Áp lực lớn của doanh nghiệp xuất khẩu
Những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông đang gây đứt gãy các tuyến hàng hải huyết mạch, dẫn đến tình trạng kéo dài thời gian vận chuyển và đẩy chi phí lên cao. Trước những biến động này, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu buộc phải thích nghi bằng cách liên tục điều chỉnh lịch trình tàu và cập nhật kế hoạch sản xuất theo từng tuần để giảm thiểu rủi ro.
Với kim ngạch xuất khẩu chiếm gần 20% cả nước, TP.HCM đang chịu tác động rõ rệt từ xung đột Trung Đông. Khi chi phí logistics tăng và chuỗi cung ứng bị gián đoạn, tăng trưởng xuất khẩu của thành phố được dự báo giảm từ 4% đến 6%.
Các ngành chịu ảnh hưởng nặng nhất bao gồm: Điện tử và linh kiện; dệt may - da giày; nông - thủy sản; gỗ và nội thất, đây đều là những ngành phụ thuộc lớn vào vận tải quốc tế và nguyên liệu nhập khẩu. Theo đó, khi thời gian vận chuyển kéo dài, rủi ro về chất lượng hàng hóa, chi phí lưu kho và khiếu nại từ khách hàng đều tăng lên.
Những điểm nghẽn này cũng đã được thể hiện trong kết quả khảo sát tình hình kinh doanh quý I/2026 của Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA). Tại đây các khó khăn của doanh nghiệp tập trung ở những vấn đề như: Giá nguyên liệu đầu vào tăng (54,5%); lãi suất vay vốn cao (48%); chi phí vận chuyển, logistics cao (41%); nhu cầu tiêu dùng suy giảm (32%); thiếu đơn hàng mới và khó tuyển dụng lao động (cùng 27%).
Cần sự đồng hành, phối hợp của nhiều bên
Để tháo gỡ vướng mắc trên, HUBA cũng đã đề xuất xem xét giảm mặt bằng lãi suất xuống dưới 6%/năm đối với doanh nghiệp xuất khẩu, trên tinh thần chia sẻ rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp duy trì dòng tiền trong bối cảnh lãi suất cho vay phổ biến vượt 8,5%/năm.
Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp cũng mong muốn được giảm chi phí logistics. Trong ngắn hạn, cần nghiên cứu áp dụng các công cụ hỗ trợ như cơ chế bình ổn chi phí logistics hoặc quỹ hỗ trợ vận chuyển trong giai đoạn biến động mạnh.
Đáng chú ý, mới đây, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà đã ký văn bản chỉ đạo triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thúc đẩy xuất khẩu năm 2026.
Cụ thể, UBND thành phố giao Sở Công Thương chủ trì, khẩn trương hoàn thiện và tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất, nhập khẩu hàng hóa giai đoạn 2026 - 2030; trong đó phải tập trung xử lý dứt điểm các khó khăn trước mắt của doanh nghiệp và xây dựng cơ chế hỗ trợ dài hạn nhằm thúc đẩy hoạt động xuất, nhập khẩu phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, Sở này có trách nhiệm theo dõi sát tình hình thị trường, đơn hàng, chi phí logistics, rào cản kỹ thuật; duy trì làm việc định kỳ với hiệp hội và doanh nghiệp để kịp thời nắm bắt, tổng hợp và đề xuất giải pháp tháo gỡ vướng mắc; đổi mới công tác xúc tiến thương mại theo hướng có trọng tâm, hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
UBND TP.HCM cũng yêu cầu tăng cường tập huấn cho doanh nghiệp về quy tắc xuất xứ, tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA), tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc; cũng như nghiên cứu phát triển các thị trường tiềm năng như Halal, xây dựng thương hiệu xanh và các mô hình xúc tiến thương mại mới.
Cùng với đó, Sở Tài chính sẽ tham mưu cân đối nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp; Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế; các đơn vị quản lý hạ tầng tập trung tháo gỡ vướng mắc về đất đai, kho bãi, logistics; Sở Giáo dục và Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ xuất, nhập khẩu, đặc biệt về ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập.
Đồng thời, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) đổi mới hoạt động kết nối giao thương, cung cấp thông tin thị trường và cảnh báo sớm rủi ro cho doanh nghiệp.
Chi cục Hải quan Khu vực II và Thuế thành phố được giao tiếp tục rà soát, cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực Hải quan, Thuế; đẩy nhanh hoàn thuế, góp phần cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp. Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng với chi phí hợp lý, tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp.
Song song đó, HUBA phải phát huy vai trò đầu mối kết nối giữa cơ quan quản lý Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp; chủ động nắm bắt, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của doanh nghiệp xuất, nhập khẩu trên địa bàn thành phố, kịp thời phối hợp với Sở Công Thương và các cơ quan liên quan để xem xét, tháo gỡ theo thẩm quyền.
Ngoài ra, dơn vị này còn phối hợp với Sở Công Thương, ITPC, các hiệp hội ngành hàng và cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức các hoạt động kết nối doanh nghiệp, đối thoại, tập huấn, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển xuất khẩu bền vững…
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
