Áp dụng thống nhất tem điện tử đối với rượu và thuốc lá
Theo Thông tư số 93/2026/TT-BTC, việc in, phát hành, quản lý và sử dụng tem điện tử được áp dụng đối với rượu và thuốc lá nhập khẩu, đồng thời áp dụng cho sản phẩm sản xuất trong nước thuộc diện phải dán tem theo quy định của pháp luật. Thông tư gồm 3 chương, 9 điều, quy định cụ thể trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nguyên tắc sử dụng tem điện tử.
Điểm đáng chú ý là tem điện tử được thiết kế có dấu hiệu nhận biết bằng mắt thường, đồng thời tích hợp mã QR chứa dữ liệu điện tử. Khi quét mã, các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể tra cứu thông tin trên Hệ thống thông tin quản lý thuế hoặc hệ thống của cơ quan hải quan theo phạm vi quản lý, phục vụ công tác xác thực, truy xuất nguồn gốc và kiểm tra tính hợp pháp của hàng hóa.
Việc chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang tem điện tử được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng số trong quản lý các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng sử dụng tem giả, tem tái sử dụng hoặc hàng hóa không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường.
Thông tư quy định sản phẩm thuốc lá nhập khẩu và thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước thuộc diện phải dán tem theo quy định hiện hành đều phải sử dụng tem điện tử.
Mỗi bao thuốc lá chỉ được dán một tem điện tử. Đối với sản phẩm có màng bóng kính bọc bên ngoài, tem phải được dán trước khi bọc màng và đặt tại vị trí bảo đảm khi mở bao thuốc lá thì tem bị rách, không thể tái sử dụng.
Tương tự, đối với rượu nhập khẩu và rượu sản xuất trong nước thuộc diện phải dán tem, mỗi chai (bao gồm chai, hũ, bình, lọ, can, túi, hộp hoặc thùng chứa) được dán một tem điện tử. Nếu sản phẩm có màng bọc bên ngoài thì việc dán tem phải hoàn thành trước khi đóng màng. Tem phải được dán vắt qua vị trí mở của bao bì như nắp chai, nắp hũ, vòi rót hoặc vị trí tương tự để khi mở sản phẩm, tem sẽ bị rách và không thể sử dụng lại.
Bên cạnh đó, Thông tư cũng yêu cầu việc dán tem phải bảo đảm toàn bộ thông tin nhận diện trên tem không bị che khuất, tẩy xóa, biến dạng hoặc làm mất khả năng đọc, tra cứu và xác thực trong quá trình lưu thông, bảo quản và vận chuyển hàng hóa.
Phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan thuế và hải quan
Một điểm mới đáng chú ý của Thông tư là quy định rõ trách nhiệm quản lý dữ liệu tem điện tử giữa cơ quan thuế và cơ quan hải quan.
Theo đó, cơ quan thuế quản lý dữ liệu tem điện tử đối với rượu và thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước, trong khi cơ quan hải quan quản lý dữ liệu tem điện tử đối với rượu và thuốc lá nhập khẩu. Hai cơ quan có trách nhiệm khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu theo phân cấp nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử tập trung được đánh giá sẽ giúp tăng tính minh bạch trong quản lý các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình kê khai, sử dụng tem và giải trình khi cần thiết.
Đối với người tiêu dùng, việc tích hợp mã QR trên tem điện tử tạo điều kiện thuận lợi để kiểm tra thông tin sản phẩm, góp phần nâng cao khả năng nhận diện hàng chính hãng, hạn chế nguy cơ mua phải hàng nhập lậu hoặc hàng giả trên thị trường.
Thông tư số 93/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
Đối với các tem điện tử đã được phát hành theo mẫu quy định tại Thông tư số 23/2021/TT-BTC và Thông tư số 31/2025/TT-BTC, Bộ Tài chính cho phép tiếp tục sử dụng cho đến khi hết số lượng đã phát hành, qua đó tránh phát sinh lãng phí và tạo điều kiện để doanh nghiệp có thời gian chuyển đổi sang quy định mới. Đồng thời, Thông tư số 93/2026/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư số 23/2021/TT-BTC và Thông tư số 31/2025/TT-BTC.
Việc ban hành Thông tư mới được xem là một bước trong lộ trình hiện đại hóa công tác quản lý thuế và quản lý hàng hóa, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát thị trường, tăng cường truy xuất nguồn gốc và bảo đảm môi trường cạnh tranh minh bạch đối với các mặt hàng rượu và thuốc lá.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
