Ngày 24/12/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 133/2025/TT-BTC quy định về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2026. Thông tư được xây dựng trên cơ sở cập nhật đầy đủ các quy định mới của Luật NSNN năm 2025, đồng thời kế thừa những nội dung còn phù hợp trong thông tư điều hành dự toán NSNN năm 2025, bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật liên quan.
Việc ban hành Thông tư 133 diễn ra trong bối cảnh Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 245/2025/QH15 về dự toán NSNN năm 2026 và Nghị quyết số 246/2025/QH15 về phân bổ ngân sách trung ương năm 2026. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết dự toán NSNN năm 2026 tại các Quyết định số 2660/QĐ-TTg và 2661/QĐ-TTg ngày 05/12/2025.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là việc tiếp tục duy trì ổn định phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương (NSTW) và ngân sách địa phương (NSĐP). Theo Nghị quyết số 246/2025/QH15, Quốc hội quyết định kéo dài thời kỳ ổn định NSNN giai đoạn 2022–2025 sang năm 2026. Theo đó, tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa NSTW và NSĐP của các địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025 tiếp tục được giữ ổn định trong năm 2026. Riêng đối với tiền sử dụng đất và tiền thuê đất, việc phân chia được thực hiện theo các quy định mới của Luật NSNN năm 2025.
Thông tư cũng làm rõ cơ chế phân chia khoản phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện ô tô. Theo đó, khoản thu này được nộp 100% vào ngân sách trung ương; từ nguồn thu này, NSTW sẽ bổ sung cho NSĐP tương ứng 35% để thực hiện bảo trì hệ thống đường bộ thuộc phạm vi quản lý của địa phương, đồng thời phân bổ một phần từ 65% còn lại để các địa phương quản lý, bảo trì các tuyến quốc lộ đã được trung ương phân cấp.
Bám sát các chủ trương lớn về tổ chức bộ máy, Thông tư 133 cũng đưa ra yêu cầu các địa phương khi phân bổ và giao dự toán thu - chi NSNN năm 2026 phải phù hợp với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc bố trí nguồn lực phải gắn chặt với nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, bảo đảm tính đồng bộ trong điều hành ngân sách.
Về phân bổ và giao dự toán chi NSNN, đối với chi đầu tư phát triển, Thông tư yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phân bổ vốn đầu tư năm 2026 theo hướng tập trung, trọng điểm, hạn chế dàn trải, đồng thời khắc phục tình trạng chậm giải ngân. Cơ chế điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng thực hiện tốt tiếp tục được nhấn mạnh. Đáng chú ý, các địa phương phải thực hiện tiết kiệm ngay 5% dự toán chi đầu tư từ nguồn ngân sách địa phương ngay từ đầu năm để bổ sung nguồn cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, theo phạm vi và đối tượng được Chính phủ quy định.
Đối với chi thường xuyên, Thông tư lần đầu dành nội dung riêng cho việc phân bổ và giao dự toán chi NSNN cho các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Đồng thời, Thông tư cũng quy định rõ thời hạn và hồ sơ để các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đề nghị bổ sung kinh phí từ nguồn dự phòng NSTW chưa phân bổ chi tiết, chậm nhất trước ngày 30/11/2026.
Trong quản lý, điều hành ngân sách, yêu cầu tăng cường kỷ luật tài khóa tiếp tục được đặt ra. Theo đó, các bộ, ngành và địa phương phải tiết kiệm thêm 10% dự toán chi thường xuyên năm 2026, ngoài mức tiết kiệm 10% để tạo nguồn cải cách tiền lương, nhằm bổ sung nguồn lực cho các chính sách an sinh xã hội.
Thông tư 133 cũng quy định rõ thời hạn điều chỉnh dự toán đã giao cho các đơn vị sử dụng ngân sách, hoàn thành trước ngày 15/12/2026. Việc điều chỉnh phải được gửi cơ quan tài chính cùng cấp để kiểm tra, đồng thời cập nhật trên hệ thống Tabmis thông qua Kho bạc Nhà nước. Riêng điều chỉnh dự toán chi đầu tư công được thực hiện theo đúng quy định của Luật Đầu tư công và các văn bản hướng dẫn liên quan.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
