Mặc dù giá dầu thế giới đã hạ nhiệt sau giai đoạn tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, rủi ro từ thị trường năng lượng vẫn là biến số khó lường đối với kinh tế Việt Nam. Với vai trò là quốc gia nhập khẩu ròng dầu thô, Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ khu vực Trung Đông, trong khi khả năng thay thế nguồn nguyên liệu trong ngắn hạn còn hạn chế.
Việc giá dầu giảm đã góp phần hạ nhiệt áp lực trực tiếp lên nhóm giao thông, song các tác động gián tiếp của đợt tăng giá trước đó đang dần bộc lộ. Chi phí vận tải, logistics, sản xuất và nguyên vật liệu đã tăng trong thời gian qua đang được doanh nghiệp từng bước phân bổ vào giá bán, khiến nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ vẫn duy trì xu hướng tăng ngay cả khi giá nhiên liệu không còn ở mức cao.
Diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong các tháng gần đây cho thấy nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng liên tục tăng giá. Điều này phản ánh hiệu ứng lạm phát vòng hai đã bắt đầu xuất hiện, khi chi phí năng lượng không còn tác động riêng đến giá xăng dầu mà lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Trong bối cảnh triển vọng hòa bình tại Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều bất định, nguy cơ giá dầu đảo chiều tăng trở lại vẫn hiện hữu. Nếu kịch bản này xảy ra, áp lực lạm phát nhập khẩu, tỷ giá và chi phí sản xuất sẽ tiếp tục gia tăng, đồng thời thu hẹp dư địa điều hành chính sách tiền tệ.
Tổng cầu phục hồi tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá
Bên cạnh yếu tố chi phí, lạm phát trong nửa cuối năm còn chịu tác động từ sự phục hồi của tổng cầu. Theo quy luật hằng năm, giai đoạn từ quý III đến cuối năm thường ghi nhận nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh nhờ mùa tựu trường, kỳ nghỉ lễ Quốc khánh, mùa cưới, hoạt động du lịch và mua sắm chuẩn bị cho Tết Nguyên đán.
Nhu cầu gia tăng đối với thực phẩm, giáo dục, vận tải, lưu trú, may mặc cùng nhiều dịch vụ tiêu dùng khác sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp điều chỉnh giá bán nhằm bù đắp phần chi phí đầu vào đã tăng trước đó. Khi sức mua cải thiện, áp lực tăng giá sẽ không còn tập trung ở một số nhóm hàng mà có xu hướng lan rộng trên nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Cùng với đó, việc tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng cuối năm được dự báo sẽ kéo theo nhu cầu lớn đối với vật liệu xây dựng như xi măng, thép, cát, đá, cũng như các dịch vụ vận tải và nhân công. Nếu nguồn cung không theo kịp tiến độ triển khai các dự án hạ tầng, giá nguyên vật liệu có thể tiếp tục tăng, từ đó tác động đến chi phí xây dựng và nhiều ngành kinh tế liên quan.
Trong bối cảnh đó, việc điều hành giá cần tiếp tục được thực hiện theo hướng linh hoạt, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm hạn chế tác động lan tỏa của các cú sốc chi phí. Đồng thời, cần bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, ổn định thị trường và giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát trong năm 2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
