Chiếc smartphone dần thay thế phòng giao dịch

Làn sóng đóng cửa, sáp nhập phòng giao dịch tại nhiều ngân hàng không phải là sự thu hẹp hoạt động mà phản ánh cuộc chuyển đổi mạnh mẽ sang ngân hàng số. Khi Mobile Banking lên ngôi, cũng là lúc mà mô hình chi nhánh truyền thống đang được định nghĩa lại.

Từ cuộc đua mở rộng mạng lưới đến chiến lược tinh gọn chi nhánh

Trong nhiều năm, số lượng chi nhánh và phòng giao dịch từng được xem là thước đo sức mạnh của một ngân hàng. Mỗi ngân hàng đều chạy đua mở rộng mạng lưới để phủ kín địa bàn, gia tăng nhận diện thương hiệu và tiếp cận khách hàng. Tuy nhiên, bức tranh ấy đang thay đổi nhanh chóng.

Chỉ trong hơn một năm qua, thị trường liên tục ghi nhận thông tin nhiều ngân hàng như BIDV, VietinBank, Sacombank, Eximbank, ACB, MB, LPBank… công bố kế hoạch đóng cửa, sáp nhập hoặc chuyển địa điểm nhiều phòng giao dịch sau khi được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận. Mỗi ngân hàng có quy mô điều chỉnh khác nhau, từ vài phòng giao dịch đến hàng chục điểm trong từng đợt rà soát.

Chiếc smartphone dần thay thế phòng giao dịch
Giao dịch ngân hàng đang dịch chuyển mạnh từ quầy truyền thống sang nền tảng số, khiến nhiều ngân hàng tái cơ cấu mạng lưới phòng giao dịch

Nếu nhìn riêng từng trường hợp, đây chỉ là hoạt động tái cơ cấu bình thường. Nhưng khi hiện tượng này diễn ra đồng thời ở nhiều ngân hàng, nó phản ánh một xu hướng lớn hơn: ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn tối ưu hóa mạng lưới vật lý để nhường nguồn lực cho chuyển đổi số.

Điều này không xuất phát từ việc ngân hàng giảm quy mô hoạt động mà ngược lại, nhiều nhà băng vẫn tăng trưởng mạnh về lợi nhuận, tín dụng và số lượng khách hàng. Thứ thay đổi chính là hành vi của người sử dụng dịch vụ.

Theo Ngân hàng Nhà nước, trong quý I/2026, thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh với số lượng giao dịch tăng 37,98% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá trị giao dịch tăng 14,22%. Đặc biệt, giao dịch qua Internet tăng tới 65,68% về số lượng và 28,85% về giá trị; thanh toán bằng mã QR tăng 52,4% về giá trị.

Những con số này cho thấy khách hàng đang dịch chuyển rất nhanh sang môi trường số. Những công việc trước đây buộc phải đến ngân hàng như mở tài khoản, chuyển tiền, gửi tiết kiệm, thanh toán hóa đơn, đăng ký thẻ hay xác thực thông tin đều có thể thực hiện trên điện thoại chỉ trong vài phút.

Không còn cảnh xếp hàng lấy số thứ tự như cách đây một thập kỷ. Với hàng chục triệu người dùng Mobile Banking, chiếc điện thoại thông minh đã trở thành "chi nhánh ngân hàng" phổ biến nhất.

Chính sự thay đổi đó khiến nhiều phòng giao dịch không còn khai thác hết công suất. Chi phí vận hành một phòng giao dịch không hề nhỏ, bao gồm tiền thuê mặt bằng, kho quỹ, an ninh, công nghệ, điện nước và đội ngũ nhân sự. Trong bối cảnh các ngân hàng phải nâng cao hiệu quả hoạt động và kiểm soát tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR), việc rà soát lại mạng lưới là lựa chọn hợp lý.

TS. Cấn Văn Lực nhận định, chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà đang làm thay đổi toàn bộ mô hình kinh doanh của ngân hàng. Theo ông, lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ nằm ở khả năng khai thác dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ sinh thái số và cá nhân hóa dịch vụ, chứ không còn phụ thuộc vào số lượng điểm giao dịch.

Theo chuyên gia này, AI, dữ liệu lớn và điện toán đám mây sẽ giúp ngân hàng giảm mạnh chi phí vận hành, nâng cao năng suất lao động và mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng mà không cần đầu tư quá nhiều vào hạ tầng vật lý.

Xu hướng này cũng phù hợp với định hướng chuyển đổi số ngành ngân hàng đến năm 2030 của Ngân hàng Nhà nước, trong đó đặt mục tiêu ít nhất 80% giao dịch của khách hàng được thực hiện trên kênh số, khoảng 70% nghiệp vụ ngân hàng có thể xử lý hoàn toàn trực tuyến và phần lớn người trưởng thành sử dụng thanh toán điện tử.

Như vậy, việc tinh gọn phòng giao dịch không phải là dấu hiệu thu hẹp hoạt động mà là quá trình tái phân bổ nguồn lực từ "gạch và bê tông" sang "dữ liệu và công nghệ".

Chi nhánh ngân hàng sẽ không biến mất, nhưng sẽ mang một vai trò hoàn toàn mới

Xu hướng tinh gọn mạng lưới không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà đã xuất hiện từ nhiều năm trước tại các nền kinh tế phát triển. Tại Mỹ, số lượng chi nhánh ngân hàng đã giảm liên tục hơn một thập kỷ. Các ngân hàng lớn như JPMorgan Chase, Bank of America, Wells Fargo hay Citibank đều đóng hàng trăm điểm giao dịch để tập trung đầu tư vào ngân hàng số và trí tuệ nhân tạo.

Tại Anh, HSBC từng thông báo đóng hàng trăm chi nhánh khi hơn 95% giao dịch của khách hàng đã được thực hiện qua ứng dụng hoặc nền tảng trực tuyến. Singapore cũng đi theo hướng tương tự khi DBS – nhiều năm được vinh danh là ngân hàng số hàng đầu thế giới – chuyển các chi nhánh truyền thống thành trung tâm tư vấn đầu tư và quản lý tài sản.

Chiếc smartphone dần thay thế phòng giao dịch
Mô hình LiveBank, Smart Branch và giao dịch tự phục vụ đang dần thay thế nhiều nghiệp vụ tại quầy truyền thống

Ở Hàn Quốc, KB Kookmin Bank, Shinhan Bank và Hana Bank cũng cắt giảm hàng trăm điểm giao dịch để thay thế bằng mô hình Smart Branch với máy giao dịch tự động, eKYC và tư vấn trực tuyến.

Việt Nam đang đi đúng quỹ đạo mà các quốc gia này đã trải qua. Nhiều ngân hàng đã triển khai LiveBank, SmartBank, CDM và các mô hình giao dịch tự phục vụ hoạt động 24/7. Khách hàng có thể mở tài khoản, phát hành thẻ, gửi tiền, rút tiền hay xác thực sinh trắc học mà không cần gặp giao dịch viên.

Điều này đồng nghĩa với việc vai trò của chi nhánh đang thay đổi. Nếu trước đây, chi nhánh là nơi thực hiện mọi giao dịch thì trong tương lai, đây sẽ là trung tâm tư vấn tài chính, quản lý tài sản và cung cấp các dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng việc thu hẹp phòng giao dịch là xu hướng tất yếu khi phần lớn giao dịch đã được thực hiện trên Mobile Banking. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh ngân hàng không thể xóa bỏ hoàn toàn mạng lưới vật lý bởi niềm tin của khách hàng vẫn đóng vai trò quan trọng trong các giao dịch lớn.

Theo ông, những nghiệp vụ như vay vốn doanh nghiệp, thế chấp tài sản, ký kết hợp đồng tín dụng, quản lý tài sản, tư vấn đầu tư hay xử lý tranh chấp vẫn cần sự tham gia trực tiếp của con người.

Đây cũng là lý do các ngân hàng sẽ không còn cạnh tranh bằng số lượng chi nhánh mà bằng chất lượng dịch vụ tại mỗi điểm giao dịch.

Một chi nhánh trong tương lai có thể không còn hàng chục quầy giao dịch tiền mặt mà sẽ có nhiều chuyên gia tư vấn đầu tư, chuyên viên quản lý tài sản và hệ thống máy tự phục vụ hiện đại.

Theo các chuyên gia, trong vòng 5–10 năm tới, số lượng phòng giao dịch có thể tiếp tục giảm, nhưng quy mô đầu tư cho công nghệ sẽ tăng nhanh hơn bao giờ hết.

Cuộc cạnh tranh của ngành ngân hàng cũng sẽ thay đổi. Thay vì mở thêm hàng trăm phòng giao dịch, các ngân hàng sẽ đầu tư vào AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, ngân hàng mở (Open Banking) và hệ sinh thái tài chính số để giữ chân khách hàng.

Ở góc độ người sử dụng dịch vụ, đây là sự thay đổi tích cực. Khách hàng được phục vụ nhanh hơn, thuận tiện hơn và có thể thực hiện hầu hết giao dịch mọi lúc, mọi nơi. Trong khi đó, ngân hàng tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành để dành nguồn lực đầu tư vào bảo mật, trải nghiệm số và các sản phẩm tài chính mới.

Làn sóng tinh gọn phòng giao dịch vì thế không phải là tín hiệu suy giảm của ngành ngân hàng mà phản ánh quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh. Cũng giống như nhiều quốc gia phát triển, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mà "chi nhánh lớn nhất" của mỗi ngân hàng không còn nằm trên một con phố sầm uất, mà nằm ngay trong chiếc điện thoại thông minh của hàng chục triệu khách hàng.

Cuộc đua của ngành ngân hàng đang chuyển từ mở rộng mạng lưới sang phát triển nền tảng số. Chi nhánh sẽ không biến mất, nhưng chỉ còn giữ vai trò tư vấn và cung cấp các dịch vụ tài chính có giá trị mà công nghệ chưa thể thay thế.

Tin khác
Hoàn thiện khung pháp lý tín dụng chính sách: Ngân hàng đề nghị tránh chồng chéo, mở rộng nguồn vốn
Hoàn thiện khung pháp lý tín dụng chính sách: Ngân hàng đề nghị tránh chồng chéo, mở rộng nguồn vốn

Dự thảo Nghị định về tín dụng chính sách xã hội đặt ra yêu cầu đổi mới cơ chế cho vay, huy động nguồn lực và xử lý rủi ro. Nhiều ý kiến từ các ngân hàng cho thấy những vấn đề cần làm rõ để chính sách đi vào thực tiễn. NHCSXH kiến nghị mở rộng nguồn vốn huy động, đồng thời làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan trong xây dựng và thực hiện chính sách.

Tỷ giá biến động, áp lực ngoại hối vẫn hiện hữu
Tỷ giá biến động, áp lực ngoại hối vẫn hiện hữu

Những biến động về tỉ giá cập nhật đến ngày 14/11 cho thấy tỷ giá vẫn duy trì ở mặt bằng cao, phản ánh những áp lực nhất định đối với thị trường ngoại hối và công tác điều hành chính sách tiền tệ.

VN-Index mất hơn 12 điểm, khối ngoại bán ròng gần 900 tỷ đồng
VN-Index mất hơn 12 điểm, khối ngoại bán ròng gần 900 tỷ đồng

Áp lực bán gia tăng trên diện rộng, tập trung tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, ngân hàng, bất động sản và chứng khoán, khiến VN-Index giảm 12,15 điểm trong phiên 12/11. Cùng với diễn biến kém tích cực của thị trường, nhà đầu tư nước ngoài quay lại bán ròng mạnh sau hai phiên mua ròng liên tiếp, với giá trị khoảng 880 tỷ đồng đến hơn 900 tỷ đồng.

NHNN dự kiến mua USD trở lại, tỷ giá có thêm lực đỡ
NHNN dự kiến mua USD trở lại, tỷ giá có thêm lực đỡ

Nguồn cung ngoại tệ được kỳ vọng cải thiện nhờ dòng vốn FDI, xuất khẩu và kiều hối, trong khi áp lực từ đồng USD có thể dịu bớt. VCBS nhận định những yếu tố này sẽ hỗ trợ ổn định tỷ giá USD/VND, tạo điều kiện để Ngân hàng Nhà nước mua ngoại tệ trở lại sau giai đoạn chịu áp lực từ nhu cầu ngoại tệ lớn.

Kho bạc Nhà nước huy động hơn 368.400 tỷ đồng trái phiếu, hoàn thành 92% kế hoạch năm
Kho bạc Nhà nước huy động hơn 368.400 tỷ đồng trái phiếu, hoàn thành 92% kế hoạch năm

Trong 10 tháng năm 2026, Kho bạc Nhà nước huy động được hơn 368.400 tỷ đồng thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ, tương đương 92,1% kế hoạch năm. Trên thị trường thứ cấp, giá trị giao dịch trong tháng 10 tăng 9,2% so với tháng trước, trong khi lợi suất trái phiếu được dự báo đi ngang trong tháng 11.

VN-Index đảo chiều phút cuối, thanh khoản xuống đáy 4 tuần
VN-Index đảo chiều phút cuối, thanh khoản xuống đáy 4 tuần

Lực cầu gia tăng trong đợt khớp lệnh xác định giá đóng cửa (ATC), cùng diễn biến tích cực tại một số cổ phiếu vốn hóa lớn, giúp VN-Index đảo chiều tăng 3,83 điểm trong phiên 11/11. Dù vậy, thanh khoản tiếp tục suy giảm, trong khi sắc đỏ vẫn chiếm ưu thế trên thị trường.

Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ toàn cầu: Khi kỳ vọng AI bị thử thách
Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ toàn cầu: Khi kỳ vọng AI bị thử thách

Sau giai đoạn tăng trưởng mạnh nhờ kỳ vọng vào trí tuệ nhân tạo (AI), nhóm cổ phiếu công nghệ trên thị trường quốc tế đang trải qua một đợt điều chỉnh đáng chú ý. Áp lực bán không chỉ xuất phát từ hoạt động chốt lời, mà còn phản ánh những lo ngại về hiệu quả đầu tư, khả năng huy động vốn và triển vọng mở rộng hạ tầng AI.

HOSE ngắt kết nối giao dịch với Chứng khoán Hòa Bình
HOSE ngắt kết nối giao dịch với Chứng khoán Hòa Bình

Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) đã thực hiện ngắt kết nối giao dịch đối với Công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình (mã HBS) kể từ ngày 9/11/2026. Biện pháp được duy trì cho đến khi doanh nghiệp khắc phục hoàn toàn sự cố và đáp ứng các yêu cầu theo quy định.

Tin mới
Đọc nhiều
Xu hướng đọc