Chủ động chuyển đổi để giữ khách hàng, nâng sức cạnh tranh
Ngày 4/9, tại TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp cùng Vụ Phát triển Thị trường Nước ngoài (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo “Giải pháp xanh cho sản xuất và xuất khẩu bền vững” nhằm phổ biến các tiêu chuẩn kỹ thuật mới, trao đổi định hướng chính sách và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nâng cao khả năng thích ứng trước các yêu cầu về kinh tế xanh và thực hành ESG tại các thị trường nhập khẩu.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Bà Nguyễn Thảo Hiền - Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) cho biết, từ đầu năm đến nay thị trường biến động mạnh cùng các tác động xảy ra trực tiếp đến nền kinh tế của các quốc gia, tuy nhi xuất khẩu của Việt Nam vẫn đạt tăng trưởng 22,4% với kim ngạch 374,8 tỷ. Đằng sau những con số đó là một thực tế rằng nền sản xuất Việt Nam đang gắn với thị trường quốc tế sâu đến mức mọi thay đổi trong luật chơi của thị trường đều tác động trực tiếp đến từng nhà máy, từng đơn hàng, người lao động trong nước.
Dẫn chứng cho điều này, bà cho rằng, từ ngày 1/1/2026, Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM) của EU đã bước vào giai đoạn vận hành chính thức sau rất nhiều năm công bố dự thảo, vận hành thử và đẩy lùi thời hạn đã có hiệu lực. Đây là một điều bắt buộc mà doanh nghiệp muốn đưa các mặt hàng như sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón vào thị trường EU (nhà nhập khẩu EU phải mua chứng chỉ carbon cho các sản phẩm này). Chi phí của tất cả những quy định phát sinh đó sẽ chuyển cho doanh nghiệp xuất khẩu và những doanh nghiệp Việt Nam nào xuất khẩu vào thị trường EU đối với mặt hàng trên cũng phải chịu chi phí này. Nếu doanh nghiệp từ chối hoặc không có chứng chỉ carbon thì vô hình trung sẽ mất lợi thế cạnh tranh ngay trong bảng chào giá của đơn hàng mình.
Tiếp theo, ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) được áp dụng đối với doanh nghiệp lớn và vừa. Các mặt hàng cà phê, cao su, gỗ - ba ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sẽ phải chứng minh nguồn nguyên liệu dùng để xuất hàng sang EU là không liên quan đến đất rừng bị mất và phải truy xuất đến tọa độ vùng trồng. Với một nền nông nghiệp ở nước ta dựa rất nhiều vào hàng triệu hộ nông dân thì đây là một dữ liệu lớn.
Quan trọng hơn hết là yêu cầu của chính nhà mua hàng thường đến trước và đi xa hơn quy định của pháp luật. Các tập đoàn phân phối và các nhãn hàng quốc tế đã đưa cam kết giảm phát thải, đưa các tiêu chuẩn lao động và minh bạch chuỗi cung ứng vào điều kiện hợp đồng đàm phán đối với mỗi nhà cung ứng. Nói cách khác, với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, tuân thủ theo hợp đồng đến trước tuân thủ theo pháp luật và đến ngay trong các mùa đàm phán, trong từng cuộc đàm phán hợp đồng.
"Kinh nghiệm phát triển thị trường từ nhiều năm mà cơ quan chức năng đã theo dõi thì có một câu trả lời khá là nhất quán đó là những doanh nghiệp đi trước, đón đầu và chủ động đối với thị trường thường là những doanh nghiệp giữ được khách hàng lâu nhất và bán được giá tốt nhất. Chính vì vậy, ESG không nên được nhìn nhận như một gánh nặng tuân thủ, mà là một khoản đầu tư vào năng lực cạnh tranh của chính mình", Bà Nguyễn Thảo Hiền - Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài nói.
Thúc đẩy sản xuất xanh, phát triển bền vững ngành Công Thương
Theo bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), xu hướng chuyển đổi xanh và phát triển bền vững đang trở thành một yêu cầu tất yếu trên toàn thế giới. Ngày càng nhiều các quy định, các tiêu chuẩn xanh, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững từ các khu vực, các quốc gia đang được xây dựng và ban hành, tác động trực tiếp đến thương mại toàn cầu và mỗi quốc gia.
Trong đó, Việt Nam đã và đang phải đối mặt với sức ép lớn từ việc thực thi các cam kết, các quy định tiêu chuẩn xanh khắt khe từ các thị trường nhập khẩu lớn của Việt Nam như EU, Hoa Kỳ và Nhật Bản đó là tiêu chuẩn ESG không còn là chứng chỉ tự nguyện mà đang dần trở thành điều kiện tiên quyết để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Xu hướng logistics xanh từ việc tối ưu vận tải, phát triển cảng xanh đến kho bãi thông minh, tiết kiệm năng lượng đang tái định hình lại toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng bền vững, đó là quy định truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu đầu vào nhằm mục đích giảm thiểu rủi ro thương mại khi xuất khẩu hàng hóa sang Hoa Kỳ. Đối với ngành công nghiệp, đặc biệt ngành hàng xuất khẩu cốt lõi của Việt Nam đây cũng vừa là thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội để bứt phá.
Những năm gần đây, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, nền kinh tế Việt Nam nói chung và ngành Công Thương nói riêng đạt được một số những thành tựu rất đáng khích lệ. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê mới công bố thì tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 8 tháng năm 2026 đạt 770,14 tỷ đô la Mỹ, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 8 năm 2026 thì kim ngạch xuất khẩu là 54,79 tỷ đô la Mỹ, tăng 26% và kim ngạch nhập khẩu là 54,91 tỷ đô la Mỹ, tăng 37,9%.
Nhằm cho hỗ trợ cho các doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu thực tiễn về chuyển đổi xanh, phù hợp cam kết các quy định chính sách trong nước và quốc tế về phát triển bền vững thì sắp tới đây thì Bộ Công Thương sẽ ưu tiên triển khai một số các nhiệm vụ trọng tâm.
Cụ thể, Bộ tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện các cái văn bản, cơ chế chính sách nhằm thúc đẩy phát triển bền vững ngành Công Thương; trong đó thì tập trung ưu tiên xây dựng các quy định, tiêu chuẩn xanh phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước và yêu cầu của thị trường quốc tế.
Cùng với đó, Bộ Công Thương đẩy mạnh các cái hoạt động nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ, giải pháp chuyển đổi xanh, thúc đẩy phát triển bền vững trong các lĩnh vực, trong ngành có tiềm năng; trong đó đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, áp dụng mô hình bền vững như mô hình sản xuất sạch hơn và hiệu quả tài nguyên, thiết kế sản phẩm bền vững, mô hình cụm công nghiệp sinh thái, mô hình giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế chất thải trong một số lĩnh vực ngành có tiềm năng như da giày, thực phẩm, bao bì, đồ uống và điện tử.
Bộ cũng thúc đẩy các cái nội dung về xúc tiến thương mại bền vững, kết nối cung cầu đối với các sản phẩm đạt được chất lượng, dán nhãn xanh, thúc đẩy chuỗi phát triển bền vững.
Đồng thời, tăng cường cái công tác đào tạo, truyền thông, khuyến khích các doanh nghiệp thực hành mô hình sản xuất bền vững, các sản phẩm đạt chứng nhận xanh và tuần hoàn; hỗ trợ cho các doanh nghiệp về đổi mới, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến và công nghệ số.
Ngoài ra, Bộ Công Thương tăng cường hợp tác với các bộ, ngành, địa phương, các quốc gia và các tổ chức quốc tế trong và ngoài nước sẽ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và các bên liên quan thực hiện các cái giải pháp về chuyển đổi xanh và thúc đẩy phát triển bền vững.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
