El Niño trở thành biến số lớn với nguồn cung cao su
Trong phiên giao dịch ngày 7/9, hợp đồng cao su kỳ hạn tháng 1/2027 có khối lượng giao dịch lớn nhất trên Sàn Giao dịch Kỳ hạn Thượng Hải (SHFE) tăng 2,18%, lên 19.180 nhân dân tệ/tấn. Đà tăng diễn ra trong bối cảnh thị trường gia tăng lo ngại về khả năng sản lượng cao su tại các nước sản xuất chủ lực Đông Nam Á bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi.
Điểm đáng chú ý là đợt tăng giá này chưa xuất phát từ sự thiếu hụt nguồn cung thực tế trên thị trường. Thay vào đó, động lực chính đến từ việc giới đầu tư sớm định giá rủi ro sản lượng giảm do hiện tượng El Niño.
Về bản chất, đây là sự gia tăng của phần bù rủi ro thời tiết, phản ánh tâm lý mua trước kỳ vọng trên thị trường kỳ hạn. Khi lo ngại El Niño gây nắng nóng, hạn hán và làm giảm nguồn cung mủ cao su trong những tháng tới, nhà đầu tư và thương nhân có xu hướng chấp nhận mức giá cao hơn để nắm giữ hợp đồng từ sớm.
Chính phần giá cộng thêm này đang trở thành yếu tố thúc đẩy thị trường, ngay cả khi lượng cao su trong kho hiện tại chưa rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng.
Theo các dự báo được dẫn, El Niño có thể tiếp tục mạnh lên và kéo dài qua giai đoạn cạo mủ cao điểm tại nhiều quốc gia sản xuất cao su Đông Nam Á. Thái Lan và Indonesia là những khu vực được đặc biệt chú ý khi phải đối mặt nguy cơ nhiệt độ tăng cao và khô hạn kéo dài.
Cây cao su phụ thuộc đáng kể vào điều kiện nóng ẩm để sinh trưởng và tiết mủ. Khi nhiệt độ quá cao, trong khi lượng mưa không đủ, khả năng tiết mủ có thể suy giảm, số ngày cạo mủ hiệu quả bị thu hẹp và trong trường hợp thời tiết cực đoan, cây có thể gia tăng nguy cơ sâu bệnh.
Áp lực nguồn cung còn có thể lớn hơn khi nhiều diện tích cao su tại Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn già cỗi, trong khi diện tích trồng mới hạn chế và khả năng mở rộng nguồn cung tại các vùng sản xuất không còn lớn như trước.
Hiện chưa có số liệu cho thấy sản lượng đã giảm mạnh trên diện rộng, nhưng thị trường kỳ hạn đã bắt đầu phản ánh kịch bản nguồn cung có thể bị thu hẹp trong quý IV/2026 và kéo dài sang đầu năm 2027.
Ở thị trường Trung Quốc, lượng tồn kho cũng đang tạo thêm một lực đỡ nhất định. Theo Longzhong Information, đến ngày 30/8/2026, tổng tồn kho cao su tự nhiên tại khu ngoại quan và thương mại tổng hợp ở Thanh Đảo đạt khoảng 627.700 tấn, giảm 3.800 tấn so với tuần trước và giảm 40.400 tấn so với tháng 7.
Tuy nhiên, diễn biến giảm tồn kho này chủ yếu đến từ sự thu hẹp của nguồn cung nước ngoài hơn là sự gia tăng mạnh của nhu cầu cuối cùng. Sức mua thực tế từ các doanh nghiệp hạ nguồn vẫn chưa cho thấy sự cải thiện tương xứng.
Nhu cầu chưa bứt phá, giá cao su đứng trước phép thử
Thị trường cao su hiện rơi vào trạng thái giằng co giữa thực tế tiêu thụ còn yếu và kỳ vọng phục hồi tích cực.
Các nhà sản xuất lốp xe vẫn chủ yếu duy trì chiến lược mua thăm dò, ưu tiên nhập hàng theo nhu cầu thực tế thay vì đẩy mạnh tích trữ. Những đợt bổ sung tồn kho quy mô lớn gần như chưa xuất hiện.
Dù vậy, thị trường vẫn kỳ vọng nhu cầu có thể cải thiện trong giai đoạn cao điểm tiêu thụ truyền thống được ví von là "tháng 9 vàng, tháng 10 bạc". Nếu lượng đơn hàng lốp xe thành phẩm phục hồi, nhu cầu sử dụng cao su tự nhiên cũng có thể được cải thiện theo.
Một yếu tố khác đang hỗ trợ tâm lý thị trường là diễn biến chi phí cao su tổng hợp. Những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông đã làm gia tăng chi phí đầu vào của cao su tổng hợp, qua đó đẩy giá bán lên cao. Trong bối cảnh đó, cao su tự nhiên có thêm lợi thế về mặt tương quan chi phí.
Một số doanh nghiệp lốp xe được cho là đã điều chỉnh công thức sản xuất, tăng tỷ lệ sử dụng cao su tự nhiên để thay thế một phần cao su tổng hợp. Nếu xu hướng này tiếp diễn, nhu cầu đối với cao su tự nhiên có thể được củng cố thêm trong những tháng cuối năm.
Tuy nhiên, cấu trúc thị trường kỳ hạn cho thấy đợt tăng giá hiện nay vẫn mang đậm yếu tố kỳ vọng. Các hợp đồng kỳ hạn gần tăng mạnh, trong khi khoảng chênh lệch giữa các kỳ hạn ngày càng mở rộng, phản ánh mức độ định giá rủi ro nguồn cung trong tương lai.
Điều đó cũng đồng nghĩa thị trường đang đứng trước một phép thử. Nếu thời tiết chuyển biến tích cực, mưa trở lại và tình trạng khô hạn tại Đông Nam Á được cải thiện, phần bù rủi ro thời tiết có thể nhanh chóng suy giảm.
Khi đó, giá cao su sẽ phải quay trở lại phản ánh những yếu tố cơ bản của thị trường, đặc biệt là sức mua thực tế từ các doanh nghiệp lốp xe và tình hình tiêu thụ ở các thị trường lớn.
Trong bối cảnh các nhà sản xuất lốp xe vẫn chịu áp lực chi phí, khả năng hấp thụ một mặt bằng giá cao kéo dài cũng là vấn đề cần theo dõi. Nếu nhu cầu không tăng đủ mạnh, mức giá cao có thể khiến hoạt động mua hàng tiếp tục thận trọng, từ đó hạn chế dư địa tăng thêm của cao su tự nhiên.
Như vậy, El Niño đang tạo thêm động lực cho giá cao su kỳ hạn, nhưng chưa đủ để khẳng định một chu kỳ tăng giá bền vững. Trong thời gian tới, thị trường sẽ phải đồng thời theo dõi diễn biến thời tiết tại Đông Nam Á, tốc độ giảm tồn kho tại Trung Quốc và khả năng phục hồi thực sự của ngành lốp xe. Đây sẽ là những biến số quyết định liệu mức giá hiện tại có thể duy trì hay phần bù rủi ro sẽ nhanh chóng thu hẹp.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
