Lợi nhuận toàn ngành đảo chiều, Hà Tiên giữ vai trò đầu tàu
Theo thống kê từ 16 doanh nghiệp xi măng niêm yết đã công bố báo cáo tài chính quý I/2026, lợi nhuận ròng toàn ngành đạt gần 45 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lỗ gần 124 tỷ đồng. Đây cũng là quý thứ 4 liên tiếp ngành xi măng ghi nhận có lãi sau thời gian dài suy giảm.
Tổng doanh thu của nhóm doanh nghiệp này tăng 11% so với cùng kỳ, đạt gần 5.448 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp cũng cải thiện từ mức 7% lên 10%. Bức tranh ngành sáng hơn khi số lượng doanh nghiệp thua lỗ giảm xuống còn 5 đơn vị, trong khi cùng kỳ có tới 9 doanh nghiệp báo lỗ. Đồng thời, có 4 doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận.
Trong nhóm doanh nghiệp lớn, Xi măng Vicem Hà Tiên (HT1) tiếp tục là đầu tàu của ngành khi ghi nhận lợi nhuận ròng gần 78 tỷ đồng, đảo chiều mạnh so với khoản lỗ hơn 9 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Khoản lãi này đóng vai trò quan trọng giúp toàn ngành duy trì kết quả dương trong quý đầu năm.
Xi măng VICEM Bút Sơn (BTS) cũng ghi nhận chuyển biến tích cực khi báo lãi hơn 3 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ gần 29 tỷ đồng. Còn tại khu vực phía Bắc, Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh (QNC) đạt lợi nhuận ròng gần 9 tỷ đồng, tăng 74% so với cùng kỳ. Doanh nghiệp cho biết kết quả cải thiện nhờ giá than, thạch cao và một số nguyên liệu đầu vào giảm.
Đồng thời, công ty đẩy mạnh cải tiến quy trình sản xuất clinker và nghiền xi măng, tăng sử dụng vật liệu thay thế như rác công nghiệp, bùn thải và than nhiệt thấp nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu hóa thạch và hạ giá thành sản xuất.
Ở nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ, VICEM Vật liệu Xây dựng Đà Nẵng (DXV) là đơn vị duy nhất ghi nhận lợi nhuận tăng bằng lần, dù giá trị chỉ hơn 148 triệu đồng, gấp 4,5 lần cùng kỳ. Trong khi đó, VICEM Thạch cao Xi măng (TXM) đạt lợi nhuận gần 129 triệu đồng, tăng 56%, chủ yếu nhờ thay đổi cơ cấu sản phẩm theo hướng tăng tỷ trọng thạch cao tự nhiên.
Dù vậy, không phải doanh nghiệp nào cũng thoát khỏi khó khăn. Xi măng Phú Thọ (PTE) tiếp tục lỗ hơn 9 tỷ đồng, nối dài chuỗi thua lỗ liên tiếp lên 20 quý kể từ quý II/2021.
Xi măng VICEM Hải Vân (HVX) cũng ghi nhận quý lỗ thứ 12 liên tiếp với khoản lỗ hơn 12 tỷ đồng. Tương tự, Tấm lợp Vật liệu Xây dựng Đồng Nai (DCT) lỗ hơn 18 tỷ đồng, đánh dấu quý thua lỗ thứ 16 liên tiếp.
Doanh nghiệp chủ động tăng giá bán, đầu tư tiết giảm chi phí
Bất chấp áp lực dư cung kéo dài, nhiều doanh nghiệp xi măng vẫn đặt kế hoạch tăng trưởng cho năm 2026. Trong đó, Xi măng Vicem Hà Tiên cho biết thị trường năm nay tiếp tục đối mặt nhiều bất ổn, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông khiến chi phí nhiên liệu và logistics tăng mạnh. Doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu gần 7.979 tỷ đồng, tăng 8% so với năm 2025; lợi nhuận sau thuế gần 401 tỷ đồng, tăng 46%.
Sau quý đầu năm, Hà Tiên đã hoàn thành hơn 23% kế hoạch doanh thu và khoảng 19% mục tiêu lợi nhuận cả năm. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Chủ tịch HT1 Nguyễn Thanh Tùng cho biết giá than đã tăng khoảng 20% kể từ khi xung đột tại Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2/2026, thậm chí có thời điểm tăng tới 30%.
Nhiều loại phụ gia và vật tư khác cũng đồng loạt tăng giá, kéo chi phí sản xuất clinker và xi măng đi lên. Ngoài ra, giá cước vận tải biển tăng từ 200% đến 300% cũng gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng của ngành.
Để ứng phó, Hà Tiên đã chủ động điều chỉnh giá bán hai lần tính đến đầu năm 2026 nhằm bù đắp chi phí đầu vào. Song song đó, doanh nghiệp tối ưu kế hoạch sản xuất theo tình hình tiêu thụ và tồn kho, tăng sử dụng nhiên liệu thay thế và vận hành thiết bị ngoài giờ cao điểm để giảm giá thành.
Về dài hạn, Hà Tiên đang thúc đẩy các dự án phát điện tận dụng nhiệt khí thải tại nhà máy Bình Phước và Kiên Lương. Theo doanh nghiệp, các dự án này có thể giúp giảm khoảng 30% chi phí điện khi đi vào hoạt động, trong bối cảnh chi phí năng lượng hiện chiếm khoảng 56 - 60% giá thành sản xuất xi măng.
Bên cạnh đó, hệ thống điện mặt trời áp mái tại các nhà máy phía Nam cũng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ cải thiện biên lợi nhuận trong các năm tới.
Ở nhóm doanh nghiệp khác, Xi măng Bỉm Sơn (BCC) đặt kế hoạch doanh thu 3.584 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 47 tỷ đồng, tăng lần lượt 7% và 62% so với năm trước, dù quý I vẫn ghi nhận lỗ khoảng 10 tỷ đồng.
Xi măng Bút Sơn và Xi măng Sài Sơn (SCJ) cũng đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng khoảng 12% so với năm trước, lần lượt đạt 35 tỷ đồng và 13 tỷ đồng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
