Phát triển TP.HCM theo tư duy đa cực
Ngày 2/6, Thường trực HĐND TP.HCM phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Sở Quy hoạch - Kiến trúc và Sở Tài chính tổ chức Hội thảo "Quy hoạch tổng thể TP.HCM - tầm nhìn 100 năm".
Phát biểu chào mừng và định hướng hội thảo, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh cho biết, sau khi hợp nhất TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM (mới) có diện tích hơn 6.700 km², dân số trên 14 triệu người, trở thành siêu đô thị có quy mô hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Thành phố tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp hơn 23% GDP quốc gia và trên 30% tổng thu ngân sách Nhà nước.
Bước vào giai đoạn mới, thành phố đã đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp để tạo đà cùng đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới; trong đó, Nghị quyết 260 của Quốc hội đã nhấn mạnh việc xác định mô hình phát triển mới cho TP.HCM, đồng bộ không gian hạ tầng kinh tế xã hội thông qua quy hoạch tổng thể.
Việc xây dựng quy hoạch tổng thể TP.HCM có vai trò quan trọng nhằm tối ưu hóa nguồn lực, tránh mâu thuẫn, xung đột nội vùng nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng sống và vị thế của thành phố đối với vùng và cả nước.
Nghị quyết 90 của Bộ Chính trị cũng đặt ra yêu cầu quy hoạch không gian phát triển thành phố theo tư duy đa cực, tích hợp, kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữa phát triển hiện đại và bảo tồn, lưu giữ các giá trị truyền thống.
Chủ tịch HĐND TP.HCM mong muốn, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung góp ý, hiến kế về khung chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, định hướng cấu trúc không gian đô thị, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và tài nguyên, môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
Theo đó, quy hoạch không gian phát triển thành phố theo tư duy đa cực, tích hợp, kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm, hài hòa giữa phát triển kinh tế với văn hóa, xã hội, giữa phát triển hiện đại và bảo tồn, lưu giữ các giá trị truyền thống.
Cần nhìn nhận đây là một thành phố biển, một siêu đô thị biển
Đóng góp ý kiến tại hội thảo, KTS Trần Ngọc Chính - nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng, Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới vừa được Bộ Chính trị ban hành là một nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của thành phố. Nghị quyết đã nêu rõ những mục tiêu rất quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao thu nhập bình quân đầu người.
Để thực hiện được các mục tiêu đó, KTS Trần Ngọc Chính cho rằng công tác quy hoạch phải trúng, đúng, khoa học, phù hợp với nhu cầu phát triển và quá trình hội nhập quốc tế; nội dung quy hoạch là vấn đề quan trọng hàng đầu. Nếu làm tốt công tác này, sẽ có cơ sở để hiện thực hóa các mục tiêu mà Nghị quyết 09 đã đề ra.
Cũng theo KTS Trần Ngọc Chính, vị trí của TP.HCM không chỉ đối với Việt Nam mà còn đối với khu vực Đông Nam Á và thế giới, do đó, không thể tách rời việc nghiên cứu quy hoạch thành phố với quy hoạch vùng, cũng như muốn thành phố phát triển, cần nhìn nhận đây là một thành phố biển, một siêu đô thị biển.
KTS Trần Ngọc Chính cho rằng, khi nói đến vùng, cần tính toán đầy đủ quan hệ giữa TP.HCM với Đồng bằng sông Cửu Long, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, đặc biệt là với Biển Đông, Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, cùng các tuyến kết nối qua những cửa khẩu quốc tế quan trọng và phải tính đến mối quan hệ của thành phố với toàn cầu.
Với đường bờ biển dài, TP.HCM sở hữu khu vực cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam, cùng hệ thống cảng biển lớn nhất cả nước. Đồng thời, TP.HCM còn là trung tâm khai thác dầu khí lớn nhất cả nước từ năm 1979 đến nay.
Mặt khác, Vũng Tàu là trung tâm của hệ thống giàn khoan phía Nam, có tác động sâu rộng đến nền kinh tế quốc gia; bờ biển của Bà Rịa - Vũng Tàu và TP.HCM rất đẹp; riêng Vũng Tàu là một trong những đô thị nghỉ dưỡng biển tốt nhất Việt Nam. Bên cạnh đó, TP.HCM có Cần Giờ với dự án đô thị lấn biển quy mô lớn.
Từ đó, KTS Trần Ngọc Chính cho rằng, TP.HCM không chỉ là trung tâm kinh tế, tài chính mà còn có vị thế và vai trò của một siêu đô thị biển của khu vực Biển Đông, không chỉ đối với Việt Nam mà còn với cả Đông Nam Á.
Ngoài ra, TP.HCM còn có Côn Đảo giống như một "chiến hạm nổi" trên Biển Đông, có hệ thống cảng thuận lợi và đóng góp quan trọng cho sự phát triển chung của thành phố. Từ trung tâm thành phố có thể kết nối đến Côn Đảo bằng đường hàng không trong thời gian ngắn.
Theo nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, TP.HCM mới có những điều kiện rất đặc biệt để trở thành một siêu đô thị biển. Những điều này cần được làm rõ trong quy hoạch tổng thể mới với tầm nhìn 100 năm.
Làm rõ từng mục tiêu cụ thể
Theo TS Trần Du Lịch - nguyên Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM cho rằng, quy hoạch hiện đại không chỉ phải trả lời câu hỏi TP.HCM sẽ xây thêm những gì, mà còn phải trả lời câu hỏi quan trọng hơn là trong 25, 50, 100 năm tới thành phố sẽ giữ vai trò gì trong mạng lưới các thành phố toàn cầu của châu Á và thế giới.
TP.HCM không còn là đô thị riêng lẻ mà đang hình thành một đại đô thị kiểu như Thượng Hải, Tokyo, New York. Do đó, quy hoạch đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm cần chuyển tư duy mở rộng đô thị theo 3 địa phương nhập lại thành tư duy xây dựng một trung tâm kinh tế đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh toàn cầu, chuyển tư duy từ quy hoạch đất sang tư duy hệ sinh thái kinh tế.
Về không gian phát triển, TS Trần Du Lịch đề nghị làm rõ hơn mô hình phát triển đa cực, đa trung tâm, lấy giao thông công cộng làm xương sống phát triển đô thị- gắn kết mô hình TOD, định hướng bám sông, hướng biển; đặc biệt cần chú trọng yếu tố thích ứng với biến đổi khí hậu, coi đây là trụ cột của quy hoạch.
Vị chuyên gia này cũng cho rằng, quy hoạch tổng thể cần làm rõ mục tiêu và chỉ tiêu cho từng mốc thời gian năm 2035, năm 2045 và năm 2075 theo các nội dung Trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu ở Đông Nam Á, trung tâm logistics và cảng biển quốc tế của khu vực, trung tâm đổi mới sáng tạo, AI và công nghệ cao của ASEAN, đô thị biển - sông nước, thành phố vận hành dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; hạt nhân của một “siêu vùng kinh tế phía Nam” với dân số 30 - 40 triệu người.
Trong khi đó, ông Sầm Minh Tuấn, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu thiết kế đô thị (Viện Quy hoạch đô thị và Nông thôn quốc gia - Bộ Xây dựng) cho rằng mục tiêu phát triển không gian là chuyển từ tăng trưởng mở rộng sang tăng trưởng giá trị cao, trong đó nguồn lực tập trung tại các cực động lực, được liên thông bằng các hành lang hạ tầng, hành lang kinh tế và hành lang sinh thái.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
