Từ phiên chợ nhỏ đến cộng đồng tiêu dùng trách nhiệm
Ra đời từ ý tưởng tạo ra không gian để nhà sản xuất gặp trực tiếp người tiêu dùng, Phiên chợ Xanh - Tử tế bắt đầu với quy mô khiêm tốn chỉ hơn 20 gian hàng. Khi đó, những khái niệm như “tiêu dùng xanh”, “truy xuất nguồn gốc” hay “sản phẩm tử tế” còn khá mới mẻ với thị trường.
Các gian hàng ngày đầu chủ yếu là nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và những người khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp. Không có quầy kệ hiện đại hay hình thức quảng bá rầm rộ, nhưng mỗi sản phẩm đều gắn với câu chuyện thật về người làm ra nó. Chính sự chân thành và minh bạch đó đã tạo nên sức hút riêng cho phiên chợ.
Theo bà Vũ Kim Anh, Phó Giám đốc Trung tâm BSA, Trưởng Ban tổ chức phiên chợ, yếu tố quan trọng nhất giúp mô hình tồn tại suốt 10 năm chính là niềm tin. Người tiêu dùng đến đây không chỉ để mua hàng, mà còn để hiểu quy trình sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu và triết lý làm nghề của người bán.
Đến nay, phiên chợ được tổ chức đều đặn vào mỗi cuối tuần, quy tụ hơn 40 doanh nghiệp đến từ hơn 20 tỉnh, thành phố trên cả nước. Mỗi kỳ chợ thu hút hàng ngàn lượt khách tham quan, mua sắm và trải nghiệm.
Trong suốt hành trình phát triển, dù thị trường biến động và hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, Ban tổ chức vẫn kiên định với ba giá trị nền tảng: minh bạch, trách nhiệm và tử tế.
Minh bạch được thể hiện qua yêu cầu sản phẩm phải có nguồn gốc rõ ràng, quy trình sản xuất có thể kiểm chứng. Trách nhiệm là cam kết với sức khỏe người tiêu dùng và môi trường. Còn “tử tế” là triết lý phát triển dài hạn, không đánh đổi chất lượng lấy lợi nhuận ngắn hạn.
Một trong những điểm tạo nên uy tín của phiên chợ là quy trình kiểm soát đầu vào nghiêm ngặt. Ban tổ chức không chỉ xem xét hồ sơ mà còn trực tiếp đến nơi sản xuất để khảo sát thực tế, đánh giá quy trình canh tác, chế biến và chất lượng sản phẩm.
Quy trình tuyển chọn thường gồm nhiều bước: tiếp nhận đăng ký, rà soát hồ sơ, khảo sát tại cơ sở, thử nghiệm sản phẩm và theo dõi trong thời gian nhất định trước khi chính thức tham gia phiên chợ. Ngay cả khi đã được chấp thuận, các đơn vị vẫn tiếp tục được giám sát định kỳ.
Những trường hợp chưa đáp ứng tiêu chuẩn sẽ được yêu cầu cải thiện, thậm chí tạm dừng tham gia nếu không khắc phục sai sót.
Đồng hành cùng nhà sản xuất nhỏ đi con đường bền vững
Theo bà Vũ Kim Anh, thách thức lớn nhất không nằm ở thị trường mà ở sự chênh lệch về nhận thức và năng lực giữa các đơn vị sản xuất. Nhiều người làm nghề có tâm nhưng thiếu kiến thức quản trị, kỹ năng tiếp thị hoặc nguồn lực để đầu tư chuẩn hóa quy trình.
Để hỗ trợ, Trung tâm BSA đã tổ chức nhiều chương trình tập huấn cho hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và startup nông nghiệp. Nội dung hỗ trợ trải dài từ nâng cấp nhà xưởng, cải tiến bao bì, xây dựng thương hiệu đến chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh.
Các chuyên gia cũng được mời đến phiên chợ hướng dẫn trực tiếp về trưng bày sản phẩm, kỹ năng bán hàng và giao tiếp với khách hàng. Qua đó, nhiều đơn vị nhỏ đã trưởng thành, mở rộng thị trường và xây dựng được tập khách hàng trung thành.
Không dừng lại ở việc kiểm soát chất lượng, Ban tổ chức còn chủ động rút ngắn khoảng cách giữa người mua và người bán bằng các chuyến tham quan thực tế tại vùng sản xuất như Đồng Tháp, Vĩnh Long…
Ý tưởng này giúp người tiêu dùng tận mắt chứng kiến quy trình nuôi trồng, chế biến và cách nhà sản xuất sử dụng tài nguyên. Từ trải nghiệm thực tế, niềm tin được xây dựng chắc chắn hơn bất kỳ lời quảng bá nào.
Sau các chuyến đi, nhiều người tiêu dùng bắt đầu thay đổi cách lựa chọn sản phẩm. Họ không còn chỉ so sánh giá, mà quan tâm nhiều hơn đến nguyên liệu, phương pháp canh tác, tác động môi trường và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Nhiều khách hàng còn trở thành những “đại sứ tự nhiên”, tự nguyện giới thiệu sản phẩm tử tế đến bạn bè, cộng đồng.
Sau 10 năm, Phiên chợ Xanh - Tử tế đã vượt ra khỏi khuôn khổ một phiên chợ cuối tuần để trở thành bệ đỡ cho các mô hình kinh doanh bền vững.
Trong giai đoạn tới, Ban tổ chức cho biết sẽ tập trung vào ba định hướng: tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng kết nối thị trường và hỗ trợ mạnh hơn cho doanh nghiệp nhỏ, startup nông nghiệp.
Sự phát triển của Phiên chợ Xanh - Tử tế cho thấy xu hướng tiêu dùng mới đang ngày càng rõ nét: người mua không chỉ chọn sản phẩm vì giá, mà chọn vì giá trị phía sau.
Hành trình 10 năm ấy không chỉ là câu chuyện kinh doanh, mà là câu chuyện về niềm tin, về sự kiên định và về cách một cộng đồng cùng nhau xây dựng những giá trị tốt đẹp hơn cho xã hội.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
