỹ bình ổn giá xăng dầu rất có vấn đề".
Ông Giang ví von sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu hiện nay "giống như một bà nội trợ hôm trước đi mua hàng hóa rẻ, bảo bà bán hàng cho tôi gửi 300 đồng, mai tôi đi mua nếu hàng đắt hơn thì bà phải bù cho tôi. Nhưng ngày mai lên giá thì bà mua hàng ngày hôm trước lại không đi mua, mà là người khác đi mua".
Ngoài ra, giá thế giới liên tục tăng như vừa qua thì Quỹ bình ổn giá xăng dầu bị âm, khi giá thế giới giảm thì sẽ trích lập lại vào quỹ cho tới khi quỹ dương trở lại. Cuối cùng, giá xăng dầu trong nước không tiệm cận với giá thế giới, khi giảm thì giảm rất chậm.
Theo ông Giang, cũng có thống kê cho thấy, 1 năm qua mặt hàng dầu đã trích lập nhiều hơn nhưng được bù ít hơn, còn xăng trích ít hơn lại được bù giá nhiều hơn từ quỹ.
Từ phân tích này, ông Giang đề nghị bỏ Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Quan trọng nhất là nguồn cung xăng dầu ổn định
Cũng quan tâm về Quỹ bình ổn giá xăng dầu, Ủy viên thường trực Ủy ban Tư Pháp - đại biểu Nguyễn Công Long (Đồng Nai) cho rằng, hiện chưa có đánh giá cụ thể nên giữ hay tiếp tục duy trì Quỹ này trong bối cảnh sẽ điều chỉnh chính sách liên quan đến mặt hàng xăng dầu.
"Nếu điều chỉnh chính sách về thuế thì phải xem lại việc duy trì, cách vận hành quỹ này. Trong bối cảnh hiện tại, việc duy trì quỹ là cần thiết nhưng trong tương lai gần cần xem xét" - ông Long nhìn nhận.
Theo đại biểu, khi nguồn cung không đảm bảo thì Quỹ bình ổn xăng dầu cũng không giải quyết được gì. "Có nghĩa, chúng ta vẫn phải đương đầu với những khó khăn, khủng hoảng rất nghiêm trọng về nguồn cung. Do vậy, tác động của nó không lớn đến mức cần xem xét, duy trì bằng mọi giá" - đại biểu phân tích.
"Nếu chúng ta xác định quỹ bình ổn giá xăng dầu là một quỹ cần thiết phải giữ, thì phải có chế định riêng cho quỹ này, và phải có đánh giá rất kỹ" - đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) nói.
Khẳng định Quỹ bình ổn giá xăng dầu chỉ nên duy trì ở một giai đoạn nhất định, còn trong dài hạn, ông An góp ý phải nghiên cứu để tiến tới bỏ đi.
"Bởi thực chất quỹ này không phản ánh tính chất bình ổn như các loại bình ổn thông thường. Có những thời điểm quỹ bị âm và khi giá tăng lại phải trích. Khi đó không có tác động đến giá xăng dầu" - ông An bình luận.
Lưu ý xăng dầu là loại hàng đặc biệt, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị, cần phải có chế định đặc biệt để quản lý nhưng không thể can thiệp bằng cách phi thị trường.
"Chúng ta có thể có sự điều tiết thông qua cơ chế thuế, phí, còn quỹ này là đi thu của người tiêu dùng, giao cho doanh nghiệp quản lý. Do đó rất cần đánh giá kỹ lưỡng và không nhất thiết phải giữ trong bối cảnh đang hướng tới điều chỉnh cơ chế mang tính thống nhất, hiệu quả, khách quan về xăng dầu" - đại biểu An giữ quan điểm.
Giữ Quỹ bình ổn để giá xăng dầu không quá cao hoặc quá thấp
Trong khi đó, đại biểu Hoàng Đức Thắng, Phó đoàn Quảng Trị ví Quỹ này như van điều tiết, "giá lên thì xả quỹ" để giữ cân bằng tương đối với các mặt hàng khác.
"Về mặt thị trường bình ổn giá là biện pháp phi thị trường, nhưng nếu bỏ Quỹ bình ổn xăng dầu sẽ không có công cụ để Nhà nước điều tiết giá mặt hàng thiết yếu này", ông Thắng nói.
Ông Trần Văn Lâm, Ủy viên thường trực Ủy ban Tài chính ngân sách (đoàn Bắc Giang) đánh giá, Quỹ bình ổn giá xăng dầu vẫn là công cụ hiệu quả, giúp giá bán lẻ trong nước "không tăng cao vút" và hạn chế tác động tới giá hàng hóa, dịch vụ khác do xăng dầu là đầu vào của nhiều ngành sản xuất.
"Khi chưa có công cụ khác thay thế thì vẫn cần duy trì Quỹ bình ổn xăng dầu", ông nói.
Tuy nhiên, ông Lâm cho rằng, khi giá thế giới biến động quá lớn, không thể chỉ sử dụng quỹ, mà phải dùng công cụ mạnh hơn là giảm thuế, phí để kìm đà tăng giá trong nước.
Dự thảo Luật Giá (sửa đổi) được Quốc hội xem xét, thông qua tại hai kỳ họp. Theo chương trình, ngày 11/11, Quốc hội sẽ thảo luận tại nghị trường dự thảo luật này.
Đức Minh
Nguồn: thuongtruong.com.vn
