Các khó khăn vướng mắc
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các bộ, ngành liên quan về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm (Nghị định 46) và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/1/2026 của Chính phủ quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm (Nghị quyết 66).
Theo VCCI, cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực thi hành một số quy định của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đến hết ngày 15/4/2026. Quyết định này được cho là đã góp phần tháo gỡ những ách tắc cấp bách tại các cửa khẩu và cảng biển, qua đó giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh và chuỗi cung ứng không bị gián đoạn.
Tuy nhiên, thời hạn tạm ngưng đang đến gần và cộng đồng doanh nghiệp rất lo ngại rằng nếu các vướng mắc cốt lõi không được giải quyết trước ngày 15/4/2026, những hậu quả nghiêm trọng đối với sản xuất, kinh doanh sẽ tái diễn.
Đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp lưu ý rằng Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 được ban hành và có hiệu lực ngay trong bối cảnh Luật An toàn thực phẩm đang trong quá trình sửa đổi. Việc áp dụng các quy định này trong thời gian ngắn, sau đó lại phải thay thế bằng văn bản mới hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, sẽ tạo ra bất ổn pháp lý, chi phí tuân thủ lớn và xáo trộn môi trường sản xuất, kinh doanh.
VCCI đã chỉ ra một loạt vướng mắc về thủ tục công bố và đăng ký sản phẩm, kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, quy định chuyển tiếp và ghi nhãn hàng hóa, quản lý thực phẩm bổ sung và định nghĩa kỹ thuật, đăng ký nội dung quảng cáo thực phẩm bổ sung. Báo cáo cũng chỉ ra rào cản trong yêu cầu truy xuất nguồn gốc thực phẩm, năng lực hệ thống kiểm nghiệm cũng như tình trạng thiếu ổn định pháp lý và quy trình xây dựng văn bản. Quy trình kiểm tra 3 bước kéo dài từ 10-12 ngày làm việc (chưa tính thời gian kiểm nghiệm) gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp về chi phí lưu kho và rủi ro hư hỏng hàng tươi sống.
Kiến nghị tiếp tục tạm ngưng Nghị định 46
Do đó, VCCI kiến nghị Chính phủ xem xét kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và có hiệu lực, đồng thời tiếp tục áp dụng Nghị định số 15/2018/NĐ-CP làm cơ sở pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp. Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 sẽ được thay thế bằng văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm mới, bảo đảm tính đồng bộ, nhất quán và hiệu quả. Đây là phương án được đa số doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng đồng thuận cao, phù hợp với thực tiễn và tránh tạo ra bất ổn pháp lý không cần thiết.
Trong trường hợp Chính phủ quyết định tiếp tục áp dụng Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 sau ngày 15/4/2026, VCCI cho rằng cần khẩn trương xử lý một số nội dung nhằm giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thực thi.
Theo đó, VCCI đề xuất khôi phục cơ chế miễn thủ tục công bố và kiểm tra nhà nước đối với nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chỉ phục vụ sản xuất nội bộ, không tiêu thụ trên thị trường trong nước.
Đồng thời, cần mở rộng điều khoản chuyển tiếp, bao gồm cả các sản phẩm và nguyên liệu trước đây được miễn thủ tục tự công bố theo Nghị định 15. Theo kiến nghị, doanh nghiệp nên được tiếp tục thực hiện và điều chỉnh hồ sơ tự công bố theo quy trình của Nghị định này trong thời gian chuyển tiếp.
VCCI cũng đề nghị công nhận giá trị tương đương của các chứng nhận quốc tế còn hiệu lực như FSSC 22000, HACCP, ISO 22000, BRC và IFS thay cho Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Doanh nghiệp có các chứng nhận này có thể tiếp tục sử dụng cho đến khi hoàn tất thủ tục xin cấp giấy chứng nhận mới theo quy định.
Một kiến nghị khác là áp dụng cơ chế thông quan trước, kiểm tra sau đối với các lô hàng nhập khẩu của doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt; cho phép đưa hàng về kho của doanh nghiệp hoặc kho ngoại quan để bảo quản trong thời gian chờ kết quả kiểm tra. Song song đó, cần quy định rõ tổng thời gian kiểm tra, bao gồm cả thời gian kiểm nghiệm, nhằm bảo đảm tính minh bạch và giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh.
Về tăng cường năng lực thực thi, VCCI kiến nghị Chính phủ chỉ đạo đánh giá toàn diện năng lực hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm quốc gia trước khi triển khai đầy đủ các quy định của Nghị định 46; xem xét công nhận kết quả kiểm nghiệm của các phòng thí nghiệm nội bộ của doanh nghiệp đạt chuẩn hoặc của các tổ chức chứng nhận quốc tế uy tín; ban hành danh mục công khai các phòng kiểm nghiệm được chỉ định kèm theo phạm vi kiểm nghiệm cụ thể. Đồng thời, việc phân cấp quản lý cho địa phương cần đi kèm với bảo đảm đủ nguồn nhân lực, chuyên môn và hướng dẫn thực hiện thống nhất trước khi chính thức giao nhiệm vụ.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
