Ngày 16/4, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan có buổi làm việc với UBND TP.HCM về triển khai các giải pháp trong kế hoạch hành động vì an toàn thực phẩm 2026.
Theo Sở An toàn thực phẩm (Sở ATTP) TP.HCM cho biết, thành phố hiện nay có quy mô diện tích hơn 6.700 km², với trên 30.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Đặc biệt thời gian gần đây, một số vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại bếp ăn trong trường học và cơ sở kinh doanh bánh mì đang gây xôn xao dư luận, xã hội. Điển hình như vụ việc xảy ra tại Hộ kinh doanh bánh mì Cô Bích (phường Hạnh Thông) với 316 người mắc/2.935 người ăn; vụ Hộ kinh doanh Bánh mì Ngọc Hà (phường Phú Mỹ) với 125 người mắc/500 người ăn; vụ sử dụng bánh mì trong chuyến tham quan dã ngoại của học sinh trường THCS Tân Túc với 38 người mắc/494 người ăn; vụ tại Trường TH Nguyễn Văn Triết với 48 người mắc/1.803 người ăn. Thực tế này cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn còn tiềm ẩn, nhất là tại các bếp ăn tập thể và hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố.
Để kiểm soát nguồn cung, TP.HCM đã xây dựng chuỗi thực phẩm an toàn, phối hợp các tỉnh cung ứng hàng hóa; thúc đẩy tiêu thụ thực phẩm đạt chuẩn trong trường học, nhà hàng, khách sạn nhằm tạo thị trường cho sản phẩm an toàn. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất vẫn là đầu ra khi người tiêu dùng còn ưu tiên giá rẻ.
Về công tác chống thực phẩm bẩn, Sở ATTP TP.HCM cho rằng đây là lĩnh vực đạt kết quả rõ nhất nhờ mô hình tập trung. Giai đoạn đầu, lực lượng gần 500 người, trong đó khoảng 70% bố trí cho thanh tra, với 10 đội quản lý địa bàn. Tuy nhiên, khi chuyển sang mô hình sở, nhiều vướng mắc phát sinh như quy trình xử phạt phải qua nhiều cấp, kéo dài thời gian; thanh tra theo kế hoạch phải thông báo trước, khó phát hiện vi phạm thực chất; thanh tra đột xuất lại gặp rào cản về thẩm quyền và thủ tục pháp lý… vậy nên có trường hợp vi phạm rõ ràng nhưng vẫn bị khiếu nại về quy trình.
Sau hơn 6 năm thí điểm từ Ban Quản lý đến mô hình Sở, trên cơ sở kết quả đạt được cùng những kinh nghiệm thực tiễn, mô hình này được đánh giá có khả năng nhân rộng, hướng tới áp dụng thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Do đó, Sở ATTP TP.HCM kiến nghị tiếp tục duy trì, hoàn thiện mô hình quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm và cải tiến cơ chế thanh tra, kiểm tra theo hướng thực chất, hiệu quả hơn.
Về phía chính quyền thành phố, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, để mô hình Sở ATTP hoạt động bền vững và hiệu quả hơn trong thời gian tới, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện, gắn với tổ chức chính quyền hai cấp; cũng như bổ sung rõ ràng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới.
Cùng với đó, thành phố kiến nghị Bộ Y tế và các cơ quan Trung ương quan tâm xây dựng, ban hành hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn cụ thể, làm cơ sở pháp lý đồng bộ để triển khai thống nhất.
Sau khi nghe báo cáo, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan bày tỏ sự thấu hiểu sâu sắc trước áp lực của TP.HCM khi lực lượng quản lý chỉ hơn 400 người nhưng phải giám sát hơn 30.000 cơ sở
Về nguồn lực thực chất, Bộ trưởng cho rằng không thể thành lập một cơ quan mà không có đủ nhân lực, tài chính và trang thiết bị; mọi sự đầu tư phải chi đúng cho nhiệm vụ, tránh hình thức.
Đồng thời, cấp xã là mắt xích yếu nhất hiện nay do nhân sự quá mỏng. Đề án tới đây phải nghiên cứu kỹ mô hình cấp xã để đảm bảo tính thực thi.
Về cơ chế thanh tra đặc thù, cũng phải cải tiến cách thức kiểm tra để mang lại hiệu quả thực chất, thay vì các thủ tục hành chính rườm rà làm chậm hiệu quả xử lý.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan kỳ vọng từ những kinh nghiệm và cả những kiến nghị mạnh dạn của TP.HCM, Bộ sẽ sớm hoàn thiện đề án để tạo ra một mô hình quản lý thống nhất, hiệu quả, giải quyết bài toán an toàn thực phẩm cho cả nước.
Cũng trong ngày 16/4, tại TP.HCM đã tổ chức Lễ phát động “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026.
“Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm nay diễn ra từ ngày 15/4 - 15/5, với chủ đề: “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”, tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ cao như bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.
Trong thời gian tới, TP.HCM sẽ tập trung ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm như là tăng cường tuyên truyền; siết chặt kiểm tra, xử lý và công khai vi phạm; cũng như nâng cao năng lực phòng ngừa và xử lý các sự cố an toàn thực phẩm.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
