Hình thành thị trường dịch vụ dành cho người cao tuổi
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh cho biết quá trình già hóa dân số đang trở thành xu hướng rõ nét trên phạm vi toàn cầu, trong đó Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ chuyển đổi nhân khẩu học nhanh. Sự thay đổi này đòi hỏi các địa phương phải sớm có chiến lược và chính sách phù hợp để thích ứng.
Theo ông Nguyễn Công Vinh, TP.HCM đang bước vào giai đoạn chuyển đổi nhân khẩu học sâu sắc. Dự kiến đến cuối năm 2025, thành phố sẽ có khoảng 1,6-1,7 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm khoảng 11-12% tổng dân số. Con số này được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới khi tuổi thọ trung bình ngày càng cao trong khi mức sinh vẫn duy trì ở mức thấp.
Sự thay đổi cơ cấu dân số không chỉ tác động đến hệ thống y tế và an sinh xã hội mà còn ảnh hưởng đến thị trường lao động, quy hoạch đô thị và nhu cầu dịch vụ. Trong đó, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn, nhà ở phù hợp với người cao tuổi cũng như các dịch vụ hỗ trợ sinh hoạt đang có xu hướng tăng nhanh.
Theo lãnh đạo TP.HCM, bên cạnh những áp lực đặt ra, già hóa dân số cũng mở ra cơ hội phát triển một lĩnh vực kinh tế mới thường được gọi là “kinh tế bạc”. Với hơn 1,6 triệu người cao tuổi cùng lực lượng lớn người trung niên sắp bước vào độ tuổi nghỉ hưu, một thị trường tiêu dùng đặc thù với quy mô đáng kể đang hình thành.
Thị trường này bao gồm nhiều lĩnh vực dịch vụ và sản phẩm phục vụ người cao tuổi như chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, dinh dưỡng, nhà ở thông minh, thiết bị hỗ trợ sinh hoạt độc lập, cũng như các hoạt động văn hóa, giải trí và du lịch.
Nhận diện tiềm năng đó, TP.HCM đang triển khai các giải pháp thích ứng với già hóa dân số theo hướng liên ngành, kết hợp giữa y tế, an sinh xã hội, quy hoạch đô thị, khoa học - công nghệ và phát triển thị trường dịch vụ.
Trong lĩnh vực y tế, thành phố tập trung củng cố hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngay tại cộng đồng, nâng cao năng lực quản lý bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và các dịch vụ chăm sóc tại nhà. Đồng thời, thành phố đang từng bước triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử và xây dựng hệ thống dữ liệu y tế liên thông nhằm theo dõi tình trạng sức khỏe người dân một cách liên tục và chủ động hơn.
Ngoài ra, TP.HCM khuyến khích các doanh nghiệp và các nhóm khởi nghiệp tham gia phát triển sản phẩm, dịch vụ dành riêng cho người cao tuổi. Việc ứng dụng khoa học - công nghệ trong lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu của xã hội đang già hóa.
Phát triển du lịch nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe
Ngoài lĩnh vực y tế và công nghệ, TP.HCM cũng định hướng phát triển các sản phẩm du lịch, văn hóa và nghỉ dưỡng phù hợp với người cao tuổi. Trong đó, mô hình du lịch nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe được xem là hướng đi nhiều tiềm năng.
Với lợi thế là trung tâm kinh tế, y tế và dịch vụ lớn của cả nước, đồng thời có khả năng kết nối thuận lợi với các khu vực sinh thái của vùng Đông Nam Bộ, TP.HCM có điều kiện để phát triển các sản phẩm du lịch dành riêng cho người cao tuổi trong và ngoài nước.
Các chương trình du lịch chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng hoặc nghỉ dưỡng dài ngày được kỳ vọng không chỉ phục vụ nhu cầu của người dân trong nước mà còn có thể thu hút du khách cao tuổi quốc tế, góp phần mở rộng thị trường dịch vụ và gia tăng giá trị kinh tế.
Theo lãnh đạo TP.HCM, thích ứng với xu hướng già hóa dân số cần được xem là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Đây cũng có thể trở thành một hướng phát triển mới, góp phần tạo động lực tăng trưởng trong tương lai.
Bên cạnh đó, sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành trung ương để hoàn thiện khung chính sách liên quan, thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ phục vụ người cao tuổi và từng bước thí điểm các mô hình phát triển “kinh tế bạc”.
Trên phạm vi toàn cầu, “kinh tế bạc” hay còn gọi là “kinh tế tóc bạc” đang trở thành xu hướng phát triển quan trọng khi dân số thế giới ngày càng già hóa. Theo dữ liệu của Quỹ Dân số Liên Hợp quốc, mỗi năm thế giới có thêm khoảng 58 triệu người gia nhập nhóm người cao tuổi, và đến năm 2050 quy mô nhóm dân số này có thể tăng hơn gấp đôi so với hiện nay.
Tuổi thọ trung bình toàn cầu cũng đang tăng nhanh, dự kiến đạt khoảng 73,5 tuổi vào năm 2025, trong đó nhóm người từ 80 tuổi trở lên là nhóm có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất. Điều này khiến các quốc gia ngày càng chú trọng xây dựng chính sách thích ứng với xã hội già hóa, đồng thời khai thác tiềm năng kinh tế từ thị trường tiêu dùng đặc thù của người cao tuổi.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
