Thị trường năng động và có tiềm năng
Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 cho thấy, thị trường bán lẻ Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường năng động và có tiềm năng phát triển cao trong khu vực châu Á, doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tại thị trường Việt Nam năm 2025 đạt 268 tỷ USD, trong đó doanh thu bán lẻ đạt 205 tỷ USD.
Tăng trưởng thị trường bán lẻ Việt Nam khá ổn định trong thời gian qua, duy trì mức tăng khoảng 8-9% mỗi năm (không kể năm bị tác động của đại dịch Covid-19). Việt Nam là một trong những quốc gia đông dân nhất khu vực Đông Nam Á (hiện quy mô dân số Việt Nam đạt khoảng 101 triệu người-số liệu 1/4/2024, đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á và thứ 16 trên thế giới), đây sẽ là một thị trường tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ khá lớn.
Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam được duy trì ở mức bình quân khoảng 7%/năm trong nhiều năm (đây là mức tăng trưởng tương đối cao trong khu vực), việc này giúp thu nhập và đời sống của người dân liên tục được cải thiện, gia tăng sức mua cho thị trường hàng hóa. Thu nhập bình quân đầu người tăng trưởng đều qua các năm, hiện ở mức khoảng 5.800 USD/người (năm 2025), nếu tính theo ngang giá sức mua, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đạt khoảng 16.000 USD/ người.
Việt Nam vẫn đang trong thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” với tỷ lệ hai người trong độ tuổi lao động thì có một người phụ thuộc, trong đó, tỷ trọng dân số từ 15-64 tuổi chiếm 67,4%, tỷ trọng dân số dưới 15 tuổi chiếm 23,3% và tỷ trọng dân số từ 65 tuổi trở lên chiếm 9,3%.
Với tỷ trọng dân số này, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động và có thu nhập khả dụng đang chiếm tỷ trọng cao nhất. Cùng với sự phát triển kinh tế chung, thu nhập của người dân liên tục tăng qua các năm giúp gia tăng chất lượng cuộc sống dân cư, số lượng dân cư ở tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, đây là yếu tố quan trọng thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ hàng hóa trên thị trường.
Việt Nam là một trong các quốc gia thuộc nhóm có tỷ lệ người dân sử dụng internet cao. Với sự phổ dụng của internet, chi phí sử dụng không quá cao so với thu nhập, tỷ lệ sử dụng internet ở Việt Nam hiện đạt khoảng 77% dân số, số lượng thuê bao điện thoại thông minh đạt khoảng 94 triệu thuê bao (số liệu báo cáo của DataReportal 2025).
Điều này tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thương mại điện tử, bán lẻ đa kênh và các giải pháp thanh toán số. Theo số liệu ước tính của Bộ Công Thương, doanh thu thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 32 tỷ USD, tăng khoảng 22% so với năm trước, hiện đứng thứ nhất trong khu vực Đông Nam Á về tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử.
Cạnh tranh gay gắt từ các tập đoàn nước ngoài
Trong những năm gần đây, thị trường bán lẻ của Việt Nam chứng kiến sự tham gia và phát triển mạnh mẽ của các tập đoàn bán lẻ lớn của một số nước trong khu vực châu Á như Central Group (Thái Lan), Aeon (Nhật Bản), Lotte (Hàn Quốc), MM Mega Market (Thái Lan)…
Bắt đầu hoạt động tại Việt Nam từ năm 2012, hiện Central Retail có khoảng 330 siêu thị, cửa hàng Go, Big C, Tops Market tại các tỉnh, thành phố trên cả nước; tổng diện tích bán lẻ đạt 1.300.000 m2; có khoảng 15.000 lao động; mỗi ngày có khoảng 500.000 lượt khách đến thăm quan mua sắm. Central Retail có kế hoạch từ nay đến năm 2027 sẽ tiếp tục đầu tư khoảng 1,38 tỷ USD đến 1,44 tỷ USD để phát triển mở rộng hệ thống phân phối tại thị trường Việt Nam.
Chính thức hoạt động và đầu tư tại Việt Nam từ năm 2011. Aeon đã và đang đầu tư phát triển mở rộng hệ thống phân phối tại Việt Nam với các trung tâm thương mại (Aeon Mall), cửa hàng tổng hợp (SSM), mini-store (Aeon The Nine), cửa hàng tiện lợi (Max Valu) nhằm tiếp cận tối đa khách hàng ở nhiều địa bàn khác nhau.
Tính đến cuối năm 2025, Aeon Việt Nam đã vận hành 8 trung tâm mua sắm; 15 trung tâm bách hóa tổng hợp và siêu thị; 45 siêu thị vừa và nhỏ; 180 cửa hàng tiện lợi; 29 cửa hàng chuyên doanh (Specialty Store); 1 cửa hàng dược mỹ phẩm. Kế hoạch trong 10 năm tới, Aeon Việt Nam sẽ đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD để tiếp tục phát triển hệ thống phân phối và đạt mục tiêu tăng trưởng doanh thu hàng năm khoảng 30%, phấn đấu đến năm 2030 sẽ tăng quy mô lên gấp 3 lần quy mô hiện nay.
Một chuỗi siêu thị thuộc Tập đoàn Lotte (Hàn Quốc), Lotte vào đầu tư tại Việt Nam năm 2008. Tính đến năm 2025, hệ thống Lotte hiện có 15 siêu thị tại Việt Nam được đầu tư tại các tỉnh, thành phố gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Khánh Hòa, Đà Nẵng, Nghệ An, Hà Nội… Kế hoạch dự kiến đến năm 2030, Lotte tiếp tục đầu tư phát triển 02 trung tâm thương mại có quy mô lớn với mục tiêu tăng gấp đôi lợi nhuận qua các trung tâm thương mại mới này
Các tập đoàn này có tiềm lực tài chính mạnh, kinh nghiệm quản lý và hệ thống vận hành hiện đại, dễ dàng chiếm lĩnh thị trường ở các đô thị lớn. Trong khi đó, các doanh nghiệp bán lẻ trong nước đều là các thương hiệu tương đối mới (Wincomerce, Bách hóa xanh, FPT...) hoặc được cổ phần hóa, phát triển lên từ một số doanh nghiệp thương nghiệp nhà nước trước đây (như SaiGon Coop, BRG, Happro...), những doanh nghiệp này chỉ có lợi thế về địa điểm sẵn có hoặc thông thuộc về thủ tục hành chính tại Việt Nam nên khả năng phát triển thương hiệu, đổi mới công nghệ và chiếm lĩnh thị phần sẽ kém cạnh tranh hơn các tập đoàn bán lẻ nước ngoài.
Áp lực về giá cả và chất lượng hàng hóa, các tập đoàn bán lẻ lớn, đa quốc gia có hệ thống phân phối rộng khắp, lượng hàng hóa tiêu thụ nhiều, là các khách hàng lớn của các nhà sản xuất hàng hóa nên có được các chính sách ưu đãi về giá và các dịch vụ kèm theo hơn các đơn vị khác, hàng hóa trong hệ thống của các tập đoàn này sẽ có giá cạnh tranh, mẫu mã đa dạng hơn so với nguồn hàng tại các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam.
Bên cạnh đó, thời gian gần đây, các tập đoàn bán lẻ liên kết với một số nhà sản xuất để thuê gia công hoặc hợp tác cung cấp hàng mang thương hiệu riêng của nhà bán lẻ (như thương hiệu Top value của Aeon, Choice L của Lotte mart...), các nhãn hàng này có chất lượng tương đối tốt, được sự bảo đảm của doanh nghiệp bán lẻ và có mức giá rất cạnh tranh.
Ngoài ra, với xu thế phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Lazada, TikTok Shop, Tiki đang chiếm lĩnh và là nền tảng cho nhiều đơn vị cung cấp nhỏ lẻ tham gia thị phần bán lẻ tại Việt Nam.
Nếu các doanh nghiệp bán lẻ trong nước không có sự chuyển đổi, đầu tư ứng dụng công nghệ số vào hoạt động mua bán hàng hóa hoặc kết hợp với các sàn thương mại điện tử để mở rộng thị trường tiêu thụ, họ sẽ mất dần thị phần bán lẻ trong thời gian tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
