Kinh doanh lao dốc vì mất nguồn thu than nhiệt
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý 4/2025, Việt Phát lỗ hơn 421 tỷ đồng khi doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp giảm 5.322 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức giảm 85,04%.
Sự sụt giảm này chủ yếu đến từ việc không còn ghi nhận doanh thu từ mặt hàng than nhiệt, trong khi cùng kỳ năm trước mang về hơn 4.281 tỷ đồng. Nguyên nhân là do các hợp đồng cung cấp than nhiệt ký từ năm 2024 đã hoàn tất và trong quý 4/2025 doanh nghiệp không phát sinh thêm hợp đồng mới. Bên cạnh đó, doanh thu từ than cốc và quặng sắt cũng giảm mạnh, lần lượt 83,80% và 87,86% so với cùng kỳ.
Trước bối cảnh thị trường nhiều biến động và rủi ro tỷ giá gia tăng, doanh nghiệp cho biết đang thận trọng đánh giá hiệu quả và tìm giải pháp kiểm soát rủi ro trước khi tiếp tục triển khai các hoạt động kinh doanh các mặt hàng này.
Doanh thu hoạt động tài chính trong kỳ cũng giảm 36,6 tỷ đồng, tương ứng giảm 60,30% do doanh nghiệp tạm thời thu hẹp quy mô hoạt động. Chi phí tài chính giảm 37,16%, tuy nhiên tốc độ giảm thấp hơn doanh thu do một số khoản phải thu khách hàng thu hồi chậm hơn kế hoạch.
Ở chiều ngược lại, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng mạnh 77,5 tỷ đồng, tương đương tăng 291,86% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chính là doanh nghiệp tăng trích lập dự phòng các khoản phải thu khó đòi dựa trên đánh giá khả năng thu hồi tại thời điểm lập báo cáo tài chính.
Ngoài ra, chi phí khác cũng gia tăng so với cùng kỳ do phát sinh các khoản chi phí lưu bãi, dỡ hàng chậm liên quan đến các lô than nhiệt cung cấp theo các hợp đồng phục vụ vận hành Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1, cùng với một số khoản tổn thất khác trong kỳ.
Lũy kế cả năm 2025, Việt Phát ghi nhận lỗ ròng gần 607 tỷ đồng trong năm 2025, đánh dấu năm đầu tiên thua lỗ kể từ khi công bố số liệu tài chính. Trong khi đó, doanh thu thuần đạt hơn 12.385 tỷ đồng, giảm 24% so với năm trước.
Khoản lỗ này gần như xóa sạch thành quả lợi nhuận tích lũy của doanh nghiệp trong giai đoạn 2021-2024. Trước đó, năm 2021 từng là đỉnh cao lợi nhuận của Việt Phát với hơn 421 tỷ đồng lãi ròng. Nếu cộng dồn lợi nhuận ròng giai đoạn 2014-2024, con số chỉ đạt khoảng 859 tỷ đồng, cho thấy cú trượt sâu năm 2025 đã làm suy giảm đáng kể kết quả kinh doanh dài hạn.
Trích lập tồn kho hàng trăm tỷ, tài sản “co lại” hơn một nửa
Bức tranh tài chính của Việt Phát tại thời điểm cuối năm 2025 cho thấy quy mô doanh nghiệp thu hẹp mạnh sau một năm kinh doanh thua lỗ nặng, đồng thời cấu trúc tài chính cũng thay đổi đáng kể theo hướng co cụm và phòng thủ.
Tổng tài sản của VPG tại ngày 31/12/2025 chỉ còn khoảng 3.339 tỷ đồng, giảm rất sâu so với mức hơn 8.456 tỷ đồng đầu năm. Như vậy, chỉ trong một năm, quy mô tài sản đã “bốc hơi” hơn 5.100 tỷ đồng, tương đương mức giảm trên 60%. Tiền và các khoản tương đương tiền chỉ còn xấp xỉ 124 tỷ đồng, trong khi đầu năm ở mức trên 1.870 tỷ đồng.
Các khoản phải thu ngắn hạn cũng thu hẹp đáng kể, còn khoảng 2.715 tỷ đồng so với gần 2.976 tỷ đồng đầu năm. Trong đó, phải thu ngắn hạn của khách hàng giảm mạnh, nhưng doanh nghiệp vẫn đang ghi nhận giá trị lớn ở khoản trả trước cho người bán và các khoản phải thu khác.
Hàng tồn kho giảm 80%, còn gần 663 tỷ đồng, trong đó doanh nghiệp đã trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho hơn 256 tỷ đồng. Theo thuyết minh, doanh nghiệp đã thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho đối với lô than nhiệt đã giao từ tháng 4/2025 cho Chi nhánh Phát điện Dầu khí – Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam theo hợp đồng mua than phục vụ vận hành thương mại Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1 giai đoạn 2024-2025.
Tại thời điểm lập báo cáo tài chính quý 4/2025, các bên vẫn đang làm việc để xác định giá trị thanh toán cuối cùng và tiến hành thanh lý hợp đồng sau khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Doanh nghiệp nhấn mạnh việc trích lập dự phòng được thực hiện trên nguyên tắc thận trọng, tuân thủ chuẩn mực kế toán và mang tính nghiệp vụ, độc lập với quá trình làm việc giữa các bên liên quan.
Ở chiều ngược lại, nợ phải trả cũng giảm mạnh 66%, còn khoảng 2.335 tỷ đồng, chủ yếu do phải trả người bán ngắn hạn giảm 95% và dư nợ vay tài chính giảm 60%, xuống còn hơn 1.836 tỷ đồng.
Về phía nguồn vốn, nợ phải trả cuối năm 2025 ở mức khoảng 2.335 tỷ đồng, giảm rất mạnh so với hơn 6.855 tỷ đồng đầu năm. Nợ ngắn hạn chiếm phần lớn, khoảng 2.174 tỷ đồng. Các khoản phải trả người bán ngắn hạn giảm đột biến từ gần 1.946 tỷ đồng xuống còn khoảng 108 tỷ đồng. Vay và nợ thuê tài chính vẫn ở mức cao, khoảng 1.836 tỷ đồng, dù đã giảm mạnh so với đầu năm.
Vốn chủ sở hữu của VPG cuối năm còn khoảng 1.005 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức hơn 1.601 tỷ đồng đầu năm. Nguyên nhân chính đến từ khoản lỗ sau thuế rất lớn trong năm 2025, khiến lợi nhuận sau thuế chưa phân phối chuyển sang âm nặng. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối kỳ này ghi nhận âm hơn 606 tỷ đồng, kéo lỗ lũy kế lên mức rất cao, bào mòn đáng kể nền tảng vốn tự có tích lũy nhiều năm trước.
Biến động nhân sự cấp cao dồn dập
Song song với khó khăn tài chính, năm 2025 chứng kiến biến động lớn ở thượng tầng quản trị của Việt Phát. Hàng loạt lãnh đạo chủ chốt đã từ nhiệm gồm: ông Nguyễn Văn Bình – Chủ tịch HĐQT, ông Nguyễn Văn Đức – Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc, ông Lê Đình Điều và ông Chu Tuấn Anh – Thành viên HĐQT độc lập, ông Đặng Quang Hải – Phó Tổng Giám đốc và bà Nguyễn Thị Mai Hoa – Kế toán trưởng.
Hồi tháng 6/2025, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an) đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan đến Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) và các đơn vị liên quan, trong đó Chủ tịch Nguyễn Văn Bình và Tổng Giám đốc Nguyễn Văn Đức bị khởi tố về tội “Đưa hối lộ” theo Điều 364 Bộ luật Hình sự.
Thời điểm cuối 2025, cựu Chủ tịch VPG Nguyễn Văn Bình đang là cổ đông lớn nhất sở hữu 25,79%.
Diễn biến tiêu cực về kinh doanh và quản trị đã tác động mạnh đến cổ phiếu VPG. Sau chuỗi phiên giảm sàn trong năm 2025, cổ phiếu này khép năm ở mức 5.020 đồng/cp, giảm gần 58% so với đầu năm. Đến phiên 03/02/2026, giá tiếp tục lùi về 5.000 đồng/cp, với thanh khoản bình quân chỉ khoảng vài trăm cổ phiếu mỗi phiên.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
