Khu vực đầu tư nước ngoài chiếm tỷ trọng cao
Theo Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM, việc triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thành phố đang tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp, nâng cao chất lượng các khu chế xuất, khu công nghiệp và định hướng thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới.
Tại các quy hoạch được phê duyệt, TP.HCM có 105 khu chế xuất, khu công nghiệp với tổng diện tích 50.288,14 ha, chiếm 7,4% diện tích tự nhiên; trong đó, 67 khu chế xuất, khu công nghiệp đã có quyết định thành lập. Cụ thể, 3 khu chế xuất và 55 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với tổng diện tích 22.410,28 ha, chiếm 44,6% quy mô diện tích quy hoạch dự kiến dành cho các khu chế xuất, khu công nghiệp, tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 80%. Đồng thời có 9 khu công nghiệp và 5 khu công nghiệp mở rộng đã thành lập nhưng chưa đi vào hoạt động, với tổng diện tích 4.930 ha; 38 khu công nghiệp đã có trong quy hoạch nhưng chưa được thành lập, với tổng diện tích 23.018 ha.
Các khu chế xuất, khu công nghiệp đang hoạt động của thành phố có tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 80%; trong đó khu vực TP.HCM đạt 80%, khu vực Bình Dương đạt 87%, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu đạt 70%. Đa số các khu chế xuất, khu công nghiệp đang hoạt động có mức lấp đầy trên 90%.
Hiện nay, các khu chế xuất, khu công nghiệp có 5.380 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký 79,22 tỉ USD. Suất đầu tư trung bình đạt 7,62 triệu USD/ha. Trong đó, khu vực đầu tư nước ngoài chiếm tỷ trọng cao với 3.510 dự án, tổng vốn đăng ký 57,51 tỉ USD, tập trung chủ yếu từ các quốc gia và vùng lãnh thổ như Đài Loan chiếm 7,19%, Hàn Quốc chiếm 14,87%, Nhật Bản chiếm 16,81%, Trung Quốc chiếm 4,6%, Hồng Kông chiếm 8,52%, Singapore chiếm 11,6%, Samoa chiếm 6,04% và một số đối tác khác chiếm 30,37%.
Về cơ cấu ngành nghề, các khu chế xuất, khu công nghiệp có cơ cấu đầu tư đa dạng. Các ngành công nghiệp truyền thống gồm cơ khí chiếm 6,32%, dệt may - da giày chiếm 10,72%, điện tử chiếm 4,88%, nhựa - cao su chiếm 11,01%, chế biến gỗ - nội thất chiếm 2,01%, bao bì - in ấn giấy chiếm 6,02%, dịch vụ - dịch vụ công nghiệp chiếm 2,42%, chế biến thực phẩm chiếm 5,51% và các ngành nghề khác chiếm 51,11%.
Thu hút dòng vốn có chọn lọc
Để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi từ lượng sang chất, nâng cao giá trị và độ lan tỏa, TP.HCM tập trung thu hút có chọn lọc các dự án có hàm lượng khoa học - công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, thân thiện với môi trường; ưu tiên các lĩnh vực điện tử - bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, chuỗi khối, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng tái tạo và công nghiệp môi trường.
Về tái cấu trúc không gian công nghiệp, thành phố sẽ rà soát, sắp xếp không gian phát triển công nghiệp theo hướng phân vùng, phân vai chức năng; trong đó TP.HCM cũ là trung tâm tài chính - dịch vụ - công nghệ cao, Bình Dương là thủ phủ công nghiệp - công nghệ cao, Bà Rịa - Vũng Tàu là trung tâm kinh tế biển và khu thương mại tự do.
Bên cạnh đó, TP.HCM xây dựng lộ trình chuyển đổi các khu công nghiệp thế hệ cũ phù hợp quy hoạch và thực tiễn; nghiên cứu thu hồi các khu công nghiệp nhỏ trong nội thành để phát triển công trình công cộng; cũng như nâng cấp các khu công nghiệp lớn thành khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp sinh thái, trung tâm logistics hoặc phát triển theo mô hình TOD.
Đồng thời, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước; hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, qua đó thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.
Gỡ vướng cho các nhà đầu tư
Cũng theo Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM, các nhà đầu tư hiện đang gặp một số về thủ tục hành chính, pháp lý; hạ tầng và quỹ đất và những tác động từ thị trường quốc tế.
Từ những khó khăn trên, Ban đề xuất tiếp tục hoàn thiện mô hình “một cửa tại chỗ”, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tích hợp các thủ tục về đầu tư, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy theo hướng rút gọn, thống nhất, nhằm giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho nhà đầu tư.
Cùng với đó, tập trung hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng logistics và tăng cường kết nối liên vùng; nghiên cứu quy hoạch hành lang công nghiệp kết nối Bình Dương - TP.HCM - Bà Rịa - Vũng Tàu nhằm giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM cũng đề xuất chính sách hỗ trợ đặc thù đối với doanh nghiệp trong đổi mới công nghệ, đào tạo tay nghề, hỗ trợ di dời; cũng như rà soát cơ chế, chính sách liên quan đến giá thuê đất nhà nước theo hướng phù hợp, linh hoạt.
Ngoài ra, quan tâm phát triển hạ tầng xã hội trong khu công nghiệp, trong đó có nhà lưu trú công nhân và các thiết chế phục vụ người lao động, góp phần ổn định, giữ chân nguồn nhân lực.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
