Chế biến, chế tạo khẳng định vai trò "đầu tàu" tăng trưởng
Số liệu thống kê ghi nhận, trong quý 1/2026 ghi nhận mức tăng trưởng 8,27%, cao nhất so với cùng kỳ trong 5 năm gần đây. Trong đà tăng trưởng trên thì chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của thành phố vẫn duy trì đà tăng tích cực, cụ thể ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ đạo với mức tăng 12,4%, đóng góp chính vào mức tăng chung 11% của toàn ngành công nghiệp.
Ở cấp độ ngành cấp II, tăng trưởng hai con số của ngành chế biến, chế tạo được dẫn dắt bởi một số phân khúc nổi bật như: Nhóm hóa chất và sản phẩm hóa chất, tăng 44% - đây là một trong những ngành có mức tăng cao nhất, phản ánh nhu cầu thị trường phục hồi mạnh, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp và tiêu dùng.
Tiếp đến, Lọc hóa dầu (than cốc, dầu mỏ tinh chế), tăng đột biến 212%; sản xuất phương tiện vận tải tăng 20,6%; Sản phẩm từ kim loại đúc sẵn tăng 17,3%, gắn với nhu cầu xây dựng và sản xuất công nghiệp; Vật liệu xây dựng (khoáng phi kim) tăng 21,3%; Chế biến thực phẩm tăng 14,2% tiếp tục là trụ cột ổn định; Ngành gỗ và sản phẩm từ gỗ tăng 14,8% với một số sản phẩm cụ thể như gỗ dán tăng 30,1%, đồ nội thất tăng gần 15%.
Ở cấp độ sản phẩm, một số mặt hàng có mức tăng sản lượng cao gồm: Gỗ dán tăng 30,1%; dầu đậu nành thô tăng 25,2%; nước chấm các loại tăng 19%; thuốc lá tăng 15,1%; giường, tủ, bàn, ghế bằng gỗ tăng 14,9%; sữa và kem chưa cô đặc tăng 11,9%.
Theo Sở Công Thương TP.HCM, những kết quả trên đã minh chứng rằng doanh nghiệp nội địa tiếp tục nâng cao vai trò trong chuỗi giá trị, đặc biệt ở các ngành như: Chế biến thực phẩm; sản phẩm gỗ; cơ khí chế tạo (bao gồm kết cấu kim loại, thiết bị phụ trợ).
Hơn hết, khoảng cách với khối FDI đang từng bước thu hẹp, vẫn duy trì đơn hàng trong bối cảnh biến động; doanh nghiệp đã chủ động hơn về nguồn nguyên liệu và thị trường nội địa;
Tuy vậy, bên cạnh những điểm sáng cũng cần nhìn nhận thực tế, doanh nghiệp nội địa vẫn còn hạn chế về quy mô, công nghệ lõi và năng lực tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu; việc chuyển từ gia công, sản xuất đơn giản sang nâng dần hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đề ra.
Đồng bộ giải pháp chính sách, tiếp sức cho các ngành công nghiệp nền tảng
Để tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp cơ khí và hóa dược, TP.HCM đã và đang triển khai đồng bộ nhiều chính sách.
Cụ thể, thành phố vừa ban hành Kế hoạch 136/KH-UBND ngày 11/4/2026 triển khai các nhiệm vụ, giải pháp hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và sản phẩm ngành cơ khí - tự động hóa trên địa bàn năm 2026. Trong đó, bao gồm các nhiệm vụ, giải pháp hỗ trợ phát triển doanh nghiệp ngành cơ khí – tự động hóa như xác định danh mục Nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và Nhóm sản phẩm công nghiệp tiềm năng ngành cơ khí, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, phát triển thị trường, các giải pháp về vốn, kích cầu đầu tư, hỗ trợ phát triển, ứng dụng các giải pháp công nghệ, truyền thông, hỗ trợ về mặt bằng sản xuất.
Riêng chính sách cho ngành cao su - nhựa (liên quan chuỗi hóa chất) đang được UBND TP.HCM xem xét, dự kiến ban hành trong thời gian tới.
Về Chính sách tín dụng - kích cầu đầu tư, thành phố đang xây dựng dự thảo Nghị quyết Quy định về hỗ trợ lãi suất đối với các dự án đầu tư được Công ty Đầu tư tài chính nhà nước TP.HCM cho vay thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố sau sáp nhập thay thế Nghị quyết 09/2023/NQ-HĐND. Qua đó, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn vay với lãi suất ưu đãi (lên tới 100% lãi vay) cho các dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên như công nghiệp trọng yếu (gồm ngành cơ khí, hóa dược), y tế, giáo dục, kích cầu đầu tư, đổi mới mô hình tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội
Thành phố cũng đã xây dựng Kế hoạch xúc tiến Thương mại của TP.HCM năm 2026, trong đó, tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng quy mô lớn, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung hỗ trợ các ngành hàng chủ lực, ngành có lợi thế cạnh tranh và tiềm năng xuất khẩu của thành phố; cũng như đẩy mạnh quảng bá hình ảnh, thương hiệu sản phẩm, thương hiệu doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, thành phố đã ban hành Chương trình xúc tiến đầu tư TP.HCM năm 2026, bao gồm tổ chức các chương trình xúc tiến đầu tư, quảng bá, giới thiệu về môi trường, chính sách, tiềm năng, cơ hội và kết nối đầu tư hỗ trợ, hướng dẫn, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, ban hành danh mục các dự án thu hút đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 phổ biến đến cộng đồng nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Trong thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục tham mưu để tập trung nguồn lực phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, đặc biệt là cơ khí và hóa dược, nhằm nâng cao tính tự chủ và sức cạnh tranh của nền công nghiệp thành phố.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
