Sự mở rộng của các chuỗi siêu thị và cửa hàng thực phẩm đang tạo thêm cơ hội tiêu thụ cho doanh nghiệp sản xuất trong nước. Những hệ thống như AEON, WinMart, Co.opmart, MM Mega Market, GO! hay Bách Hóa Xanh không chỉ sở hữu mạng lưới phân phối rộng lớn mà còn có khả năng đưa sản phẩm tiếp cận lượng khách hàng ổn định, giúp doanh nghiệp phát triển thị trường và nâng cao nhận diện thương hiệu.
Tuy nhiên, để đưa sản phẩm vào các hệ thống này, doanh nghiệp phải trải qua quá trình đánh giá với nhiều yêu cầu liên quan đến chất lượng, hồ sơ pháp lý, khả năng truy xuất nguồn gốc và năng lực cung ứng. Đặc biệt, trước những lo ngại về thực phẩm không bảo đảm an toàn, các nhà bán lẻ đang tăng cường kiểm soát nhà cung cấp, đồng thời mở rộng hoạt động kiểm nghiệm và giám sát chất lượng hàng hóa trong toàn bộ chuỗi phân phối.
Xu hướng này được thể hiện rõ qua chương trình "Tick xanh trách nhiệm" do Sở Công Thương TP.HCM triển khai với sự tham gia của nhiều hệ thống phân phối lớn. Theo dữ liệu cập nhật ngày 4/11/2026, chương trình đã ghi nhận 5.997 sản phẩm và 467 nhà cung cấp được phê duyệt, cho thấy yêu cầu minh bạch nguồn gốc, chất lượng hàng hóa đang được các doanh nghiệp sản xuất và bán lẻ quan tâm nhiều hơn.
Trong bối cảnh đó, việc đáp ứng những tiêu chuẩn của hệ thống phân phối hiện đại đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam muốn mở rộng thị trường tiêu thụ nội địa.
Các hệ thống bán lẻ siết chặt yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc
An toàn thực phẩm là một trong những tiêu chí quan trọng nhất trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp của các hệ thống bán lẻ. Ngoài việc đáp ứng đầy đủ các quy định pháp luật, doanh nghiệp sản xuất còn phải bảo đảm khả năng kiểm soát chất lượng trong suốt quá trình sản xuất, bảo quản và vận chuyển hàng hóa.
Tại AEON Việt Nam, doanh nghiệp áp dụng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật riêng trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp. Các yêu cầu tập trung vào hồ sơ pháp lý, năng lực quản lý chất lượng, điều kiện vận chuyển, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm, phụ gia thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Nhà cung cấp cũng phải chứng minh được năng lực duy trì chất lượng ổn định, đồng thời bảo đảm khả năng xử lý khi phát sinh vấn đề liên quan đến sản phẩm.
Tháng 12/2025, AEON Việt Nam phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM tổ chức chương trình kết nối doanh nghiệp đưa hàng vào hệ thống siêu thị. Tiếp đó, tháng 1/2026, doanh nghiệp triển khai hoạt động tương tự tại Hà Nội, hướng tới hỗ trợ khoảng 160 doanh nghiệp miền Bắc tìm hiểu các tiêu chuẩn bán lẻ hiện đại. Các chương trình tập trung hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện quy trình, hồ sơ và những điều kiện cần thiết trước khi chào hàng vào hệ thống.
Trong khi đó, Saigon Co.op đang tăng cường kiểm soát chất lượng ngay từ khâu lựa chọn nhà cung cấp. Theo thông tin doanh nghiệp công bố trong năm 2026, hệ thống thực hiện hơn 400 lượt đánh giá trực tiếp tại cơ sở sản xuất mỗi năm, kiểm nghiệm khoảng 26.000 mẫu tại phòng thí nghiệm nội bộ và hơn 2.800 mẫu tại các đơn vị kiểm nghiệm độc lập. Những nhà cung cấp đạt tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP, HACCP hoặc ISO được ưu tiên trong quá trình đánh giá, tùy theo đặc điểm ngành hàng.
Đáng chú ý, tháng 8/2026, Saigon Co.op phối hợp với Trung tâm Mã số Mã vạch Quốc gia triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với nhóm thực phẩm tươi sống, trước mắt tập trung vào rau củ quả, trái cây và thủy hải sản. Trong giai đoạn thí điểm, hệ thống lựa chọn 5 sản phẩm của 5 nhà cung cấp để chuẩn hóa dữ liệu, tăng khả năng theo dõi thông tin hàng hóa trong quá trình phân phối.
Đối với MM Mega Market, hoạt động kiểm soát chất lượng cũng được triển khai xuyên suốt chuỗi cung ứng. Tại hội thảo về an toàn thực phẩm tổ chức tháng 7/2026, doanh nghiệp cho biết quy trình giám sát được thực hiện từ vùng nguyên liệu, trang trại, cơ sở sản xuất đến khâu thu mua, sơ chế, kho lạnh và vận chuyển. Việc kiểm tra không chỉ dựa trên hồ sơ pháp lý mà còn gắn với điều kiện sản xuất thực tế và khả năng duy trì chất lượng của nhà cung cấp.
Các hệ thống bán lẻ như WinCommerce, Bách Hóa Xanh và Central Retail cũng tham gia chương trình hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa "Tick xanh trách nhiệm". Theo cơ chế của chương trình, các nhà cung cấp tự nguyện cam kết về chất lượng, minh bạch thông tin sản phẩm và phối hợp kiểm tra, xử lý khi phát sinh vi phạm. Việc tham gia còn gắn với hoạt động hậu kiểm định kỳ hoặc đột xuất, qua đó tăng trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất đối với hàng hóa đã đưa ra thị trường.
Việc các nhà bán lẻ tăng cường kiểm soát cho thấy những giấy tờ chứng minh chất lượng sản phẩm không còn là yếu tố duy nhất được xem xét. Doanh nghiệp muốn duy trì hợp tác còn phải bảo đảm quy trình sản xuất ổn định, khả năng truy xuất từng lô hàng và trách nhiệm xử lý khi phát sinh sự cố về an toàn thực phẩm.
Chất lượng đạt chuẩn, doanh nghiệp còn phải đáp ứng điều kiện thương mại
Bên cạnh những yêu cầu về an toàn thực phẩm, khả năng đưa hàng vào siêu thị còn phụ thuộc vào mức độ phù hợp của sản phẩm với thị trường và năng lực cung ứng của doanh nghiệp. Đây là những vấn đề mà nhiều cơ sở sản xuất vừa và nhỏ phải giải quyết khi muốn mở rộng từ kênh bán hàng truyền thống sang hệ thống bán lẻ hiện đại.
Thực tế, mỗi nhà bán lẻ có những yêu cầu riêng về danh mục hàng hóa, bao bì, quy cách đóng gói và phương thức giao nhận. Với các sản phẩm thực phẩm chế biến, doanh nghiệp phải chú trọng thông tin trên nhãn hàng hóa, thời hạn sử dụng, điều kiện bảo quản và khả năng vận chuyển. Đối với thực phẩm tươi sống, yêu cầu về kiểm soát nhiệt độ, thời gian giao hàng và chất lượng đồng đều giữa các lô sản phẩm càng có ý nghĩa quan trọng.
NaN
Những yêu cầu này cũng được các hệ thống bán lẻ đưa vào nội dung của các chương trình kết nối doanh nghiệp. Ngày 21/10/2026, Central Retail Việt Nam phối hợp với Sở Công Thương Đồng Nai tổ chức chương trình kết nối cung cầu tại GO! Đồng Nai, với sự tham gia của 42 doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất. Tại đây, các đơn vị đã trực tiếp làm việc với bộ phận thu mua thuộc nhóm hàng tiêu dùng nhanh và thực phẩm tươi sống, đồng thời được hướng dẫn về điều kiện sản phẩm, thủ tục và quy trình đưa hàng vào hệ thống.
Trước đó, Central Retail cũng triển khai các chương trình kết nối với doanh nghiệp địa phương nhằm tìm kiếm nguồn cung nông sản, thực phẩm chế biến và sản phẩm OCOP. Ngoài chất lượng, những yếu tố như hình thức bao bì, nhãn mác, khả năng đáp ứng đơn hàng và mức độ phù hợp với nhu cầu tiêu dùng đều được xem xét trong quá trình lựa chọn sản phẩm.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, việc đáp ứng yêu cầu về thương mại đôi khi còn khó khăn hơn khâu hoàn thiện hồ sơ chất lượng. Để cung ứng hàng hóa cho một chuỗi bán lẻ, nhà sản xuất phải tính toán sản lượng, thời gian giao hàng và khả năng duy trì nguồn cung, đặc biệt trong những giai đoạn nhu cầu mua sắm tăng cao. Sản phẩm có chất lượng tốt nhưng nguồn hàng không ổn định hoặc chi phí vận chuyển quá lớn vẫn có thể gặp bất lợi khi cạnh tranh với các nhà cung cấp khác.
Cùng với đó, giá bán và các điều khoản hợp tác cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Ngoài giá cung cấp sản phẩm, hai bên thường phải thương lượng về chiết khấu thương mại, thời hạn thanh toán, chính sách khuyến mại, trách nhiệm đổi trả và các chi phí phát sinh trong quá trình phân phối. Vì vậy, việc mở rộng thị trường thông qua hệ thống siêu thị đòi hỏi doanh nghiệp phải có kế hoạch tài chính và tổ chức sản xuất phù hợp, tránh tình trạng gia tăng doanh số nhưng hiệu quả kinh doanh không tương xứng.
Mặt khác, sự khác biệt về năng lực giữa các doanh nghiệp cũng đặt ra yêu cầu hỗ trợ từ phía hệ thống phân phối và cơ quan quản lý. Đối với các cơ sở sản xuất nhỏ, hợp tác xã hoặc doanh nghiệp địa phương, việc tiếp cận thông tin về tiêu chuẩn thu mua, hoàn thiện hồ sơ và cải thiện mẫu mã sản phẩm có thể giúp rút ngắn quá trình tìm kiếm đối tác, đồng thời hạn chế chi phí phát sinh khi phải điều chỉnh sản phẩm nhiều lần.
Đây cũng là một trong những nội dung được quan tâm tại các chương trình kết nối cung cầu giữa doanh nghiệp thực phẩm và hệ thống bán lẻ. Trong khuôn khổ Vietnam Foodexpo 2026, Diễn đàn Chính sách Thương mại Trong nước với chủ đề "Kết nối chuỗi cung ứng thực phẩm với hệ thống bán lẻ trong nước", dự kiến diễn ra ngày 12/11, sẽ tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp sản xuất tìm hiểu nhu cầu của nhà phân phối và trao đổi về những điều kiện hợp tác thực tế.
Với sự phát triển của thị trường bán lẻ hiện đại, cơ hội mở rộng đầu ra cho thực phẩm Việt Nam vẫn còn lớn. Tuy nhiên, để sản phẩm có thể xuất hiện và duy trì vị trí trên kệ siêu thị, doanh nghiệp cần đáp ứng đồng thời các yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, năng lực cung ứng và chính sách thương mại. Đây cũng là những điều kiện quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, phát triển thị trường tiêu thụ ổn định và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
