Thị trường bán lẻ Việt Nam đã đạt được quy mô ấn tượng
Theo báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025, thị trường bán lẻ Việt Nam đã đạt được quy mô ấn tượng khoảng 269 tỷ USD vào năm 2025, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng trưởng 9-10% so với năm 2024 - mức tăng cao trong 5 năm gần đây, ngoại trừ những năm chịu ảnh hưởng bất thường của dịch bệnh.
Sự tăng trưởng này không đến một cách ngẫu nhiên. Nó là kết tinh từ sự khôi phục niềm tin của người tiêu dùng và ý thức hệ "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" ngày càng lan tỏa sâu rộng. Người dân không chỉ mua sắm để đáp ứng nhu cầu, mà còn gửi gắm niềm tin vào chất lượng hàng hóa nội địa.
Hạ tầng thương mại hiện đại tiếp tục được mở rộng đáng kể, với sự phát triển của 1.293 siêu thị và 276 trung tâm thương mại trên cả nước, cùng với mạng lưới 8.274 chợ truyền thống. Sự phát triển của các kênh phân phối này không chỉ tạo điểm nhấn về hình ảnh kinh tế đô thị mà còn thể hiện thước đo cho sự chuyển biến trong hành vi tiêu dùng từ các hình thức truyền thống sang hiện đại.
Đáng chú ý, cơ cấu tiêu dùng đang có sự chuyển dịch tích cực. Dù nhóm lương thực, thực phẩm vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất (34,1%), nhưng chi tiêu cho dịch vụ (lưu trú, ăn uống, du lịch) đang tăng nhanh hơn với mức 12-14%/năm. Điều này phản ánh xu hướng tiêu dùng của một nền kinh tế đang phát triển, nơi người dân bắt đầu ưu tiên cho chất lượng cuộc sống và trải nghiệm tinh thần.
Để có được kết quả trên, thị trường đã phải chống chọi với những thách thức "kép" từ cả bên trong lẫn bên ngoài. Báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường chỉ rõ những rào cản lớn mà chúng ta đã và đang đối mặt. Đó là những biến động quốc tế, chính sách thuế quan đối ứng từ các cường quốc, căng thẳng địa chính trị và áp lực lạm phát từ bên ngoài thường xuyên đe dọa đến ổn định giá cả trong nước.
Sự phân hóa vùng miền, cụ thể là hạ tầng hiện đại tập trung tới 50% tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng. Trong khi đó, khu vực nông thôn, miền núi vẫn còn thiếu hụt hạ tầng giao thông và viễn thông đồng bộ.
Ngoài ra, năng lực cạnh tranh chưa cao, các doanh nghiệp nội địa dù đã tiến bộ nhưng vẫn còn khoảng cách khá xa so với các tập đoàn đa quốc gia về quy mô vốn, công nghệ và trình độ quản trị hiện đại.
Cùng với xu thế phát triển của công nghệ thông tin, thương mại điện tử ngày càng phổ biến. Nhiều doanh nghiệp đã tận dụng tốt những kết quả của công nghệ, trí tuệ nhân tạo, giúp các ứng dụng mua sắm trên nền tảng số ngày càng thông minh, đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng nên hình thức mua sắm trên các kênh mua sắm trực tuyến đã tăng trưởng nhanh trong thời gian qua.
Theo báo cáo “Voice of the Consumer Survey 2024” (Khảo sát người tiêu dùng 2024) của PricewaterhouseCoopers (PwC) thực hiện với hơn 7.000 người tham gia từ 11 quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á Thái Bình Dương, trong đó có 515 người từ Việt Nam, có 67% người tiêu dùng Việt Nam được khảo sát thực hiện hoạt động mua sắm trực tuyến, việc này cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ sang nền tảng số trong hoạt động mua sắm.
Theo số liệu báo cáo của Metric (Công ty Cổ phần Khoa học dữ liệu) và ước tính, giao dịch thương mại điện tử qua các doanh nghiệp lớn (Shopee, Tiktok shop, Lazada, Tiki) đạt khoảng 455 nghìn tỷ đồng năm 2025. Theo số liệu ước tính chung của cả nước (kể cả các doanh nghiệp khác kinh doanh online), thương mại điện tử trong nước năm 2025 đạt khoảng 830 nghìn tỷ đồng (tương đương khoảng 32 tỷ USD).
Như vậy, doanh thu qua thương mại điện tử chiếm khoảng 12% trong tổng số doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ cả nước năm 2025. Xu hướng mua sắm trực tuyến đang tăng trưởng nhanh qua các năm, đặc biệt sau thời gian các hoạt động mua sắm trực tiếp bị hạn chế bởi dịch bệnh Covid-19 (giai đoạn 2021-2022). Theo số liệu của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, doanh thu thương mại điện tử của Việt Nam hiện đạt mức tăng trưởng khoảng 20%/năm, cao hơn nhiều so với mức tăng của tổng mức bán lẻ hàng hóa dịch vụ hiện nay (đạt khoảng 9-10%/năm).
Dự báo tiếp tục phát triển mạnh
Theo báo cáo của Đảng ủy Bộ Công Thương, Việt Nam hiện thuộc nhóm các quốc gia có thị trường nội địa lớn và tăng trưởng nhanh, với quy mô hơn 100 triệu dân và sự gia tăng mạnh mẽ của tầng lớp trung lưu. Các lĩnh vực như thực phẩm, đồ uống, hàng tiêu dùng nhanh và thương mại điện tử ghi nhận sức mua ổn định, thậm chí tăng trưởng cao, cho thấy tiềm năng nội lực to lớn của nền kinh tế.
Tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2026-2030, kinh tế Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030 với những thay đổi lớn về mô hình phát triển. Về quy mô thị trường bán lẻ, với mức tăng trưởng GDP và thu nhập bình quân đầu người tăng qua các năm như định hướng phát triển kinh tế xã hội đã đề ra, tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ dự kiến tăng 10-12%/năm, đến năm 2030, ước đạt 11,5-12,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 450 tỷ USD (dự báo tỷ giá USD/VND tăng 1-2%/năm).
Dự kiến thị trường bán lẻ hàng hóa tại Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2030 tiếp tục phát triển mạnh, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 10-12%/năm, ước tính tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tại Việt Nam đến năm 2030 đạt khoảng 450 tỷ USD, trong đó thương mại điện tử sẽ chiếm tỷ trọng ngày càng lớn và dự kiến đạt quy mô khoảng 70 tỷ USD (chiếm khoảng 15%).
Tại thị trường bán lẻ Việt Nam, tỷ trọng hàng hóa lưu chuyển qua kênh phân phối bán lẻ theo phương thức truyền thống qua chợ, cửa hàng nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ lệ cao, khoảng 65-70%; Tuy nhiên, trong giai đoạn 2026-2030, với xu hướng giảm dần về số lượng chợ truyền thống và các doanh nghiệp bán lẻ lớn tiếp tục đầu tư phát triển hệ thống bán lẻ hiện đại, các chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện lợi, minimart, thương mại điện tử tiếp tục mở rộng và thay thế dần các cửa hàng nhỏ lẻ, chợ truyền thống, do đó, tỷ lệ bán lẻ qua kênh hiện đại dự báo sẽ liên tục tăng và có thể đạt mức khoảng 40% tổng doanh thu bán lẻ vào năm 2030.
Tiếp tục hình thành và phát triển hệ sinh thái bán lẻ hợp kênh và đa kênh (omnichannel, multichannel), doanh nghiệp bán lẻ sẽ tích hợp chặt chẽ giữa kênh online - offline - dịch vụ giao nhận; mô hình vận hành theo hướng đồng bộ, trải nghiệm, gia tăng tương tác khách hàng, tối ưu hóa dữ liệu.
Dự báo đến năm 2030, có 4-5 tập đoàn lớn (gồm cả FDI và doanh nghiệp nội) sẽ chiếm phần lớn thị phần bán lẻ hiện đại; xu hướng sáp nhập, mua lại, nhượng quyền, liên kết chuỗi sẽ gia tăng nhằm nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng quy mô hệ thống phân phối.
Đầu tư vào chuỗi cung ứng và logistics chuyên nghiệp: tăng cường xây dựng kho lạnh, trung tâm phân phối, kho thông minh tại các vùng kinh tế trọng điểm; phát triển logistics xanh, giao hàng thông minh, tự động hóa quy trình phân phối.
Số hóa toàn diện hệ thống bán lẻ: ứng dụng AI, dữ liệu lớn, hệ thống ERP, CRM, tự động hóa vận hành… trở thành tiêu chuẩn bắt buộc để gia tăng hiệu quả hoạt động; thanh toán điện tử, định danh khách hàng số, tiếp thị tự động hóa là xu hướng chủ đạo.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
