Không chỉ ảnh hưởng đến sản lượng thu hoạch trong ngắn hạn, diễn biến thời tiết bất lợi còn làm gia tăng những bất định đối với khả năng phục hồi của các vùng nguyên liệu tại Tây Phi. Trong bối cảnh thị trường ca cao vốn nhạy cảm với biến động nguồn cung, triển vọng mùa vụ tại Bờ Biển Ngà đang trở thành yếu tố đáng chú ý đối với ngành công nghiệp chế biến chocolate.
Sản lượng ca cao Bờ Biển Ngà đối mặt nguy cơ sụt giảm mạnh
Theo Business Recorder, các nhà xuất khẩu, đơn vị kiểm đếm quả ca cao và hợp tác xã dự báo Bờ Biển Ngà chỉ thu hoạch khoảng 300.000 - 350.000 tấn ca cao trong giai đoạn giữa niên vụ 2026/2027, từ tháng 4 đến tháng 9/2027. Mức này thấp hơn gần một nửa so với khoảng 600.000 tấn của cùng kỳ niên vụ trước.
Triển vọng sản lượng cả niên vụ cũng đang được điều chỉnh theo hướng kém tích cực. Ba đơn vị kiểm đếm quả ca cao cùng năm nhà xuất khẩu dự báo tổng sản lượng niên vụ 2026/2027 của Bờ Biển Ngà đạt khoảng 1,5 - 1,6 triệu tấn. Con số này thấp hơn mức ước tính 1,7 triệu tấn đưa ra hồi tháng 9 và giảm khoảng 25% - 30% so với 2,15 triệu tấn được đưa về các cảng trong niên vụ trước.
Nguyên nhân chính được các bên tham gia thị trường đề cập là điều kiện thời tiết không thuận lợi tại những vùng trồng trọng điểm. El Niño hiện được đánh giá là một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận theo một số thước đo. Hiện tượng khí hậu này thường làm suy giảm lượng mưa tại khu vực trồng ca cao ở Tây Phi trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 11, tiếp đó có thể xuất hiện những đợt gió Harmattan khô và mạnh.
Đối với cây ca cao, lượng mưa có vai trò quan trọng trong việc duy trì độ ẩm đất, hỗ trợ quá trình ra hoa và phát triển quả. Khi thiếu nước kéo dài, cây có thể bị suy giảm sức sinh trưởng, ảnh hưởng đến khả năng đậu quả và chất lượng phát triển của quả ca cao. Những tác động này không nhất thiết thể hiện ngay trong sản lượng thu hoạch tại thời điểm thời tiết bất lợi mà có thể kéo dài sang các giai đoạn tiếp theo của chu kỳ sản xuất.
Một đơn vị kiểm đếm quả ca cao cho biết lượng mưa trong nửa cuối tháng 10 không đồng đều và khó cải thiện đáng kể triển vọng vụ chính. Diễn biến này cũng làm gia tăng lo ngại về khả năng vụ giữa niên vụ chỉ đạt mức trung bình.
Đáng chú ý, các doanh nghiệp trong ngành từng kỳ vọng lượng mưa tháng 10 sẽ giúp phục hồi những vườn ca cao suy yếu sau thời gian dài chịu ảnh hưởng của khô hạn. Tuy nhiên, mưa xuất hiện muộn và phân bố không đồng đều khiến khả năng phục hồi chưa đạt như mong đợi.
Kết quả khảo sát 17 doanh nghiệp và đơn vị hoạt động trong ngành cho thấy chỉ có ba bên đánh giá tình trạng các đồn điền ca cao tốt hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tín hiệu cho thấy những khó khăn về điều kiện canh tác vẫn hiện hữu tại các vùng nguyên liệu, dù mức độ ảnh hưởng có thể khác nhau giữa từng khu vực.
Nguồn cung toàn cầu thêm áp lực, thị trường ca cao đối mặt nhiều biến số
Với vai trò là quốc gia sản xuất ca cao lớn nhất thế giới, Bờ Biển Ngà có ảnh hưởng đáng kể đến nguồn cung nguyên liệu phục vụ ngành công nghiệp chocolate. Vì vậy, triển vọng sản lượng tại quốc gia này không chỉ là vấn đề riêng của ngành nông nghiệp trong nước mà còn có ý nghĩa đối với hoạt động thu mua, chế biến và thương mại ca cao quốc tế.
Nếu dự báo sản lượng 1,5 - 1,6 triệu tấn trở thành hiện thực, lượng ca cao cung ứng từ Bờ Biển Ngà sẽ giảm đáng kể so với niên vụ trước. Trong điều kiện nhu cầu tiêu thụ không suy giảm tương ứng, sự thu hẹp nguồn cung từ một nhà sản xuất chủ chốt có thể làm gia tăng áp lực cân đối nguyên liệu trên thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa nguy cơ giảm sản lượng tại một quốc gia và tình trạng thiếu hụt ca cao trên phạm vi toàn cầu. Cán cân cung cầu còn phụ thuộc vào sản lượng của các nước sản xuất lớn khác như Ghana, Ecuador và Nigeria, lượng tồn kho, tiến độ thu hoạch cũng như nhu cầu từ các nhà máy chế biến. Do đó, mức độ tác động thực tế cần được đánh giá trên cơ sở tổng hợp các yếu tố này, thay vì chỉ dựa vào dự báo của riêng Bờ Biển Ngà.
Một vấn đề khác là tác động của thời tiết có thể không dừng lại ở một kỳ thu hoạch. Nếu điều kiện khô hạn tiếp tục kéo dài, cây ca cao có thể cần thêm thời gian để phục hồi sức sinh trưởng. Điều này làm gia tăng rủi ro đối với các vụ thu hoạch kế tiếp, đặc biệt khi những vườn cây đã chịu áp lực từ các giai đoạn thời tiết bất lợi trước đó.
Đối với ngành chế biến chocolate, biến động nguồn cung ca cao có thể tác động đến chi phí thu mua nguyên liệu và kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức độ chuyển hóa từ biến động nguồn cung sang giá thành sản phẩm còn phụ thuộc vào hợp đồng cung ứng, lượng nguyên liệu dự trữ, chi phí chế biến và chiến lược kinh doanh của từng doanh nghiệp.
Ở góc độ thị trường, triển vọng sản lượng tại Bờ Biển Ngà sẽ là một trong những thông tin quan trọng cần theo dõi trong thời gian tới. Diễn biến lượng mưa, tình trạng sinh trưởng của cây trồng, kết quả kiểm đếm quả ca cao và số liệu giao hàng thực tế tại các cảng sẽ giúp đánh giá rõ hơn khả năng hiện thực hóa các dự báo hiện nay.
Trong ngắn hạn, những dự báo về sản lượng giảm có thể khiến thị trường chú ý hơn đến rủi ro nguồn cung. Dù vậy, chưa thể khẳng định xu hướng giá ca cao sẽ tăng tương ứng, bởi giá còn chịu tác động đồng thời từ nhu cầu tiêu thụ, tồn kho và triển vọng sản xuất tại các quốc gia khác.
Nhìn chung, El Niño đang bổ sung thêm một yếu tố bất định đối với ngành ca cao trong niên vụ 2026/2027. Với Bờ Biển Ngà, khả năng phục hồi lượng mưa và sức sinh trưởng của các vườn cây sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với triển vọng thu hoạch. Còn với thị trường thế giới, diễn biến tại Tây Phi sẽ tiếp tục là một trong những yếu tố cần theo dõi để đánh giá cán cân cung cầu trong thời gian tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
