Theo thông tin vừa được Bộ Tài chính công bố ngày 9/4, ngay từ những tháng đầu năm, Lãnh đạo ngành đã quyết liệt chỉ đạo các đơn vị trực thuộc theo dõi sát diễn biến tình hình thực tiễn để kịp thời kiến nghị các kịch bản và giải pháp thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Trong công tác xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách tài chính, Quý I/2026 ghi nhận khối lượng công việc lớn được Bộ Tài chính triển khai đồng bộ. Bám sát Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026, Bộ đã báo cáo Chính phủ đề xuất điều chỉnh chương trình lập pháp, trong đó bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan và Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2.
Đồng thời, Bộ kiến nghị rút khỏi chương trình đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế bảo vệ môi trường, Nghị quyết về Biểu thuế bảo vệ môi trường và đang phối hợp hoàn thiện hồ sơ xin rút dự án Luật Quản lý nợ công (sửa đổi).
Về kết quả ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong riêng Quý I, Bộ đã trình cấp có thẩm quyền ban hành 22 nghị định và trực tiếp ban hành 31 thông tư. Tính đến thời điểm báo cáo, toàn Bộ còn 31 đề án đang trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, trong đó có 11 đề án đang hoàn thiện theo ý kiến chỉ đạo và 20 đề án mới trình hoặc trình lại, cùng với 6 thông tư đang trong quá trình thực hiện.
Khối lượng nhiệm vụ do Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ giao từ đầu năm đến nay lên tới 273 nhiệm vụ; đến hết ngày 31/3/2026, Bộ đã hoàn thành 139 nhiệm vụ, đang triển khai 121 nhiệm vụ trong hạn và còn 13 nhiệm vụ tiếp tục được xử lý. Đáng chú ý, trong công tác chuẩn bị Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI, Bộ Tài chính được giao chủ trì 9 trên tổng số 32 nội dung Chính phủ trình Quốc hội, chiếm 28,12%, và đến nay các báo cáo đã cơ bản hoàn thiện.
Chủ động tham mưu điều hành kinh tế vĩ mô, tăng trưởng đạt 7,83%
Trong triển khai, điều hành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Tài chính đã theo dõi sát tình hình thực tiễn, kịp thời xây dựng các kịch bản, giải pháp phục vụ công tác tham mưu cho Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Bộ đã trình nhiều nội dung quan trọng như Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/01/2026 về nhiệm vụ, giải pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026; báo cáo đánh giá tác động từ các kịch bản đàm phán thuế quan Hoa Kỳ; phương án thành lập Tổ điều phối kinh tế vĩ mô; dự thảo báo cáo đánh giá kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 và định hướng giai đoạn 2026-2030; cùng các báo cáo ứng phó với tác động từ xung đột tại Trung Đông. Đồng thời, Bộ đã tham mưu trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước và tiếp tục xây dựng chương trình hành động để triển khai.
Kết quả thực tế cho thấy, tốc độ tăng trưởng GDP Quý I/2026 ước đạt khoảng 7,83% so với cùng kỳ năm trước. Dù mức tăng này thấp hơn so với kịch bản tại Nghị quyết số 01/NQ-CP (9,1%) và Nghị quyết số 23/NQ-CP (khoảng 8%), nhưng vẫn cao hơn tốc độ tăng trưởng của Quý I/2025 (7,07%). Đây là kết quả rất đáng khích lệ trong bối cảnh tình hình thế giới đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó cả ba khu vực kinh tế cốt lõi đều duy trì được đà tăng trưởng khá.
Tại địa phương, có 23/34 tỉnh, thành phố đạt mức tăng trưởng GRDP từ 8% trở lên, trong đó 4 địa phương gồm Hà Tĩnh, Ninh Bình, Hải Phòng và Hưng Yên đạt mức tăng trưởng hai con số.
Trong lĩnh vực quản lý, điều hành ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính đã trình các cấp có thẩm quyền nhiều nội dung quan trọng liên quan đến phân bổ vốn đầu tư công, đánh giá tình hình ngân sách và sử dụng nguồn lực tài chính. Về thu ngân sách, riêng tháng 3/2026 ước đạt gần 210 nghìn tỷ đồng, tương đương 8,3% dự toán. Lũy kế Quý I đạt 829,4 nghìn tỷ đồng, bằng 32,8% dự toán năm và tăng 11,4% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nội địa đạt 740,7 nghìn tỷ đồng, tăng 12,5%; thu từ dầu thô đạt 11,2 nghìn tỷ đồng, giảm 15,8%; thu từ xuất nhập khẩu đạt 77,4 nghìn tỷ đồng, tăng 7,6%.
Về chi ngân sách, tổng chi tháng 3 ước đạt 207,2 nghìn tỷ đồng; lũy kế Quý I đạt 530,1 nghìn tỷ đồng, bằng 16,8% dự toán và tăng 23,1% so với cùng kỳ. Trong đó, chi đầu tư phát triển tăng 44,6%, phản ánh việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.
Liên quan đến kế hoạch đầu tư công năm 2026, đến hết tháng 3, tổng số vốn đã được các bộ, ngành và địa phương phân bổ chi tiết đạt 984,95 nghìn tỷ đồng, trong khi còn 41,6 nghìn tỷ đồng chưa phân bổ do vướng thủ tục đầu tư hoặc đang điều chỉnh kế hoạch. Về giải ngân, lũy kế đến hết tháng 3 đạt khoảng 110,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 11% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; mức này cao hơn 1,2% so với cùng kỳ năm 2025 và tăng khoảng 30 nghìn tỷ đồng về giá trị tuyệt đối.
Trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và phát triển kinh tế tư nhân, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 02/NQ-CP và xây dựng kế hoạch hành động triển khai. Đồng thời, Bộ hoàn tất báo cáo Bộ Chính trị về kết quả thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW và nhiệm vụ năm 2026. Về tình hình doanh nghiệp, trong Quý I/2026, cả nước có hơn 91 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 88,5 nghìn. Tổng vốn đăng ký bổ sung đạt gần 568 nghìn tỷ đồng, tăng gần 14% so với cùng kỳ.
Trong công tác quản lý tài sản công, Bộ Tài chính đã triển khai các giải pháp phục vụ sắp xếp, xử lý trụ sở nhà, đất công gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện Công điện số 19/CĐ-TTg. Công tác tổng kiểm kê tài sản công theo Chỉ thị số 23/CT-TTg được đôn đốc, với cơ chế công khai tiến độ định kỳ hai lần mỗi tuần. Bộ cũng đề xuất các chính sách giảm tiền thuê đất năm 2026.
Điều hành giá, thị trường trước biến động quốc tế
Về quản lý hàng dự trữ nhà nước, lũy kế từ đầu năm, tổng khối lượng gạo xuất cấp đạt gần 65,7 nghìn tấn, trong đó hỗ trợ học sinh chiếm trên 49,1 nghìn tấn, hỗ trợ Tết và giáp hạt gần 14,7 nghìn tấn, hỗ trợ thiên tai hơn 864,6 tấn và hỗ trợ trồng rừng 1,05 nghìn tấn. Ngoài ra, Bộ đã xuất cấp 2 nghìn tấn gạo viện trợ Philippines.
Trong quản lý giá và thị trường, Bộ Tài chính đã triển khai các biện pháp bình ổn thị trường dịp Tết, đảm bảo không xảy ra tình trạng khan hàng, sốt giá. Tuy nhiên, từ cuối tháng 2 và đầu tháng 3/2026, giá dầu thế giới tăng mạnh do căng thẳng tại Trung Đông, có thời điểm vượt 110 USD/thùng, khiến giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng theo.
Đối với thị trường tài chính, tính đến ngày 31/3/2026, chỉ số VN-Index đạt 1.674,49 điểm, giảm 10,9% so với cuối tháng trước và giảm 6,2% so với cuối năm trước; HNX-Index đạt 250,98 điểm. Tổng vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 9.683,53 nghìn tỷ đồng, tương đương 75,4% GDP năm 2025. Giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 35.004 tỷ đồng/phiên từ đầu năm. Thị trường trái phiếu Chính phủ phát hành hơn 80,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 16% kế hoạch năm, với kỳ hạn bình quân 10,02 năm và lãi suất 4,06%/năm. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát hành 8,9 nghìn tỷ đồng, giảm 18,1% so với cùng kỳ.
Trong lĩnh vực bảo hiểm, tổng doanh thu phí Quý I ước đạt 57,1 nghìn tỷ đồng, tổng tài sản đạt khoảng 1.150,8 nghìn tỷ đồng và vốn đầu tư trở lại nền kinh tế đạt trên 1.001,4 nghìn tỷ đồng.
Về bảo hiểm xã hội, đến hết tháng 3/2026, số người tham gia BHXH đạt 21,66 triệu người, bảo hiểm thất nghiệp 17,2 triệu người và bảo hiểm y tế 97,06 triệu người. Tổng thu các loại bảo hiểm đạt 138.928 tỷ đồng; hệ thống đã giải quyết chế độ cho hơn 267,2 nghìn người.
Trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài, tổng vốn FDI đăng ký đạt 15,2 tỷ USD, tăng 42,9%, trong đó vốn đăng ký mới đạt 10,2 tỷ USD, tăng 136,2%. Vốn thực hiện đạt 5,4 tỷ USD, tăng 9,1%.
Ở công tác quản lý nợ và kinh tế đối ngoại, Bộ đã ký kết khoản vay hỗ trợ ngân sách 50 tỷ Yên từ Nhật Bản, đồng thời giải ngân vốn ngoài nước đạt 1.063,8 tỷ đồng, tương đương 6,02% kế hoạch năm.
Cuối cùng, trong xử lý các dự án tồn đọng, đến ngày 31/3/2026, cả nước có 4.489 dự án gặp khó khăn với tổng mức đầu tư trên 3,3 triệu tỷ đồng; đã giải quyết được 1.022 dự án, đang đề xuất cơ chế tháo gỡ cho 2.610 dự án, còn lại 857 dự án đất đai với quy mô 53.635,5 ha, tổng mức đầu tư 694.985,1 tỷ đồng cần tiếp tục rà soát đề xuất giải pháp tháo gỡ trong thời gian tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
